ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း(၉)
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၃-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း
၃-ရက်၊ (၂၄-၇-၂၀၀၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ်
ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင် အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ်
မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင်
မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည်။
.
အာသေဝနပစ္စယော
▬▬▬▬▬▬▬
အာသေဝနဆိုတာ
အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် မှီဝဲခြင်း၊ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် စွမ်းရည်တွေ ရအောင် လေ့ကျင့်ခြင်း၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ်
ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ “အာ” ဆိုတာ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်၊ “သေဝန” မှီဝဲတယ်၊ ဖြစ်ပေါ်တယ်၊
ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် တစ်ကြိမ်တစ်ခါတည်း ဖြစ်ရင် စွမ်းရည်သတ္တိက မထက်ဘူး၊ အကြိမ်ကြိမ်
အထပ်ထပ် ဖြစ်လာတဲ့အခါမှ စွမ်းရည်သတ္တိတွေက ထက်လာတယ်၊ အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ကြရတယ်၊ စာကျက်တာတောင်မှပဲ
အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဆိုရတယ်၊ နမော တဿ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဆိုထားတဲ့အခါ စွမ်းရည်သတ္တိတွေက
ထက်နေလို့ အိပ်ရာက နှိုး, ဆိုခိုင်းတောင် နမော တဿ လွဲမယ်မထင်ဘူး။
အာသေဝနသတ္တိဆိုတာ
ကျေညက်နေတဲ့ စာပေတစ်ခုဟာ သတိမထားဘဲနဲ့ ရွတ်ဆိုလည်း လွဲချော်သွားတယ် မရှိဘူး၊ လမ်းကြောင်းက
ဖြောင့်နေတာ၊ ဘာဖြစ်လို့ လမ်းကြောင်းက ဖြောင့်တာလဲ၊ အာသေဝန အထပ်ထပ်လုပ်ထားလို့၊ အထပ်ထပ်
လုပ်ထားတော့ ခေါက်ရိုးကျိုးသွားတာ၊ ခေါက်ရိုး ကျိုးသွားတော့ စွမ်းရည်သတ္တိ တွေက ပြည့်ဝတာ။
အာသေဝနပစ္စယောဆိုတာ
တူညီတဲ့အရာတစ်ခုဟာ အကြိမ်ကြိမ်အထပ် ထပ် ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ရှေ့ကဖြစ်တဲ့ သဘာဝတရားသည် နောက်ကဖြစ်တဲ့
သဘာဝ တရားကို စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးတယ်၊ အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးထားလို့
ရှေ့စိတ်ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို နောက်စိတ်က ဆက်ခံရရှိလာတယ်၊ နောက်စိတ်က အလေ့အကျင့်ရလာတယ်၊
အင်အားတွေကောင်းလာတယ်၊ ဆိုပါစို့- စာကလေးတစ်ကြောင်း ပထမ ဆိုလိုက်တယ်၊ အဲဒီ ပထမဆိုလိုက်တာဟာ
နောက်ထပ် ဒုတိယဆိုတဲ့အပေါ်မှာ စွမ်းရည်သတ္တိပေးခဲ့တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒုတိယ ကျတော့
ချောလာတာ၊ တတိယကျတော့ ပိုချောလာတာ၊ ကျေညက်လာတာ၊ တကယ်လို့သာ အဲဒီလို စွမ်းရည်သတ္တိ မပေးခဲ့ဘူးဆိုရင်
ပထမဆိုပြီးတာ ဒုတိယ ပိုချောလာဖို့ အကြောင်း မရှိဘူး၊ အာသေဝနပစ္စည်းဆိုတာ အဲဒါမျိုးကိုပြောတာ၊
စွမ်းရည်သတ္တိတွေ တက်လာတယ်။
အဋ္ဌကထာမှာ
အာသေဝနပစ္စည်းကို ဘယ်လို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုတုန်းဆို “အနန္တရာနံ ပဂုဏ ဗလဝတာယ ဥပကာရကော”
မိမိရဲ့အခြားမဲ့မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သဘာဝ တရားတွေ အလေ့အကျင့်ရအောင် အင်အားကောင်းလာအောင်
အထောက်အကူ ပြုတဲ့ပစ္စည်းမျိုး ကျေးဇူးပြုတဲ့ပစ္စည်းမျိုးကို အာသေဝနပစ္စည်းလို့ ခေါ်ပါတယ်၊
“အနန္တရာနံ” ဆိုတာ မိမိရဲ့ အခြားမဲ့၊ မိမိဆိုတာ ဘယ်သူ့ပြောတာတုန်း ဆိုရင် အကြောင်းတရားကိုပြောတာ၊
ထိုအကြောင်းတရားသည် မိမိနောက်မှာ ဖြစ်ပေါ် လာမည့် အကျိုးတရားလို့ဆိုတဲ့ သဘာဝတရားအား
အလေ့အကျင့်ရလာ အောင်, အင်အားတွေကောင်းလာအောင် အထောက်အကူပြု ကျေးဇူးပြုပေးတယ်လို့ ဆိုတယ်။
ဥပမာပေးထားတာက
စာပေကျမ်းဂန် လေ့လာတဲ့အခါမှာ ရှေးရှေး လေ့လာချက်, ရှေးရှေးသင်ယူချက်တွေက နောက်နောက်သင်ယူတာအတွက်
အထောက်အကူ ဖြစ်တယ်တဲ့၊ ဟုတ်တာပေါ့ အဘိဓမ္မာသင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကြည့်ပေါ့၊ ပထမ သင်တုန်းက
အဘိဓမ္မာတော့ ခက်လိုက်တာလို့ ပြောကြတယ်၊ ဟော သင်ရင်း သင်ရင်းနဲ့ လွယ်လာတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့
လွယ်လာတာလဲ၊ ဒီအာသေဝနသတ္တိပဲ၊ ပထမအကြိမ် သင်တာထက် ဒုတိယအကြိမ် လွယ်လာတယ်၊ ဒုတိယအကြိမ်ထက်
တတိယအကြိမ် လွယ်လာတယ်၊ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးခဲ့တာ၊ ဘယ်အလုပ်ကိစ္စပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဒီသဘောပဲ၊
ကားမောင်းတဲ့လူတွေကြည့်ဦးမလား၊ ကားမောင်းသင်ခါစက ကားဆို မရဲတရဲနဲ့မောင်းတယ်၊ အလေ့အကျင့်
မရှိဘူး၊ ဟော ကားမောင်းတာ ကြာလာပြီဆိုရင် ဘာမှသတိထားစရာမလိုဘူး၊ သူ့ဟာသူ လက်ကအလိုအလျောက်
သိနေသလိုပဲ၊ အရပ်ထဲမှာကလေးတ ွေပြောကြတယ် မဟုတ်လား၊ “လူကနေပေမယ့် ပညာက မနေဘူး” ဆိုတာ၊ အလိုအလျောက်ပဲ သူက၊ automatic ဖြစ်နေတဲ့ သဘောမျိုး
ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒါ အာသေဝနသဘောတွေကို ပြောတာပဲ။
အာသေဝဆိုတာ
အဲဒီပုံစံနဲ့ ကျေးဇူးပြုတဲ့ပစ္စည်းမျိုး၊ စတင်လေ့လာမှုသည် နောက်ထပ်လေ့လာမှုအတွက် ပဂုဏဆိုတာ
အလေ့အကျင့်ရသွားတာ၊ ဗလဝ ဆိုတာက အားကောင်းလာတာ၊ အလေ့အကျင့်ရခြင်း၊ အားကောင်းလာခြင်းဆိုတဲ့
အခြေအနေမျိုးတွေ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကျေးဇူးပြုတဲ့တရားမျိုးကို အာသေဝန ပစ္စည်းလို့ ဒီလိုပြောတာ။
အာသေဝနပစ္စည်းက
“မိမိ၏အခြားမဲ့၌” လို့ ဆိုသောကြောင့် အာသေဝနပစ္စည်း သည် အတ္ထိအမျိုးအစားထဲမှာ မပါဘူး၊
အတ္တိဆိုတာ အကြောင်းတရားက ရှိနေတဲ့အခိုက်မှာ အကျိုးတရားကို ကျေးဇူးပြုတာ၊ အခုဟာ အာသေဝနပစ္စည်းဟာ
မိမိမရှိတော့တဲ့နောက်မှာ မရှိတဲ့အခါမှ ကျေးဇူးပြုတာ၊ နတ္ထိအမျိုးအစားထဲမှာ ပါတယ်၊ ဘာလို့တုန်းဆိုလို့ရှိရင်
ရှေ့ပိုင်းကဖြစ်တာက ရှိနေသေးရင် သူ့ရဲ့စွမ်းရည် သတ္တိတွေကို နောက်က က်ခံဖို့ ဖြစ်နိုင်ဘူး၊
သူက စွမ်းရည်သတ္တိပေးပြီး ချုပ်သွားတာ၊ အဲဒီစွမ်းရည်သတ္တိတွေကို နောက်ကဖြစ်တဲ့စိတ်က
ဆက်ခံရစ်တာ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ အာသေဝနပစ္စည်းဆိုတာ နတ္ထိ - အကြောင်းတရားမရှိတော့မှ အကျိုးတရား
ဖြစ်ပေါ် လာတာ၊ ဝိဂတ - အကြောင်းတရားတွေ လုံးဝကင်းပြတ်သွားမှ ပြတ်စဲသွားမှ အကျိုးတရားက
ဖြစ်ပေါ်လာတာ။
ဒါတင်
မကသေးဘူး အာသေဝနပစ္စည်းဆိုတာ အနန္တရ - ကိုယ်မရှိတဲ့ နောက် အကြောင်းတရားကင်းသွားပြီးတဲ့နောက်မှာ
အခြားမဲ့၊ (အခြားမဲ့ဆိုတာ အခြားမရှိ တာကို ပြောတာ၊ ကြားထဲမှာ သဘာဝတရားတွေ ခြားကွယ်ထားတာ
မရှိဘူး၊) ချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အကျိုးတရားဟာ ပေါ်လာတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ အနန္တရပစ္စည်းမျိုးလည်း
ဖြစ်တယ်၊ အားကြီးတဲ့အထောက်အကူမျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ဥပနိဿယဆိုတာလည်း ဖြစ်တယ်။
ဒါကြောင့်မို့
အာသေဝနပစ္စည်းနဲ့ မျိုးတူပြီးတော့ ယှဉ်ပြိုင်လာတဲ့ပစ္စည်းတွေ က အနန္တရ၊ သမနန္တရ၊ ဥပနိဿယ၊
နတ္ထိ၊ ဝိဂတ၊ ဒီလိုပြောတာ၊ အဲဒီပစ္စည်းတွေနဲ့ သဘာဝအားဖြင့် သွားတူတယ်ပေါ့၊ ပြိုင်တယ်ပေါ့၊
ပစ္စည်းပြိုင်တယ်လို့ ခေါ်တာ၊ ပစ္စည်းပြိုင်တယ်ဆိုတာ အကြောင်းတရားတွေဟာ ပြိုင်ဆိုင်ပြီးတော့
ဖြစ်ကြတာ၊ ဒါ ဘာပြောတာတုန်းဆိုရင် ဘက်စုံ aspect လို့ပြောတာ၊ ရှုထောင့်ချင်း မတူဘူး၊
အာသေဝနရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ နတ္ထိရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ၊ ဝိဂတရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ၊ အနန္တရ သမနန္တရတို့ရဲ့စွမ်းရည်သတ္တိ
ကျေးဇူးပြုကြပုံချင်းက မတူကြဘူး၊ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ကို ကြည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ သူက ရှုထောင့်ချင်း
မတူကြသလိုဘဲ။
ဆိုပါစို့
- တောင်ကြီးတစ်လုံးကို အရှေ့ဘက်က ကြည့်လိုက်ရင် မြင်ကွင်းက တစ်မျိုး၊ အနောက်ဘက်က သွားကြည့်ရင်
မြင်ကွင်းကတစ်မျိုး၊ တောင်ဘက်က ကြည့်ရင် မြင်ကွင်းက တစ်မျိုး၊ မြောက်ဘက်ကကြည့်ရင် မြင်ကွင်းက
တစ်မျိုး၊ လူ တစ်ယောက်ကိုပဲ ရှေ့ဘက်ကကြည့်ရင် တစ်မျိုး၊ နောက်ကကြည့်ရင် တစ်မျိုး၊ ဘေးဘက်ကကြည့်ရင်
တစ်မျိုး၊ အဲဒါကို aspect လို့ ခေါ်တယ်၊ မြင်ရတဲ့ ပုံပန်း သဏ္ဌာန်၊ ပြုလုပ်ပုံ အခြင်းအရာ၊
တည်ရှိပုံအခြင်းအရာချင်းဟာ မတူဘူးလို့ ဒီလို ပြောတာ။
အနန္တရတို့
သမနန္တရတို့ဆိုတာ အကြောင်းတရားလို့ဆိုတဲ့ မိမိချုပ်ကွယ် သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကျေးဇူးပြုတာ၊
အဲဒီရှုထောင့်ကနေပြီးတော့ အနန္တရ သမနန္တရလို့ ခေါ်တာ၊ အခြားမဲ့ဆိုတာ အခြားအကွယ်မရှိဘဲနှင့်
မိမိချုပ်သွားသည် ၏အခြားမဲ့မှာ ချက်ချင်းဆက်ပြီးတော့ အကျိုးပေးတယ်ဆိုတဲ့သဘော။ ဥပနိဿယ
ဆိုတာ ကျတော့ အားကြီးသောမှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ပြောတာ၊ ချုပ်ကွယ် တာတွေ သူမပြောဘူး၊
ရှေ့ဖြစ်ပြီး ချုပ်သွားတဲ့ပေါ်မှာ မှီပြီးတော့မှ နောက်က ဖြစ်ရတာ၊ ရှေ့ကချုပ်သွားတဲ့
သဘာဝတရားသည် အလွန် အင်အားကောင်းတဲ့ အကြောင်း တရားဖြစ်သည်လို့ဆိုတာ၊ အကယ်၍ သူ မချုပ်ဘူး
ဆိုလို့ရှိရင် နောက်က တရားက ပေါ်ခွင့်မရှိဘူး၊ အဲဒါ ဥပနိဿယ။
နတ္ထိဆိုတာ
အကြောင်းတရား လုံးဝမရှိမှုဟာ သူ့ရဲ့ထူးခြားတဲ့ အရည် အသွေး တစ်ခုပဲ၊ မရှိခြင်းသည် နောက်ထပ်ပေါ်လာမယ့်တရားကို
အထောက်အကူ ပြုခြင်းပဲ၊ မရှိဘူးဆိုတာ နည်းနည်းလေးများ ကျန်နေသေးတယ်လို့ ထင်ကြမှာစိုးလို့
ဝိဂတ လုံးဝကင်းပြတ်သွားတယ်လို့ ပြောတာ၊ နတ္ထိဆိုတာ မရှိတော့ဘူး၊ မဖြစ် တော့ဘူး၊ ဝိဂတ
လုံးဝကင်းကွာသွားပြီလို့၊ လုံးဝကင်းကွာသွားမှ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အကြောင်း တရားသည် လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားပြီ၊
ကင်းကွာသွားပြီဆိုမှ အကျိုးတရား ပေါ်လာတယ်လို့ ဒါပြောတာ။
အာသေဝနကျတော့
ခုနက အခြားမရှိတာဆိုတဲ့ ရှုထောင့်က မပြောဘူး၊ အားကြီးသောမှီရာဆိုတဲ့ ရှုထောင့်ကလည်း
မပြောဘူး၊ မရှိတော့မှ ကျေးဇူးပြုတယ် ဆိုတဲ့ နတ္ထိရှုထောင့်ကလည်း မပြောဘူး၊ လုံးဝကင်းကွာသွားပြီးမှ
ကျေးဇူးပြုတယ် ဆိုတဲ့ ဝိဂတရှုထောင့်ကလည်းမပြောဘူး၊ သူ့ကျတော့ ဘာလဲဆိုတော့ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်
ဖြစ်လာအောင် စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို ရစေတယ်လို့ပြောတာ၊ အဲဒီတော့ အကြောင်းတရားတွေက အကျိုးတရားတွေကို
ကျေးဇူးပြုတဲ့နေရာမှာ စွမ်းရည်သတ္တိ တွေဟာ ကွဲပြားခြားနားမှုရှိတယ်။
မတူညီတဲ့
စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ရှိကြတယ်၊ ထမင်းချက်တာပဲ ကြည့်ပေါ့။ ထမင်းချက်ရင် အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း
ထမင်းအိုးကို တည်တယ်၊ ဆန်ထည့်တယ်၊ ဆန်ချည်း ထမင်းချက်လို့ရလား၊ ဘာထည့်ရသေးတုန်း၊ ရေထည့်ရသေးတယ်၊
အဲဒီ တော့ ရေရဲ့စွမ်းဆောင်ချက် မပါဘဲနဲ့ ဒီထမင်းစေ့ ကျက်ပါ့မလား၊ ကျက်ရင်လည်း တစ်မျိုးတစ်ဖုံ
ဖြစ်သွားမှာပဲနော်၊ အခုလိုပုံစံ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး၊ ရေမပါလို့ ရှိရင် ထမင်းဖြူဖြူ
ဖွေးဖွေး အိအိစက်စက် နပ်နပ်ကလေး၊ ဒီလိုဖြစ်လာမှာ မဟုတ် ဘူး၊ အောက်က မီးမပါဘဲနဲ့လည်း
ဒီလိုဖြစ်လာပါ့မလား၊ မီးရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်က တစ်မျိုး၊ ရေရဲ့စွမ်းဆောင်ချက်က တစ်မျိုး၊
မီးနဲ့ ရေ ၂-ခုတည်းနဲ့ ပြီးသလားဆို မပြီး ဘူး၊ ထမင်းချက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စွမ်းဆောင်ချက်လည်း
ပါတယ်၊ ထမင်းအိုးရဲ့ စွမ်းဆောင် ချက်လည်း ပါတယ်၊ အစုံပဲ၊ အကြောင်းတရားတွေကို မြောက်မြားစွာ
စုဆောင်း လိုက်တဲ့ အခါကျမှ ထမင်းဆိုတဲ့အနေအထားလေး ဖြစ်လာတယ်။
သာမန်အားဖြင့်
လူတွေက မစဉ်းစားကြဘူးလေ၊ ထမင်းချက်စားတယ် ဆိုတာ နေ့စဉ်တွေ့နေတာ၊ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်
ချက်စားနေတာ၊ ရေက ဘာလုပ်တာတုန်း၊ မီးက ဘာလုပ်တာတုန်း၊ အိုးက ဘာအတွက် တာဝန်ယူတာတုန်း၊
ထမင်းချက်တဲ့လူက ဘယ်ဘက်က ဆောင်ရွက်တာတုန်း ဆိုတာတွေကို စဉ်းစား မိကောင်းမှ စဉ်းစားမိလိမ့်မယ်။
မြတ်စွာဘုရားက
ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီးမှာ လူ့ရဲ့ သဘာဝတရားတွေကို ဉာဏ်တော်ကြီးနဲ့ အသေးစိတ်သိပြီးဟောထားတာ၊
တချို့ကိစ္စတွေက မစဉ်းစားရင် ဘာမှမသိဘူး၊ စဉ်းစားမှုဟာ မှန်ကန်စွာသိမှု နားလည်မှုရဲ့
အကြောင်း အထောက် အပံ့ ဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ ကြည့် မဂ္ဂင် ၈-ပါးမှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိပြီးတော့
ဘာဟော တာတုန်း၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပဆိုတာ ထည့်ဟောထားတာနော်၊ အင်မတန်မှ အဓိပ္ပါယ် ရှိတယ်၊
မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်တွေဟာ တကယ့် logical ဖြစ်တယ်၊ အကြောင်း အကျိုး အင်မတန်မှ စစ်မှန်တယ်၊
မှန်ကန်တဲ့အတွေးမှမရှိရင် မှန်ကန်တဲ့ နားလည်မှု မရှိဘူး၊ မှန်ကန်စွာမြင်ခြင်းဆိုတာ
မဖြစ်ဘူး၊ ... ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် မတွေးမကြံ လို့ရှိရင် သိပါ့မလား၊ မသိနိုင်ဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့
သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပ ဆိုတာ တရားအားထုတ်တဲ့နေရာမှာလည်း အင်မတန်မှ အရေးပါတယ်၊
ဒီ၂-ခုကို အသိဉာဏ် ပညာက္ခန္ဓာ ပညာအစုအနေနဲ့ဟောတာ။ မဂ္ဂင် ၈-ပါးကို သီလ သမာဓိ ပညာ ၃-စု
ခွဲလိုက်တဲ့အခါ သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ သမ္မာသင်္ကပ္ပကို ပညာအစုထဲမှာ ထည့်ပြီး ဟောထားတယ်၊ နားလည်ခြင်းဆိုတာ
မှန်ကန်စွာ တွေးတောခြင်းပေါ်မှာ အခြေပြုတယ်၊ ဒီသဘောကို ပြောတာ။
ထမင်းအိုးချက်တာလေးပဲ
စဉ်းစားကြည့်ရင် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေရဲ့ ဆောင်ရွက်မှုတွေကို သဘောပေါက်လာတယ်၊
ထို့အတူပဲ သဘာဝတရားတွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားကြည့်လိုက်ရင် သဘာဝတရားတွေဟာ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ
မိမိနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့တရားတွေကို အထောက်အကူပြုကြတယ်တဲ့။
အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်
နားလည်ရမှာက အာသေဝနပစ္စည်းဆိုတာ ပထမ ဝီထိလို့ ခေါ်တဲ့ mental process စိတ်ဖြစ်စဉ်ကို
သဘောပေါက်ရမယ်၊ အဲဒီ စိတ်ဖြစ်စဉ်ထဲမှာ အားလုံးကြားဖူးကြလိမ့်မယ်၊ အဘိဓမ္မာသင်တဲ့အခါမှာ
မြန်မာ စကားတွေထဲမှာလည်း ပါတယ်ပေါ့၊ ဇောစောတယ်ဆိုတာ၊ ဇောဆိုတဲ့စကားလုံး တော့ ကြားဖူးလိမ့်မယ်၊
ဇောဆိုတဲ့စကားလုံးက ဇဝနဆိုတာက လာတာ၊ ဇဝနရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က အရှိန်တဲ့၊ အဟုန်တဲ့၊ မြန်တာ
မမြန်တာကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ အရှိန် ရှိတယ်၊ အဟုန်ရှိတယ်၊ ဒီစိတ်ဓာတ်တွေက အရှိန်ရှိတဲ့စိတ်ဓာတ်တွေ။
အရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို
မြင်လိုက်တဲ့အခါမှာ ပထမဦးဆုံး အဲဒီဝတ္ထုနဲ့ စတင် ပြီးတော့ နှလုံးသွင်းမိတဲ့ မျက်စိကမြင်တဲ့
အာရုံလေးတစ်ခု စတင်လက်ခံတာက (သို့မဟုတ်) တံခါး ဖွင့်ပေးတာက အာဝဇ္ဇန ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်ပဲ၊
ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စိတ်က သတိပြုမိပြီး အာရုံဘက်ကို ဦးလှည့်ပေးလိုက်သည့်အတွက်ကြောင့်
စက္ခုဝိညာဏ် စိတ်က မြင်တယ်၊ ဒါ ဖြစ်စဉ်ပဲနော်။ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က မြင်လိုက်တဲ့ အာရုံကို
သမ္ပဋိစိန်းစိတ်က လက်ခံလိုက်တယ်၊ လက်ခံပြီးတော့ ဘာလုပ်လဲ သန္တီရဏစိတ်က စုံစမ်းတယ်၊
ဝုဋ္ဌောစိတ်က ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးတော့ ဇောစိတ်က အရှိန်အဟုန်တွေ ပေးတယ်၊ ဒီအာရုံနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့
အရှိန်အဟုန်နဲ့ ဖြစ်တယ်။
ကျန်တဲ့စိတ်တွေမှာ
ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းဆိုတာ အင်မတန်တိုတောင်းတဲ့ အချိန် ပိုင်းလေးမှာ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတယ်၊
သူပျက်သွားတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် စက္ခုဝိညာဏ် ပေါ်လာတယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် ပျက်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်
အာသေဝန ဆိုတဲ့ အလေ့အကျင့်ရတာတို့ ခုနက အင်အားကောင်းလာတာတို့ဆိုတာ မရှိဘူး၊ သူ့ အလုပ်ကလေးပဲ
သူလုပ်သွားကြတာ၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်က သူ့ဟာသူ တံခါးဖွင့် ပေးသွားတာပဲ၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်က
အဲဒီအာရုံကို မြင်လိုက်တာပဲ၊ မြင်လိုက်ပြီး သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်ကို အင်အားကောင်းလာအောင်
သူ ဘာမှလုပ်ပေးတာမရှိဘူး၊ သူ့ အလုပ်သူ ဆောင်ရွက်ပြီးတော့ ပျောက်သွားတာ၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းရဲ့တာဝန်က
တံခါး ဖွင့်ပေးတယ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်က မြင်လိုက်တယ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းက လက်ခံတယ်၊ သန္တီရဏက
စူးစမ်းလိုက်တယ်၊ ဝုဋ္ဌောက ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။
ဒီစိတ်တွေဟာ
တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ဂုဏ အလေ့အကျင့်ရအောင် လုပ်ပေးသွား တာဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဗလဝ အားကောင်းလာအောင်
လုပ်ပေးသွားတာဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဘယ်ကျမှ ဒီအရည်အသွေးတွေ ရှိလာတုန်းဆို ဇောကျတော့ ရှိလာတယ်၊
ကြည့်လေ သူ့ကျတော့ အာသေဝနလို့ဆိုတာနဲ့ပဲ ဇောဆိုတာ ၇-ကြိမ် ဖြစ်တယ်၊ ဒီ့ထက်တိုတောင်းတဲ့
အချိန်လည်း ရှိတယ်၊ ဇောရဲ့ ယေဘုယျသတ်မှတ်ချက်က ၇-ကြိမ်၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ၇-ကြိမ် ဖြစ်တယ်၊
၇-ကြိမ်ထက် ပိုပြီးတော့ ဇောစိတ် ဖြစ်တာမရှိဘူး၊ အဲဒီ ၇-ကြိမ်လုံး ဇောတွေဟာ တူညီသောသဘာဝ
ရှိပြီးတော့ အထပ်ထပ်ဖြစ်စေတာ၊ ဒီတစ်မျိုး တည်းက ထပ်ထပ်ပြီးတော့ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ သဘော။
ဒါကြောင့်မို့
ပဂုဏ အလေ့အကျင့်ရသွားတယ်၊ ဗလဝအား ကောင်းလာတယ်၊ ပထမဇောက စောပြီးတဲ့အခါ သူ့ကို အမွေဆက်ခံမည့်
ဒုတိယဇောကို အလေ့အကျင့် တစ်ခု ပေးထားခဲ့တယ်၊ အင်အားတစ်ခု ပေးထားခဲ့တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့
ဒုတိယဇောက ပထမဇောထက် အင်အား ကောင်းသွားခဲ့တယ်၊ ဒုတိယဇောက တစ်ခါ တတိယဇောကို စွမ်းရည်သတ္တိတွေပေးခဲ့တယ်၊
တတိယဇောက စတုတ္ထ ဇောကို၊ စတုတ္ထဇောက ပဉ္စမဇောကို၊ ပဉ္စမဇောက ဆဋ္ဌဇောကို၊ ဆဋ္ဌဇောက သတ္တမ
ဇောကို စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးခဲ့တယ်။
ဒါကြောင့်မို့
အာသေဝနပစ္စည်းဆိုတာ ဇောကို စပါယ်ရှယ်ရည်ညွှန်းထား တဲ့ပစ္စည်းပါ၊ သဘာဝတူတရားတစ်ခုဟာ
အထပ်ထပ် ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဇောစိတ်ပဲ၊ ကျန်တာ တွေက တစ်ကြိမ်ပဲ ဖြစ်ကြတာ၊ တစ်ကြိမ်ပဲ ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့်
ပဂုဏ အလေ့အကျင့်ရသွားတာမျိုးကို မဆောင်ရွက်နိုင်ဘူး၊ ဗလဝ ခွန်အား ရှိလာတယ် ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊
ဒါကြောင့်မို့ အာသေဝနဆိုတာ ဇောစိတ်တွေကို ရည်ညွှန်းတယ်၊ ဇောစိတ်နဲ့သာဆိုင်တဲ့ပစ္စည်းလို့
ဒီလိုမှတ်ထားရမယ်။
ဒါဖြင့်
ကောင်းပြီ - ဇောကို ထပ်ပြီးတော့ ပြောကြရအောင်၊ ဇောဆိုတာ ဘယ်ဟာ တွေကို ဇောလို့ ခေါ်တာလဲ၊
စိတ်ရဲ့ သဘာဝနဲ့ကြည့်ပြီး အပြစ်ကင်းပြီး ကောင်းကျိုး ချမ်းသာပေးနိုင်တဲ့ ကုသိုလ်စိတ်တွေကိုလည်း
ဇောခေါ်တယ်၊ အပြစ်ရှိပြီး ဆင်းရဲ ဒုက္ခပေးနိုင်တဲ့ အကုသိုလ်စိတ်တွေကိုလည်း ဇောခေါ်တယ်နော်၊
ဒီသဘာဝတရား တွေဟာ စွမ်းရည်သတ္တိတွေရှိတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ကုသိုလ်စိတ် ကလည်း စွမ်းရည်
သတ္တိရှိတယ်။
စက္ခုဝိညာဏ်တို့
သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ်တို့ သန္တီရဏတို့ ဝုဋ္ဌောတို့ဆိုတာ ဘာမှ သိပ်စွမ်းရည် သတ္တိရှိတာ
မဟုတ်ဘူး၊ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်မို့ သူတို့က ဖြစ်သွားပြီး ကိုယ့်ဆောင်ရွက်ချက် လေးတွေ ကိုယ်ဆောင်ရွက်သွားတာပဲ
ရှိတယ်၊ အာရုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိဟာ သိပ်မထင်ရှားဘူး။
ဇောကျတော့
ဒီလိုမဟုတ်ဘူး၊ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ထက်လာတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ စာလိုပြောရင် ကုသိုလ်ဇော
အကုသိုလ်ဇော ကြိယာဇောလို့ ဒီလိုပြောတာ၊ ဝိပါက်စိတ်တွေက ဇောမထိုက်ဘူး၊ သို့သော် မဂ်စိတ်နောက်မှာဖြစ်တဲ့
ဖိုလ်စိတ် ကျတော့ ဇောထဲမှာပါတယ်၊ ကျန်တဲ့ဝိပါက်စိတ်တွေက ဇောဆိုတာ မဖြစ်ဘူး။
ဇောဆိုတာ
အဘိဓမ္မာနဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ကုသိုလ်စိတ်အားလုံး၊ အကုသိုလ် စိတ် အားလုံး၊ ကြိယာစိတ်က
၂၀-ရှိတဲ့ထဲမယ် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနဲ့ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ၂-ခု မှတစ်ပါး ကျန်တဲ့ ၁၈-ခုသော
ကြိယာစိတ်တွေက ဇော၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းနဲ့ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းဆိုတဲ့ ကြိယာစိတ်က ဇောမထိုက်ဘူး၊
အဲဒီဇောစိတ်တွေ
အားလုံး ပေါင်းလိုက်တဲ့ အခါကျတော့ ဇောကိစ္စတပ်တဲ့စိတ် ၅၅-ပါး ရှိတယ်၊ ကုသိုလ်စိတ်-
၂၁၊ အကုသိုလ်စိတ်-၁၂၊ အာဝဇ္ဇန်းဒွေမှတစ်ပါး ကြိယာစိတ်-၁၈၊ ပြီးတော့ ဖိုလ်စိတ် ၄-ခု
ပေါင်းထည့်လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ၅၅-ပါး၊ စိတ် ၈၉-ပါးထဲမှာ ဇောအဖြစ် ဆောင်ရွက်တဲ့ စိတ်တွေဟာ
၅၅-ပါးပဲ ရှိတယ်၊
အဲဒီ
၅၅-ပါးထဲမှာ အာသေဝနနဲ့ ဆိုင်တာက ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်၊ ကြိယာ ဒါပဲ ရှိတယ်၊ ဖိုလ်စိတ်တို့
ဘာတို့ မပါဘူး၊ ဒီထဲမှာ ဝိပါက်စိတ်တွေ မပါဘူး။
.
ဝိပါက်စိတ်တွေ ဇောကိစ္စ မတပ်
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
ကဲ ဒီနေရာမှာ
ဝိပါက်စိတ်တွေက ဘာဖြစ်လို့ ဇောမဖြစ်သလဲဆိုရင် ဝိပါက ဆိုတာ အကျိုးတရားတဲ့၊ ဘယ်သူ့ရဲ့
အကျိုးတရားလဲဆိုတော့ ကံတရားရဲ့ အကျိုး တရား၊ ကံက ဘယ်တုန်းကကံတုန်းဆိုတော့ အတိတ်ကကံ၊
အဲဒီကံက ထုတ်လုပ် လိုက်တဲ့ အကျိုးတရားဆိုတော့ သူ့ အနေနဲ့ လှုပ်ရှားပြောင်းလဲခွင့် ဘာမျှမရှိဘူး၊
ကံက လုပ်ပေးထားတဲ့အတိုင်း နေရတာ၊ ဘာနဲ့ ဥပမာတူတုန်းဆိုရင် မှန်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့လူရဲ့မျက်နှာရိပ်လိုပဲ၊
မှန်ထဲမှာ ပေါ်လာတဲ့ရုပ်ပုံကို ပြောင်းလို့ ရလား၊ အပြင်ကဟာတော့ ပြောင်းရတာပေါ့၊ အပြင်ဆိုတာ
တကယ့်လူအစစ်ရဲ့ ရုပ်က ပြောင်းလို့ရတယ်၊ မှန်ထဲမှာပေါ်တယ်ဆိုတာ အပြင်မှာအရှိအတိုင်းပဲ
ပေါ်တာ မဟုတ်လား၊ မှန်ထဲမှာပေါ်တဲ့အရုပ်ဟာ ပြောင်းလဲလို့မရသလိုပဲ (အပြင်ဘက်က အရှိအတိုင်းပေါ်လာတာ၊)
ဝိပါက်စိတ်တွေကလည်း ကံက ဖန်တီးလိုက်တဲ့အတိုင်း ပေါ်လာရသည့်အတွက် သူတို့အနေနဲ့ ဘာမှ
ပြုပြင်ပြောင်းလဲလို့မရဘူး။
ဒါကြောင့်
ဝိပါက်စိတ်တွေဟာ “သန္တ” ငြိမ်နေတယ်၊ “နိရုဿာဟ” အားထုတ်မှု ကင်းတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ၊
ဘာဖြစ်လို့ ငြိမ်သက်နေတာတုန်းဆိုတော့ ကံရဲ့ အရှိန်ကြောင့် ကံက ဖန်တီးထားတဲ့အတိုင်း
ပေါ်လာတာ ဖြစ်သောကြောင့် သူတို့အနေနဲ့ ဆုံးဖြတ်နိုင်တာတို့ လှုပ်ရှားနိုင်တာတို့ ဆိုတာ
ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ တကယ်ဆုံးဖြတ်နေတာက ကံပဲ၊ ကံဖန်တီးထားတဲ့အတိုင်းပဲ ... အကျိုးအနေနဲ့
ပေါ်လာတာပဲ၊ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်လို့မရတဲ့အရာတွေ၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝိပါက်စိတ် တွေဟာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲလို့မရတဲ့
ကံရဲ့စွမ်းရည်၊ ကံရဲ့အရှိန်အဟုန်အရ ပေါ်လာတာတွေလို့ ပြောတာ၊ သူတို့က တခြားဝိပါက်စိတ်တွေကို
အကျိုးတရား အနေနဲ့ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း မရှိကြဘူးတဲ့၊ powerless သူတို့မှာ ဘာပါဝါမျှ
မရှိဘူး၊ နောက်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ် စေနိုင်စွမ်း ဘာမျှမရှိဘူး၊ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့်
အခြား ဝိပါက်စိတ်တွေကို အလေ့အကျင့်ရလာအောင်တို့ အင်အားကောင်းလာအောင်တို့ လုပ်နိုင်တဲ့အနေအထား
သူတို့မှာ မရှိဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့ ဝိပါက်စိတ်တွေဟာ အာသေဝနပစ္စည်းထဲမှာ မပါဘူး၊ အာသေဝနစွမ်းရည်
သူတို့မှာမရှိဘူး၊ ဒီလို ဆိုလိုတာ။
အာသေဝနဆိုတဲ့
စွမ်းရည်သတ္တိရှိတာ ကုသိုလ်ဇော အကုသိုလ်ဇော ကြိယာဇော တွေမှာသာ ရှိပါတယ်တဲ့၊ ကုသိုလ်ဇောကလည်း
ကုသိုလ်ဇောကိုသာ အားပေးတယ်၊ သဘာဝချင်းတူတာကိုပဲ အထောက်အကူပြုတယ်၊ ကုသိုလ်ဇောက အကုသိုလ်ဇောကို
အထောက်အကူမပြုဘူး၊ သဘာဝချင်းတူမှ အင်အားကောင်း အောင်လုပ်လို့ရတာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်သဘာဝကို
အင်အားကောင်းအောင်လုပ်တယ် ဆိုတာ လောကအနေ နဲ့လည်း ယုတ္တိမရှိဘူး။
ကုသိုလ်ဇောသည်
နောက်ထပ်ဖြစ်လာမည့် ကုသိုလ်တရားကို စွမ်းအားတွေ ပေးတယ်၊ အလေ့အကျင့်ရစေတယ်၊ စွမ်းရည်တွေ
ထက်မြက်စေတယ်၊ အင်အား ကောင်းလာ စေတယ်ဆိုတဲ့ “ပဂုဏ ဗလဝတာယ” အနေအထားမျိုး ရလာအောင် ရှေးရှေးသော
ကုသိုလ်စိတ်တွေက နောက်နောက်ပေါ်လာတဲ့ ကုသိုလ် စိတ်တွေကို ဒီလို စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို
မြင့်မားလာစေတယ်တဲ့၊ ဘယ်သတ္တိနဲ့ ဘယ်ပစ္စည်းက ဘယ်တရားကို ကျေးဇူးပြုတယ်၊ ဘယ်တရားကြောင့်
ဒီလိုမြင့်မား လာရသလဲဆိုရင် အာသေဝနသတ္တိနဲ့ နောက်နောက်သော ကုသိုလ်စိတ်တွေကို စွမ်းရည်သတ္တိမြင့်မား
လာစေတယ်။
ထို့အတူပဲ
အကုသိုလ်ကလည်း သဘာဝချင်းတူတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်ကို ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ အဲဒီအကုသိုလ်ထဲမှာ ထပ်ပြီးခွဲလို့ရသေးတယ်၊
လောဘကို အခြေခံတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်တို့၊ ဒေါသကိုအခြေခံတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်တို့ သူ့ဟာနဲ့သူ
တခြားစီပဲ၊ လောဘကို အခြေခံပြီးဖြစ်တဲ့ (ဥပမာ-လောဘဇောဆိုပါတော့) လောဘကို အခြေခံတဲ့ အကုသိုလ်ဇောက
လောဘကို အခြေခံပြီးတော့ ဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ် ဇောတွေကိုသာ စွမ်းရည်သတ္တိပေးတယ်၊ ဒေါသကို
အခြေခံတဲ့ အကုသိုလ်ဇောတွေ ကို တိုက်ရိုက် အနေနဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိ မပေးနိုင်ဘူး၊ ဒီလိုနားလည်ရမယ်၊
ဒေါသမူ ဇောကလည်းပဲ ထို့အတူပဲ၊ ဒေါသကို အခြေခံဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်ဇောတွေကလည်းပဲ နောက်နောက်
ဖြစ်လာတဲ့ ဒေါသကို အခြေခံတဲ့ အကုသိုလ်စိတ်တွေကိုသာ စွမ်းရည် သတ္တိတွေ ပေးသွားတယ်၊ အလေ့အကျင့်ရစေတယ်၊
အင်အားကောင်းစေတယ်၊ ဟော အာသေဝနသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာတွေ။
တစ်ခါ
ကြိယာဇောက ကြိယာဇောတွေကို ကျေးဇူးပြုတာတွေ ရှိသေးတယ်၊ ဒါကတော့ အဓိကအားဖြင့် ရဟန္တာတွေရဲ့
သန္တာန်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ပြောတာ၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့သန္တာန်မှာ အာသေဝနပစ္စည်း ဖြစ်တာနော်၊
ဒီတော့ ကြိယာလို့ ပြောလိုက်ရင် ကုသိုလ်ကို နာမည်ပြောင်းထားတယ်လို့ မှတ်ထားပါ၊ ရဟန္တာရဲ့
သန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်ကို “ကြိယာ” လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ အာဝဇ္ဇန်းဒွေးက လွဲရင်
ရဟန္တာသန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်စိတ် (ဟသိတုပ္ပါဒ်ကျတော့ အဲဒီလို ကုသိုလ် ဆိုတာ မရှိဘူး၊
ဟသိတုပ္ပါဒ်က ရဟန္တာသန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ သီးသန့် ကြိယာစိတ် တစ်မျိုးပဲ၊ ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့
ဘုန်းကြီးတို့ စဉ်းစားနေတာ၊ အဖြေရှာလို့ မတွေ့ သေးဘူး၊) ဒိပြင် ကြိယာစိတ်တွေဟာ ဥပမာ
- မဟာကြိယာစိတ်၊ မဟာကြိယာစိတ် ဆိုတာ ရဟန္တာသန္တာန်မှာဖြစ်တဲ့ မဟာကုသိုလ်စိတ်ကိုပဲ မဟာကြိယာစိတ်လို့
ခေါ် တာပဲ၊ ကိလေသာဝဋ်မြစ်တွေ ပြတ်သွားတဲ့ ရဟန္တာသန္တာန်မှာ ကုသိုလ်ဖြစ်ပြီ ဆိုရင် မဟာကြိယာခေါ်တာပဲ၊
လုံးဝအတူတူပဲ။
ထို့အတူပဲ
ရူပါဝစရကြိယာ၊ ပုထုဇဉ်သေက္ခပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဈာန်ရသွားတဲ့အခါ ရူပါဝစရကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်၊
ရဟန္တာဖြစ်သွားပြီဆိုရင် ရူပါဝစရကုသိုလ်သည် ရူပါဝစရကြိယာ ဖြစ်သွားတယ်၊ ပုထုဇဉ်သေက္ခတွေ
အရူပဈာန်ရလို့ရှိရင် အရူပါ- ဝစရကုသိုလ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ရဟန္တာဖြစ်သွားပြီဆိုရင် အရူပါဝစရကြိယာ
ဖြစ်သွား တယ်၊ ကုသိုလ်ကနေ ကြိယာဖြစ်သွားတာ။
သို့သော်
ဟသိတုပ္ပါဒ်ကျတော့ ကုသိုလ်ဆိုတာ မရှိဘူး၊ ကုသိုလ်က ပြောင်း လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါဖြင့်
ဟသိတုပ္ပါဒ်ဆိုတဲ့စိတ်က ဘယ်ကနေ ပြောင်းလာ တာတုန်းလို့ မေးစရာရှိလာတယ်၊ ရဟန္တာဖြစ်မှ
ပေါ်လာတဲ့စိတ်လို့ ပြောရမလို ဖြစ် နေတယ်၊ ရဟန္တာဖြစ်မှ ပေါ်လာတယ်ဆိုတော့ ရဟန္တာက ဘယ်မှာဖြစ်တာတုန်း
ဆိုရင် အရဟတ္တမဂ်ရပြီး အရဟတ္တဖိုလ်ပေါ်မှ ရဟန္တာဖြစ်တာပေါ့၊ အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ်ရမှ
ရဟန္တာဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဟသိတုပ္ပါဒ်သည် အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တ ဖိုလ် ပေါ်ပြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့သန္တာန်မှာသာဖြစ်တာမို့
သူလည်းပဲ အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တ ဖိုလ်ရဲ့ အကျိုးတရားလိုလို ပြောစရာဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒါ ဘုန်းကြီးတို့
အကြောင်း ရှာလို့ မတွေ့သေးဘူး၊ ဘယ်ကျမ်းမှာမှလည်း ဒါကို ရေးထားတာမရှိဘူး။
ဘာဖြစ်လို့
အကြောင်းရှာရတာတုန်းဆိုတော့ ကြည့်လေ - ကျန်တဲ့ကြိယာ စိတ်တွေက ကုသိုလ်တဖြစ်လဲတွေကို
ခေါ်တာ၊ ဆိုပါစို့ - စာထဲမှာ ဘယ်လို ဆိုထား တုန်းဆိုရင် ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဟာတဲ့
ပထမဈာန်ရထားလို့ ဈာန်ဝင်စားနေတယ်၊ အဲဒီပထမ ဈာန်ဟာ ပထမဈာန်ကုသိုလ်ပဲ၊ သောတာပန် ဖြစ်တော့လည်း
ပထမဈာန် ကုသိုလ်ပဲ၊ သကဒါဂါမ် ဖြစ်တော့လည်း ပထမဈာန်ကုသိုလ်ပဲ၊ အနာဂါမ် ဖြစ်တော့ လည်း
ပထမဈာန်ကုသိုလ်ပဲ၊ အရဟတ္တမဂ်ရသွားလို့ ရဟန္တာဖြစ်သွားတဲ့ အချိန်မှာလည်းပဲ သူက မဝင်စားသေးလို့ရှိရင်
ပထမဈာန်ကုသိုလ်ပဲတဲ့၊ ဝင်စားပြီ ဆိုတဲ့အခါ ကျတော့ ရဟန္တာအနေနဲ့ အသုံးချလိုက်ပြီဆိုရင်
ပထမဈာန်ကုသိုလ် မဟုတ်တော့ဘူးတဲ့၊ ပထမဈာန်ကြိယာ ဖြစ်သွားပြီ၊ ဒီလိုဆိုလိုတယ်။
ဒါ ဘာဖြစ်လို့
ဒီလိုပြောတာတုန်းဆိုတော့ ကုသလဆိုတာ ကံနဲ့ ပတ်သက် တဲ့နာမည် ဖြစ်နေတယ်၊ ကြိယာဆိုတော့
ကံနဲ့ မဆိုင်တဲ့နာမည် ဖြစ်သွားပြီ၊ ဒါကြောင့် မို့ ကြိယာဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်မှာ
“နေဝ ကုသလာ နာ ကုသလာ န စ ကမ္မဝိပါကာ” - ကုသိုလ်လည်း မဟုတ်ဘူး၊ အကုသိုလ်လည်း မဟုတ်ဘူး၊
ကံရဲ့ အကျိုးလည်း မဟုတ်ဘူး၊ three negative ငြင်းဆိုချက် ၃-ခုနဲ့ ပြောတာ၊ “neither
kusala nor akusala nor result of kamma”၊ အဲဒါ ကြိယာ။
ဒီတော့
ရဟန္တာသန္တာန်မှာ ဖြစ်သွားတဲ့ ပုထုဇဉ်ဘဝက ရထားတဲ့ဈာန်သည် ကုသိုလ်ဈာန်ပဲ၊ မဝင်စားမချင်း
ကုသိုလ်ဈာန်လို့ပဲ ခေါ်တယ်တဲ့၊ ရဟန္တာဘဝမှာ ဝင်စားလိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကြိယာဖြစ်သွားတယ်၊
ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ရဟန္တာသန္တာန်မှာ ကိလေသာအညစ်အကြေး လုံးဝကင်းစင်သွားတော့ ကုသိုလ်တွေ
အနေနဲ့က အလုပ်မရှိတော့ဘူး၊ ကုသိုလ်ရဲ့အလုပ်က ဘာတုန်းဆိုရင် အကုသိုလ် ကို ပယ်ဖျက်တဲ့အလုပ်ပဲ။
ကုသိုလ်နဲ့
အကုသိုလ်ဟာ အမြဲတမ်း တိုက်ခိုက်နေတယ်၊ ကုသိုလ်က ပဟာယက၊ အကုသိုလ်က ပဟာတဗ္ဗ၊ အကုသိုလ်က
ပဟာတဗ္ဗအနေနဲ့ ရှိတယ်၊ ကုသိုလ်က ပဟာယကအနေနဲ့ ပေါ်လာတယ်၊ ပဟာတဗ္ဗဆိုတဲ့ အကုသိုလ် မရှိဘူးဆိုရင်
ပဟာယကဖြစ်တဲ့ကုသိုလ် လိုသေးလား၊ မလိုတော့ဘူး၊ မလိုတော့လို့ ဖျက်သိမ်း လိုက်ပြီး ကြိယာလို့
နာမည်ပေးလိုက်တာ၊ ဒီသဘောပါပဲ။
ဆိုပါစို့
- လုပ်ငန်းကိစ္စတစ်ခု လုပ်စရာရှိလို့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖွဲ့ထားတယ်၊ အဲဒီအလုပ်ပြီးသွားတာနဲ့
တစ်ပြိုင်နက် ဒီအဖွဲ့ဟာ ဘာမျှ အလုပ်မရှိတော့ဘူး၊ အလုပ်မရှိတော့ရင် ဒီအဖွဲ့ပျက်မသွားဘူးလား၊
ပျက်သွားတယ်၊ အဲဒီသဘောပဲ၊ ကုသိုလ်ဆိုတာ အကုသိုလ်ကို ဖယ်ရှားဖို့၊ အကုသိုလ်ကို ဖယ်ရှားစရာမရှိဘူးဆိုရင်
ဒီကုသိုလ်ကို ကြိယာလို့ခေါ်တာ၊ အလုပ်လုပ်ရုံသက်သက်ပဲ၊ အကုသိုလ်ကို ဖယ်ရှားဖို့ မလိုဘူးတဲ့၊
ဒါကြောင့် “ကြိယမတ္တံ” ပြုခြင်းမျှသက်သက်တဲ့၊ ဘယ်ဟာကိုမျှ ဖယ်ရှားပစ်စရာ မလိုဘူးတဲ့။
တိုင်းပြည်တစ်ပြည်မှာ
သူပုန်တွေရှိလို့ စစ်တပ်ရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒီစစ်တပ် က သူပုန်နှိမ်နင်းဖို့ ဖွဲ့စည်းထားတာ၊
ပုန်ကန်သူတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ စစ်တပ်၊ တိုင်းပြည် ငြိမ်းချမ်းရေးရသွားပြီဆိုလို့ရှိရင်
ဒီစစ်တပ်က နှိမ်နင်းစရာမရှိ တော့ဘူး၊ မရှိလို့ရှိရင် ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သွားမှာ၊ အဲဒါမျိုးကို
ခေါ်တာ၊ ကြိယာ ဆိုတာ သဘောပေါက်အောင် ပြောပြတာ၊ ကြိယာဆိုတာ အဲဒါ၊ တကယ်လုပ်ရမယ့် တာဝန်ဝတ္တရားတွေက
မရှိတော့ဘူး၊ ပြီးသွားပြီ၊ တိုက်ပွဲကြီးပြီးသွားပြီဆိုတဲ့သဘော ပေါ့နော်၊ ရဟန္တာမှာ
တိုက်ပွဲဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တွေ ပယ်ဖျက်ဖို့ဆိုတဲ့ လုပ်ငန်းကြီး ပြီးသွားပြီ ဖြစ်သည်အတွက်ကြောင့်မို့
ကြိယာ ပြုရုံသက်သက်ပဲဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်၊ နာမည်ပြောင်းပေးလိုက်တာ။
အေး ကောင်းပြီ
- အာသေဝနပစ္စည်းဆိုတာ ဇောတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တော့ ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ အဲဒါကြောင့်မို့
ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -
“ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန
ပစ္စယော” ။
-
ပုရိမာ
ပုရိမာ - ရှေးရှေးက ဖြစ်ပေါ်၍လာကြတဲ့၊
ကုသလာ
ဓမ္မာ - ကုသိုလ်တရားတွေက၊
ပစ္ဆိမာနံ
ပစ္ဆိမာနံ = နောက်နောက်ဖြစ်ကြတဲ့၊
ကုသလာနံ
ဓမ္မာနံ – ကုသိုလ်တရားတို့အား၊
အာသေဝနပစ္စယေန
– အာသေဝနပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊
ပစ္စယော
ဥပကာရကော - ကျေးဇူးပြုတတ်ပါပေ၏။
မြတ်စွာဘုရားက
အဘိဓမ္မာတရား ဟောတဲ့အခါ ကုသလာဓမ္မာ, အကုသလာဓမ္မာ, အဗျာကတာဓမ္မာ ဆိုပြီး ဒီတိက်ကစပြီး
မာတိကာ outline ချထားခဲ့တယ်၊ အဲဒီအစီအစဉ်အတိုင်းလာတာ၊ ပုရိမာ ပုရိမာလို့ နှစ်ထပ်ကွမ်း
သုံးထား တာ၊ ရှေးရှေးလို့ ဆိုကတည်းက တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ၊ ရှေးရှေးလို့ ပြောတဲ့ဟာက ရှေ့
ရှေ့ အားလုံးကို ခြုံငုံမိအောင် ပြောတာ၊ ပါဠိမှာ ဒီလို စကားနှစ်ထပ် သုံးလို့ရှိရင်
ဝိစ္ဆာလို့ ခေါ်တယ်၊ ဝိစ္ဆာဆိုတာ အားလုံးနှံ့အောင် ပြောတာ၊ ဂါမေ ဂါမေ ဇလံ အတ္ထိ - ရွာတိုင်း
ရွာတိုင်းမှာ ရေရှိတယ်၊ ပါဠိစာပေက ဂါမေ ဂါမေ၊ အင်္ဂလိပ်စာ ကျတော့ အဲဒီလိုနှစ်ထပ် ပြောတာ
မရှိဘူးနော်၊ There is water in every village. Every village လို့ ပြောရင် ပြီးသွားပြီ၊
ပါဠိကျတော့ အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ ဂါမေ ဂါမေ - ရွာတိုင်း ရွာတိုင်းမှာ၊ ဇလံ အတ္ထိ - ရေရှိတယ်၊
ဒီမှာလည်းပဲ ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ရှေးရှေးဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေဟာလို့၊ ကြည့်
- ဒီစကားကို ကြည့်တာနဲ့ပဲ ရှေးရှေးလို့ သုံးလိုက်ကတည်းက ကုသိုလ်စိတ်တွေဟာ ထပ်တလဲလဲ
ဖြစ်နေတယ် ဆိုတာ ထင်ရှားစေတယ်။
ထို့အတူပဲ
ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ- နောက်နောက်ဖြစ်တဲ့၊ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ - ကုသိုလ် တရားတို့အား ဆိုတော့
ခုနပြောတဲ့ ဇော၇-ကြိမ်နဲ့ စဉ်းစားကြည့်၊ ပထမ ဇောက ဘယ်သူ့ကိုကျေးဇူးပြုတုန်း၊ ဒုတိယဇောကိုပဲကျေးဇူးပြုတယ်၊
ဒီအကွက်လေး တစ်ကွက်တင်ပြောတာ၊ ပထမဇောက တတိယဇောကို ကျော်ပြီးတော့ လုပ်လို့မရဘူး၊ ဒါ
ပြောတာ၊ ပထမဇောသည် ဒုတိယဇောကို၊ “အနန္တရ” ဆိုတာ ကြားထဲမှာ မခြားရဘူး၊ ပထမဇောကပစ္စည်းဆိုရင်
ဒုတိယဇောက ပစ္စယုပ္ပန်၊ ဒုတိယ ဇောက ပစ္စည်းဆိုရင် တတိယဇောက ပစ္စယုပ္ပန်၊ တတိယဇောက ပစ္စည်းဆိုရင်
စတုတ္ထဇောက ပစ္စယုပ္ပန်၊ စတုတ္ထဇောက ပစ္စည်းဆိုရင် ပဉ္စမဇောက ပစ္စယုပ္ပန်၊ စွမ်းရည်သတ္တိတွေက
ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ပေးသွားတဲ့သဘော။
ဒီတော့
ပစ္စည်းတွေက ဘယ်သူတွေတုန်းဆိုရင် ဒုတိယဇောအတွက် ပထမ ဇောသည် အာသေဝနပစ္စည်း၊ တတိယဇောအတွက်ဆိုရင်
ဒုတိယဇောသည် အာသေဝနပစ္စည်း၊ စတုတ္ထဇောအတွက်ဆိုရင်
တတိယဇောသည် အာသေဝန ပစ္စည်း၊ ပဉ္စမဇောအတွက် ဆိုရင် စတုတ္ထဇောသည် အာသေဝနပစ္စည်း၊ ဆဋ္ဌမဇော
အတွက်ဆိုရင် ပဉ္စမဇောသည် အာသေဝနပစ္စည်း၊ သတ္တမဇောအတွက်ဆိုရင် ဆဋ္ဌမ ဇောသည် အာသေဝနပစ္စည်း၊
ဒါဖြင့် သတ္တမဇောရဲ့နောက်မှာ ဇောရှိသေးလား၊ မရှိတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် သတ္တမဇော ကျတော့
အာသေဝနပစ္စည်းလုပ်စရာ မရှိ တော့ဘူး၊ ဒါကို ပြောတာနော်၊ ရှေးရှေး ဆိုတာ။
ဒါကြောင့်မို့
ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကြီးမှာ “သတ္တမဇောကြဉ်သော ရှေးရှေးသော ပထမဇောစသော” လို့ ဆိုတာ၊ သတ္တမဇောကြဉ်သော
ဆိုတာ သတ္တမဇော နောက်မှာ ဇောမရှိသည့်အတွက်ကြောင့် သတ္တမဇောက ပစ္စယုပ္ပန်သာ ဖြစ်တယ်၊
ပစ္စည်း မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ သူက နောက်ဟာကို အာသေဝနသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုလို့ မရဘူး လို့ ပြောတာ၊
ပထမဇောက ဒုတိယဇောကို ကျေးဇူးပြုမယ်၊ ဒုတိယဇောက တတိယ ဇော၊ တတိယဇောက စတုတ္ထဇော၊ စတုတ္ထဇောက
ပဉ္စမဇော၊ ပဉ္စမဇောက ဆဋ္ဌမ ဇော၊ ဆဋ္ဌမဇောက သတ္တမဇော၊ သတ္တမဇောကျတော့ ပစ္စည်းမဖြစ်တော့ဘူး၊
ဖြစ်လို့တုန်း၊ နောက်မှာ ဇောမရှိတော့လို့။
သဘာဝချင်းမတူတဲ့
တရားတစ်ခု၊ အရှိန်အဟုန်တစ်ခု မပေးနိုင်ဘူးတဲ့၊ နဂိုကတည်းက စွမ်းရည်သတ္တိချင်းမှ မတူတာ၊
စွမ်းရည်သတ္တိတူမှ ဖြစ်တာ၊ သတ္တမ ဇောနောက်မှာ ဘာလာနိုင်တုန်း၊ တဒါရုံ လာနိုင်တယ်၊ ဘဝင်
လာနိုင်တယ်၊ မျိုးတူ ရဲ့လား? မတူဘူး၊ မတူသည့်အတွက်ကြောင့် အာသေဝနပစ္စည်းထဲမှာ မပါဘူး၊
ဒါပြောတာ၊ ပစ္စယုပ္ပန် အနေနဲ့သာ ရတယ်။
ကဲ တစ်ခါ
ပစ္စယုပ္ပန်ပိုင်းကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် ပထမဇောက ပစ္စည်းသာ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ပထမဇောရှေ့မှာ
ဝုဋ္ဌော ရှိတယ် မဟုတ်လား၊ ဝုဋ္ဌောက ပထမဇောကို အာသေဝန သတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးမပြုနိုင်လို့
ပထမဇောသည် အာသေဝနပစ္စယုပ္ပန် မဖြစ် ဘူးတဲ့၊ ဒီသဘောကို နားလည်လို့ရှိရင် ပဋ္ဌာန်းအရကောက်ကြီးကို
ကြည့်လိုက်လို့ ရှိရင် သဘောပေါက်တယ်နော်၊ ပစ္စယုပ္ပန်ကျတော့ “ပထမဇောကြဉ်သော နောက်နောက်
သောဇောများ” တဲ့၊ ပစ္စည်းပိုင်းရောက်တဲ့အခါကျတော့ “သတ္တမဇောကြဉ်သော ရှေးရှေးသောဇော”
လို့ ဒီလိုဆိုတယ်။
ဒီတော့
ကုသိုလ်သည် ကုသိုလ်ကို၊ အကုသိုလ်သည် အကုသိုလ်ကို၊ ကြိယာသည် ကြိယာကိုလို့ ဆိုင်ရာဆိုင်ရာဇောတွေကို
အာသေဝနသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုသွား ပါတယ်တဲ့၊ ဒါက အကြမ်းဖျင်း၊ ဝီထိမှာကြည့်ရင် မျက်စိနဲ့
အဆင်းအာရုံကို မြင်တဲ့ အခါ၊ နားနဲ့ အသံအာရုံကို ကြားတဲ့အခါမှာ ကာမာဝစရဇောစိတ်တွေ ဖြစ်တယ်၊
ရိုးရာကာမာဝစရကုသိုလ်စိတ်ဆိုတာ အာရုံကို မှီတည်ပြီးတော့ ယောနိသော- မနသိကာရလေး ရှိရုံနဲ့
ဖြစ်နိုင်စွမ်း ရှိတယ်ပေါ့၊ တချို့ ကာမာဝစရစိတ်တွေကပေါ့၊ သို့သော် ဝိပဿနာတို့လို အဆင့်မြင့်တာတို့
ဥပစာရသမာဓိတို့လို အဆင့်မြင့်တာ မျိုးကျတော့ ဘာဝနာကျင့်စဉ်တစ်ခုနဲ့ကျင့်မှ ရတာပေါ့၊
သာမန်ကုသိုလ်စိတ်တွေ ကတော့ ရူပါရုံမြင်တာနဲ့လည်း ကုသိုလ်ဖြစ်နိုင်တယ်၊ သဒ္ဒါရုံကြားတာနဲ့လည်း
ဖြစ်နိုင်တယ်၊ မြင်တိုင်း ဖြစ်သလားဆိုတော့ မြင်တိုင်းတော့ မဖြစ်ဘူး၊ ဖြစ်အောင်က ဘာလိုတုန်းဆိုရင်
ယောနိသောမနသိကာရ လိုတယ်၊ ယောနိသောမနသိကာရ ဆိုတာ ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် စဉ်းစားတတ်တဲ့ နှလုံးသွင်းမှုပဲ။
.
ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်းတရား ၄-ပါး
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
အဋ္ဌသာလိနီအဋ္ဌကထာမှာ
ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့အတွက် အကြောင်း ၄-ချက် ပေးထားတယ်၊ လူတိုင်း လူတိုင်းဟာ အလွယ်တကူနဲ့
ကုသိုလ်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့ အတွက် ဘာတွေလိုအပ်သလဲ။
နံပါတ်(၁)က
“နိယမိတ”၊ စိတ်ထဲမှာ determination ရှိရမယ်၊ “ငါ့စိတ်ထဲ မှာ ကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်စေရမယ်၊
အကုသိုလ် မဖြစ်စေရဘူး” ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချထား ဖို့ လိုတယ်တဲ့၊ ဒါက ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့အတွက်
အကြောင်းတရားတစ်ခုပဲ၊ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ဘူးဆိုရင် အကုသိုလ်တွေက လွှမ်းထားမှာ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချထားတောင်မှပဲ
သတိမေ့နေရင် အကုသိုလ်က ဝင်လာဦးမှာပဲ။
ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင်
“ပါပသ္မိံ ရမတိ မနော” - စိတ်ကိုက ခေါက်ရိုးကျိုးနေ တာ၊ အကုသိုလ်ဘက်သွားတာ၊ အလျဉ်ရနေတယ်လို့ပြောတာပေါ့၊
ချဉ်ဖတ်အိုးကြီး လိုပဲ၊ ဘာထည့်လိုက်ထည့်လိုက် ချဉ်သွားတာပဲ၊ အဲဒါ သေချာတယ်၊ ဘယ်စိတ်
ပေါ်လာ ပေါ်လာ အကုသိုလ်ဘက်ပဲ သွားတာပဲ၊ သံသရာက ချဉ်ဖတ်အိုးကြီးကိုး၊ အထဲ ဝင်လာသမျှ
အကုန်အချဉ်ချည်းပဲ ဖြစ်ရမယ်၊ ဒီတော့ ဒီလိုမဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့ ဆိုရင် ဆန့်ကျင်ဘက်စိတ်ဓာတ်လေးတွေ
မွေးမြူဖို့လိုတယ်၊ .. ဘာတွေတုန်းဆို နိယမိတ - ကြိုတင်ပြီးတော့ သတ်မှဘ်ထားရမယ်၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ
အကုသိုလ် ဆိုတာ မဖြစ်စေရဘူး၊ ကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်စေရမယ်တဲ့၊ determination ရှိဖို့လိုတယ်။
နောက်တစ်ခု
နံပါတ်(၂)က ဘာလိုအပ်လဲဆိုရင် “ပရိဏာမိတ” - ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကလေးကို ကုသိုလ်ဘက်ကို ညွှတ်ကိုင်းထားရမယ်၊
inclination ပေါ့ incline လုပ်ပေးထားရမယ်၊ စိတ်ကို ကုသိုလ်ဘက်ကို ညွှတ်နေအောင် လုပ်ထားရမယ်၊
နောက်တစ်ခု နံပါတ်(၃)က “အာဘုဇိတ”- နှလုံးသွင်းတဲ့၊ ကုသိုလ်ကိုသာ အမြဲ attention လုပ်နေတယ်၊
နှလုံးသွင်းရှိနေတယ်၊ နောက်တစ်ခု နံပါတ်(၄)က “သမုဒါစာရ” “အလေ့အကျင့် practice ရှိရမယ်၊
ကုသိုလ်ဖြစ်ဖို့ practice ရှိရမယ်။ အခုပြောတဲ့ အချက်လေးချက်ကြောင့်သာ ကုသိုလ်ဆိုတာ
ဖြစ်နိုင်တာတဲ့၊ နို့မို့ဆိုရင် ဖြစ်ဖို့မရှိဘူးတဲ့၊ သာမန်အားဖြင့် မဖြစ်နိုင်ဘူး။
ဥပမာ
- အင်မတန်မှလှတဲ့ ပန်းလေးတစ်ပွင့်ကို လူ ၂-ယောက်မြင်တယ်၊ အဲဒီမြင်တဲ့လူထဲက တစ်ယောက်က
ပန်းကလေးလှလို့ဆိုပြီး အမျိုးသမီးဆိုရင် ခေါင်းပန်ဖို့ စဉ်းစားမိမှာပေါ့နော်၊ “လှလိုက်တာ”
ဆိုရင် အာရုံခံစားဖို့ သွားပြီး စဉ်းစားပြီ၊ ဘုရားကို ပန်းလှူနေကျပုဂ္ဂိုလ်ကတော့ “လှလိုက်တာ၊
ဒါလေးကို ဘုရား ပန်းအိုး ထိုးဦးမှပဲ” ဆို၊ ဟော တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် . စိတ်ကူးမတူဘူး၊
ဘုရားပန်းလှူနေကျ မဟုတ်တဲ့လူက ပန်းမြင်တာနဲ့ ပန်ဖို့ပဲ စဉ်းစားမယ်၊ သို့မဟုတ် အိမ်မှာအလှထားဖို့
စဉ်းစားကောင်း စဉ်းစားလိမ့်မယ်၊ ဘုရားပန်းလှူနေကျ ပုဂ္ဂိုလ် ကတော့ ပန်းလှလှလေးမြင်လိုက်တာနဲ့
ဘုရားကို သွားသတိရတယ်၊ ဒါဘာဖြစ်တာ တုန်းဆိုရင် “သမုဒါစာရ” practice အလေ့အကျင့်ရနေတာ။
ဒီလိုပဲ
- ဘာအာရုံနဲ့ပဲတွေ့တွေ့ ကုသိုလ်လုပ်ဖို့ပဲ သတိရတယ်၊ အဲဒီလိုမှ အလေ့အကျင့် မရှိခဲ့ဘူး၊
နှလုံးသွင်း မရှိခဲ့ဘူး၊ determination မရှိခဲ့ဘူး၊ inclination မရှိဘူးဆိုရင် အကုသိုလ်တွေချည်းပဲ
ဖြစ်ဖို့များနေတယ်ပေါ့၊ ကာမာဝစရကုသိုလ် ဆိုတာ ရူပါဝစရကုသိုလ်တို့ အရူပါဝစရကုသိုလ်တို့
မဂ်ကုသိုလ်တို့ကို ထောက်ထား မယ်ဆိုရင် လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ သဘာဝအရ ဖြစ်လို့ရတယ်ပေါ့။
ရူပါဝစရကုသိုလ်
အရူပါဝစရကုသိုလ်တို့ကျတော့ သမထကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ပြီး အောင်မြင်မှဖြစ်တာ၊ မအောင်မြင်ရင်မဖြစ်ဘူး၊
လောကုတ္တရာကုသိုလ် ဖြစ်တဲ့ မဂ်ကုသိုလ်ကျတော့ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကို အောင်မြင်အောင် ကျင့်နိုင်မှ
ဖြစ်တယ်၊ မကျင့်နိုင်ရင် မဖြစ်ဘူး။
အဲဒီကုသိုလ်တွေက
အကျင့်နဲ့ သက်ဆိုင်သွားတယ်၊ သမထကျင့်စဉ်ကို ကျင့်ရမယ်၊ ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကိုကျင့်ရမယ်၊
သမထကျင့်စဉ်ကိုမကျင့်ဘဲနဲ့ သဘာဝ အတိုင်း ရူပကုသိုလ် အရူပကုသိုလ်ဆိုတဲ့ ဈာန်ကုသိုလ်တွေ
လုံးဝမဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ရိုးရာနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ကာမကုသိုလ်ကတော့ ရိုးရာပကတိအနေအထားနဲ့ကို
ဖြစ်နိုင် တယ်၊ လောကုတ္တရာကုသိုလ်ရော? ဝိပဿနာကျင့်စဉ်ကိုကျင့်မှ ဖြစ်တယ်၊ သမထ ကျင့်စဉ်ကို
ကျင့်ရုံနဲ့လည်း မဂ်ကုသိုလ် မဖြစ်နိုင်ဘူး။
အဲဒီကုသိုလ်စိတ်တွေဟာ
mental process ဆိုတဲ့ စိတ်အစဉ်ထဲမှာ ဖြစ်ကြ ပြီဆိုရင် ရှေးရှေးစိတ်သည် နောက်နောက်စိတ်အား
အာသေဝနပစ္စည်းနဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးသွားတယ်လို့ နားလည်ထားရမှာပေါ့၊ အဲဒီ အာသေဝနသတ္တိကြောင့်
ရှေ့စိတ်ထက် နောက်စိတ်က စွမ်းရည်တွေ ထက်လာတယ်၊ ရှေ့စိတ်ထက် နောက် စိတ်က စွမ်းရည်တွေ
ထက်လာပြီးတော့ မြင့်မားတဲ့စွမ်းအားတွေကို ရသွားတယ်။
ကြည့်
- ကံကို ခွဲတဲ့အခါကျတော့ ကုသိုလ်ပဲဖြစ်စေ အကုသိုလ်ပဲဖြစ်စေ ပထမဇောစိတ်ဟာ သူ့ရှေ့က အာသေဝနဆိုတဲ့
စွမ်းရည်သတ္တိပေးနိုင်တဲ့စိတ် မရှိ ဘူး၊ မရှိသည့်အတွက်ကြောင့် သူက အကျိုးတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်မယ်ဆိုရင်
တစ်ခု ထူထောင်မပေးနိုင်ဘူး၊ လက်ရှိဘဝမှာ အားပေးရုံလေးပဲ ရတယ်၊ ဒါကို “ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယကံ”
လို့ ခေါ်တာ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယကံဆိုတာ ဒီဘဝမှာပဲ၊ ဒီဘဝ ဆိုတာ အတိတ်ကံကြောင့် ရ,ထားတဲ့
ဘဝပဲ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယ - ဒီဘဝမှာ အားဖြစ်ရုံပဲ ရှိတယ်၊ ဒီလိုဆိုလိုတာ၊ ဘဝတစ်ခု ထူထောင်နိုင်လာအောင်
စွမ်းရည် သတ္တိ မရှိဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ? သူ့ရှေ့က အာသေဝနစွမ်းရည်သတ္တိပေးနိုင်တဲ့ပစ္စည်း
မရှိလို့၊ အင်အားနည်းတယ်၊ ဒီအဓိပ္ပာယ်ကို ပြောတာနော်။
ပထမဇောက
ဒုတိယဇောကို အားဖြည့်လိုက်တယ်၊ ဒုတိယဇောက တတိယ ဇောကို အားဖြည့်လိုက်တယ်၊ ပထမဇောထက်
ဒုတိယဇောက အားကောင်းလာ တယ်၊ ဒုတိယဇောထက် တတိယဇောက အားကောင်းလာတယ်၊ အဲဒီလို အားဖြည့်
အားဖြည့် ပေးသွားလိုက်တာ နောက်ဆုံး ဆဋ္ဌမဇောကျတော့ အားတွေ အင်မတန်မှ တောင့်တင်းနေတယ်၊
အဲဒီလိုတောင့်တင်းတဲ့အားတွေ သတ္တမဇောကို ပုံပြီးတော့ ပေးလိုက်တဲ့အခါမှာ သတ္တမဇောသည်
ဒီဘဝကသေရင် နောက်ဘဝမှာ ဘဝတစ်ခု ကို ထူထောင်ပေးနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေရသွားတယ်ပေါ့၊
ဒါ ကံပိုင်းကပြောတာ၊ ဒါ အာသေဝနစွမ်းရည်ကြောင့် ဖြစ်တာ၊ ရှိသမျှ energy တွေ သူ့ဆီမှာ
သွားစုတယ်၊ ဒါကြောင့် သူက အကျိုးပေးခွင့်ရှိတာ။
သို့သော်လည်း
ကံဆိုတာ အခြားအကြောင်းတရားတွေနဲ့ ပေါင်းပြီးမှ အကျိုး ပေးလို့ရတာ၊ သူ့ချည်းပဲသပ်သပ်
ပေးလို့မရဘူး၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် အကြောင်း တရားတွေနဲ့ ပေါင်းပြီးမှဖြစ်တာ၊ သူတစ်ခုတည်းမဖြစ်ဘူး၊
ဒါကြောင့်မို့ အကျိုးပေးပြီ ဆိုရင် သတ္တမဇောစေတနာက ဘယ်အချိန်မှာအကျိုးပေးတုန်းဆိုရင်
ဒုတိယဘဝမှာ သွားအကျိုးပေးနိုင်တယ်၊ သူ့ ကျတော့ စွမ်းအားတွေမြင့်လို့ အနီးကပ်ဆုံးဘဝမှာ
အကျိုးပေးတာ။
ကျန်တဲ့ဇောတွေကျတော့
အဆင့်ဆင့်အားဖြည့်ထားတာ ဖြစ်သည့်အတွက် ကြောင့် ဆဋ္ဌဇောထိအောင် ခြုံငုံပြီးတော့ “အပရာပရိယ
ဝေဒနိယကံ” တဲ့၊ အပရာ ပရိယ ဝေဒနိယ ဆိုတာ တတိယဘဝကနေစပြီးတော့ သတ်မှတ်ချက်မရှိဘူး၊ နိဗ္ဗာန်
ရသည်အထိတိုင်အောင် အလှည့်အသင့် အခွင့်အခါကြုံတဲ့ဘဝမှာ အကျိုးပေးတယ်၊ ဘဝတစ်ခုထူထောင်နိုင်တယ်၊
ဒုတိယဇောကလည်းပဲ စွမ်းအားသတ္တိ ရှိရမယ်၊ တတိယဇောကလည်း စွမ်းအားသတ္တိရှိရမယ်၊ အဲဒါက
generally speaking ခြုံငုံပြီးတော့ ပြောလိုက်တာ၊ ဘယ်ဇောရယ်လို့ သတ်မှတ်ပြီးတော့ မပြဘူး၊
အလယ် ငါးဇောကို ပေါင်းပြီး ပြထားတာ။
အဲဒီအလယ်ငါးဇောထဲမှာ
ဘယ်သူ စွမ်းရည်သတ္တိအထက်ဆုံးလဲဆိုရင် ဆဋ္ဌမဇောက စွမ်းရည်သတ္တိအထက်ဆုံး၊ ဒုတိယဇောထက်
တတိယဇောက စွမ်းရည်သတ္တိ ထက်မယ်၊ တတိယဇောထက် စတုတ္ထဇောက စွမ်းရည်သတ္တိထက်မယ်၊ စတုတ္ထ
ဇောထက် ပဉ္စမဇောက စွမ်းရည်သတ္တိထက်မယ်၊ ပဉ္စမဇောထက် ဆဋ္ဌမဇောက စွမ်းရည်သတ္တိထက်မယ်၊
ဒီတော့ စွမ်းရည်သတ္တိထက်တဲ့ဇောဟာ နိဗ္ဗာန်မရမီစပ်ကြား ကြုံရာဘဝတစ်ခုခုမှာ အကျိုးပေးမှာပဲ၊
“အပရာပရိယ ဝေဒနိယကံ”ဆိုတာ တတိယ ဘဝကစပြီး နိဗ္ဗာန်ရသည်အထိ ဆိုပြီးတော့ သူ့ရဲ့အချိန်ပိုင်းက
အင်မတန်မှ ကျယ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုဖြစ်တာတုန်းဆိုတော့ အာသေဝနသတ္တိကြောင့်ပဲ၊ ဒီတော့
အာသေဝနနဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိဟာ ဘယ်လောက် ကြီးမားတုန်းဆိုတာ သိသာတယ်။
ထို့အတူပဲ
အကုသိုလ်ကို ကြည့်လိုက် -
“ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ
အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော”။
အကုသိုလ်ဇောတွေ
ပထမဇောက စပြီးတော့ . အာသေဝနသတ္တိနဲ့ အထောက်အကူ ပြုသွားတာ နောက်နောက်ဇောတွေကို သတ္တမဇောထိအောင်၊
ဒါကြောင့်မို့ အကုသိုလ်စိတ်တွေက စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ထက်ထက် ထက်ထက် လာပြီး ကံအရာမြောက်ပြီးတော့
အကျိုးတွေ ပေးနေတာ၊ အာသေဝနသတ္တိနဲ့ ထုံမွှမ်းထား လို့ပဲ။
နောက်
ကြိယာ -
“ပုရိမာ ပုရိမာ ကြိယာဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကြိယာဗျာကတာနံ
ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော”။
အဗျာကတဆိုတာ
ဝိပါက်ရယ် ကြိယာရယ် ရုပ်ရယ် . နိဗ္ဗာန်ရယ်ကို ခေါ်တာ၊ အဲဒီထဲက အာသေဝနနေရာမှာ ကြိယာကိုသာ
ယူထားတာ၊ ကြိယာဇော ၁၈-ခု၊ အဲဒီကြိယာဇောတွေက စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ပေးသွားတာ၊ ရဟန္တာသန္တာန်မှာ
ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ကြိယာစိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ စေတနာတရားတွေဟာ ကံအရာ မမြောက်တော့ဘူး။
ကံအရာမမြောက်ရင်
အာသေဝနပစ္စည်းက ဘာလုပ်ဖို့လဲဆိုလို့ရှိရင် ပထမ စိတ်ထက် ဒုတိယစိတ်က energy ပိုထက်လာတယ်၊
ဒုတိယစိတ်ထက် တတိယ စိတ်က energy ပိုထက်လာတယ်၊ လက်ရှိဘဝမှာ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ ဖြစ်နေတဲ့
သဘောပဲ၊ သို့သော် ကိလေသာမရှိသည့် အတွက်ကြောင့် ကံအရာ မမြောက်လို့ ခုနပြောသလို ကြိယာပထမဇောက
ဒိဋ္ဌဓမ္မ ဝေဒနိယကံ, ကြိယာသတ္တမဇောက ဥပပဇ္ဇ ဝေဒနိယကံ လို့လည်း ပြောဖွယ်ရာ မရှိဘူး၊
ဘဝတစ်ခု ထူထောင်တာတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ပြောလို့မရဘူး၊ ပြုခြင်းမျှလို့ ဒီလိုအဓိပ္ပါယ်ရတယ်။
ဒါဖြင့်
ဘဝတစ်ခု ထူထောင်တယ်ဆိုတဲ့အခါမှာ အာသေဝနသတ္တိ သက် သက်နဲ့ မဟုတ်ဘူး၊ ကြိယာကျတော့ အာသေဝနသတ္တိရှိသော်လည်းပဲ
ဘဝတစ်ခု ထူထောင်နိုင်စွမ်း မရှိဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ ထူထောင်နိုင်စွမ်းမရှိတုန်းဆိုရင် ကိလေသာ
ဆိုတဲ့အဖော် မရှိလို့၊ ကံဆိုတာ ကိလေသာအဖော်ရှိမှ ဘဝတစ်ခုကို ထူထောင် နိုင်တာ။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို
ကြည့် - “အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ” လို့ ဆိုတယ်၊ အဝိဇ္ဇာက ကိလေသာ၊
သင်္ခါရက ကံ၊ ကံနဲ့ ကိလေသာ၂-ခု ပေါင်းပြီး ဝိညာဏံကို ဖြစ်စေတယ်၊ ဘဝတစ်ခု စ,တယ်၊ ထို့အတူပဲ
ပစ္စုပ္ပန် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း “တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါနပစ္စယာ
ဘဝေါ၊ ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ”၊ ကြည့် - အဲဒီမှာလည်းပဲ တဏှာတို့ ဥပါဒါန်တို့ဆိုတာ ကိလေသာ၊ ဘဝ
ဆိုတာကံ၊ ဇာတိဆိုတာ ကံရဲ့ အကျိုးတစ်ခု၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဘယ်နေရာဖြစ်ဖြစ် မြတ်စွာဘုရားက
ကံနဲ့ကိလေသာ ၂-ခုတွဲဟောထားတာ။
ကိလေသာမရှိဘူးဆိုရင်
ကံက အလုပ်မလုပ်နိုင်ဘူး၊ ကံနဲ့ ကိလေသာ တွဲဖက် ထားရတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ကြည့်လေ - ကမ္မဝဋ်
ကိလေသဝဋ် ဝိပါကဝဋ် လို့ ဆိုတာ၊ ကမ္မဝဋ်ကို ပယ်ရတာမဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသဝဋ်ကို ပယ်ရတာ၊ ကိလေသဝဋ်
ပယ်လိုက်လို့ရှိရင် ကံဟာ သူတစ်ခုတည်း အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ကိလေသာ ဆိုတဲ့ အဖော်သဟဲ မရသည့်အတွက်ကြောင့်
ကံသည် လက်ကျိုးခြေကျိုးသဘော ဖြစ်သွား တယ်၊ အကျိုးတစ်ခုကို မထုတ်လုပ်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်
ရဟန္တာဖြစ်တယ်ဆိုတာ ကံကိုပယ်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသာကို ပယ်တာ၊ ကိလေသာကို ပယ်လိုက်တာနဲ့
တစ်ပြိုင်နက် ကံသည် အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ကံ အလုပ်မဖြစ်လို့ ကံကိုလည်း ပယ်ပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်။
စာပေမှာ
အရဟတ္တမဂ်ကို “ကမ္မက္ခယ ကရ” “ကံကုန်ခြင်းကို ပြုတယ်” လို့ဆိုတယ်၊ တကယ်တော့ ကံကို တိုက်ရိုက်ပယ်တာမဟုတ်ဘူး၊
ကိလေသာကို ပယ်တာ၊ နားလည်ရမှာက အဲဒီလိုနားလည်ရမှာ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ ပယ်အပ်တဲ့တရား
ထဲမှာ ကံဆိုတာ မပါဘူး၊ ပယ်ရတဲ့တရားဟာ ကိလေသာ၊ လောဘကို ပယ်ရမှာ၊ ကံဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်
- မနေ့ကလုပ်ခဲ့တာ ဒီနေ့မှ မရှိတော့တာ၊ ဘာသွား ပယ်မှာတုန်း၊ ပယ်လို့ရလား၊ မနေ့ကဟာ ပြီးခဲ့တာ
ဘာသွားပယ်ရမှာတုန်း၊ ရှိမှမရှိတာ၊ ကံဆိုတာ အဲဒါမျိုးပဲ၊ လုပ်မိပြီးတဲ့အရာတစ်ခုဟာ ကံပဲ၊
အဲဒီကံဆိုတာ ပယ်လို့မရဘူး၊ ကိလေသာကိုသာ ပယ်လို့ရတာ။
ကိလေသာကို
ပယ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကံတွေဟာ အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ဘုရားဟောတဲ့နေရာ ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ်
ကိလေသာကို ပယ်တဲ့၊ ပဟာတဗ္ဗ တရားဖြစ်တဲ့ ကိလေသာကို ပယ်ရတယ်၊ ကိလေသာကို ပယ်လိုက်တဲ့အခါ
ကံတွေ အဖော်မဲ့သွားတယ်၊ ကိလေသဝဋ်ကို ပယ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကမ္မဝဋ်ဆိုတာ အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊
ကံတွေကို isolated လုပ်ထားလိုက်တယ်၊ ချောင်ပိတ်ခံလိုက် ရတယ်၊ ကိလေသာမပါလို့ ကံတွေက
အလုပ်မဖြစ်လို့ရှိရင် ဝိပါကကို မထုတ်လုပ် နိုင်တော့ဘူး။
ရဟန္တာဖြစ်တာကို
ကြည့်ပေါ့၊ ပထမဆုံး မြတ်စွာဘုရားကိုပဲ ကြည့်လိုက် - ဗုဒ္ဓဂယာ မဟာဗောဓိပင်အောက်မှာ သစ္စာလေးပါးကိုသိပြီး ဘုရားအဖြစ် ရောက်တယ်ဆိုတာ ကိလေသာကုန်သွားတာကိုပြောတာ၊
ကံကုန်တယ်လို့ပြောလား၊ ကိလေသာ ကုန်သွားတာကိုပဲ ပြောတာ၊ ဒါဖြင့် ဘာကျန်သေးတုန်းဆိုရင်
ကံနဲ့ ကိလေသာ တွေက ပေါင်းပြီးထုတ်ထားတဲ့ ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာ ကဋတ္တာရုပ် ဆိုတာ ကျန်နေသေးတယ်၊
ဒါကြောင့်မို့ သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်လို့ ခေါ်တယ်၊ ဥပါဒိဆိုတာ ကံကိလေသာတွေက အကျိုးအဖြစ်ဖြင့်
ရယူထားတဲ့ ဝိပါက်နာမက္ခန္ဓာဆိုတဲ့ ခန္ဓာ ကြီးဟာ၊ သေသ - ကျန်နေသေးတယ်လို့ ပြောတာ၊ ဒါဖြင့်
ကုန်သွားတာက ဘာတုန်းဆိုရင် ကိလေသာပဲ ကုန်သွားတာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်လို့လည်း
ခေါ်တယ်။
ကုသိနာရုံ
အင်ကြင်းပင်အစုံမှာ သက်တော် ၈၀-အရွယ် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုသွား တဲ့အခါ ခုနကပြောတဲ့ ကံကိလေသာတွေက
ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာတွေက လည်း ကုန်သွားတယ်၊ ကုန်သွားတဲ့အပြင် အကြောင်းကင်းနေသည့်အတွက်
နောက်ထပ် ဆက်စရာဘာမှမရှိတော့ဘူး၊ အဆက်ပြတ်သွားတယ်၊ ဥပမာ- ဖယောင်းတိုင် မီးတောက်ကလေးတစ်ခုဟာ
ဖယောင်းဆီလည်း ကုန်သွားပြီ၊ မီးစာလည်း ကုန်သွားပြီ၊ ငြိမ်းသွားဖို့ပဲ ရှိတော့တာပေါ့၊
ဖယောင်းဆီလေး ထပ်ထည့်ဦးမယ် ဆိုရင် လင်းနေဦးမှာပဲနော်၊ အဲဒီမှာ ခုနက ကျန်နေတဲ့အရာ လုံးဝငြိမ်းသွားတာ
ကျတော့ ပရိနိဗ္ဗာနလို့ ခေါ်တယ်၊ ပထမရတာက ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်၊ ကုသိနာရုံ မှာကျတော့ ခန္ဓပရိနိဗ္ဗာန်
လို့ ခေါ်တယ်။
ကိလေသာအကြောင်းတွေလည်း
ကုန်သွားပြီ၊ ကိလေသာကုန်သွားတဲ့ အတွက် ကံဆိုတာ အလုပ်မဖြစ်တော့ဘူး၊ ကံ ကိလေသာတို့က ထုတ်လုပ်ထားတဲ့
အကျိုးတရားလည်း အချိန်စေ့တဲ့အခါ ချုပ်ငြိမ်းသွားတယ်၊ ဘာကျန်သေးတုန်း? ဘာမှ မကျန်တော့ဘူး၊
အကြောင်းတရားတွေက ဖန်တီးထားတဲ့အရာဆိုတာ တစ်ခု မှ မရှိတော့ဘူး၊ သင်္ခါရဆိုတာ တစ်ခုမှ
မရှိတော့ဘူး၊ ဒါ ပြောတာ၊ သင်္ခါရ မရှိဘူး ဆိုရင် ဝိသင်္ခါရ သင်္ခါရကင်းတာပဲ ရှိတော့တယ်လို့
ဆိုလိုတာ၊ သင်္ခတ မရှိလို့ရှိရင် ဘာရှိတုန်းဆိုရင် အသင်္ခတ၊ အခုလို အကြောင်းတရားတွေက
ဖြစ်စေတဲ့ဟာမျိုး မဟုတ်တော့ဘူး၊ အဲဒီလို ပြောတာ။
အာသေဝနသတ္တိ
ဆိုတဲ့နေရာမှာ ကြိယာချင်း အားပေးတဲ့ အာသေဝန သတ္တိပဲ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ကျတော့ ကမ္မပစ္စယောပါ
ပါတာ၊ ကြိယာကျတော့ ကမ္မပစ္စယော မပါဘူးနော်၊ ကမ္မပစ္စယော မပါသည့်အတွက် ခုနက ကုသိုလ်
အကုသိုလ်လို ဘဝတစ်ခုဖန်တီးတာ မရှိဘူး၊ သို့သော် အာသေဝနလို့ဆိုတဲ့ ပဂုဏ အလေ့အကျင့် ရသွားတာတို့
အင်အားကောင်းအောင် လုပ်တာတို့ အင်အား တိုးတက်မြင့်မားသွား စေတာတို့ဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိကိုတော့
အာသေဝနသတ္တိက ပေးပါတယ်။
အဲဒီမှာ
သဘာဝမတူတဲ့အရာတွေကိုတော့ သူတို့က စွမ်းရည်သတ္တိ မပေး ဘူးတဲ့၊ သဘာဝတူတဲ့ အရာတွေကိုသာလျှင်
စွမ်းရည်သတ္တိ ပေးပါတယ်လို့ အာသေဝန ပစ္စည်းမှာ ခုလိုမှတ်ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ ဇောစိတ်တွေဟာ
အာသေဝန သတ္တိ ရှိတယ်၊ အာသေဝန စွမ်းရည်သတ္တိနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့အရာတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ
ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်ကြီးထဲက အာသေဝနပစ္စည်း ကို နားလည် သဘောပေါက်လို့ရှိရင်
တို့တတွေရဲ့သန္တာန်မှာ ကုသိုလ်တွေ ဘာကြောင့် အားကောင်း လာသလဲ၊ အကုသိုလ်တွေ ဘာကြောင့်အားကောင်း
လာသလဲ ဆိုတာကို အားလုံး သဘောပေါက်ပြီးတော့ ကုသိုလ်တွေကိုသာ အားကောင်းအောင်လုပ်ပြီး
အကုသိုလ် တွေကို အားမကောင်းအောင် လုပ်ဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးတယ်။
ကုသိုလ်တရားတွေကို
ထူထောင်ပြီးတော့ အကုသိုလ်တရားတွေကို ဖယ်ရှားပစ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်၊ အကုသိုလ်တရားတွေကို
မဖယ်ရှားနိုင်သေးသမျှ သံသရာထဲမှာ လည်ကြဦးမှာဖြစ်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အကုသိုလ်တရားတွေ
ထပ်တလဲလဲဖြစ်ခြင်း ဆိုတဲ့ အာသေဝနသတ္တိကို မရစေဘဲ ကုသိုလ်တရားကိုသာ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်စေခြင်း
ဆိုတဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေ အလေ့အကျင့်တွေ အင်အားရှိမှုတွေ ဖြစ်စေအောင် ကိုယ်စီကိုယ်စီ
သတိထားပြီး ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်ကြပါစေကုန် သတည်း။
