ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ - အပိုင်း (၅)


 

ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၅)

 

သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ပြည့်နှစ်၊ တပေါင်း လဆန်း ၁-ရက်၊ (၂၄-၂-၂၀ဝ၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံ ဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ် မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ်၊ မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘ များနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍ ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်းဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။

.

 

အနန္တရပစ္စယော၊

သမနန္တရပစ္စယော

▬▬▬▬▬▬

 

ဒီကနေ့ အနန္တရပစ္စယော၊ သမနန္တရပစ္စယော၊ သဟဇာတပစ္စယော၊ အညမညပစ္စယော၊ နိဿယပစ္စယော လို့ ဒီပစ္စည်းတွေကို အကျဉ်းချုံးဟောပြီးတော့ ဥပနိဿယ-ပစ္စယောကို အကျယ်အားဖြင့် ဟောကြားပေးပါမယ်။

 

အနန္တရပစ္စယောဆိုတာ ရှေ့စိတ်ကနောက်စိတ်ကို အခြားအကွယ်မရှိဘဲနဲ့ ကျေးဇူး ပြုတယ်၊ အနန္တရဆိုတာ န + အန္တရ - ကြားထဲမှာ အခြားတရား မခြားဘူး ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ပြောတာ၊

 

Mental process လို့ ခေါ်တဲ့ ဝီထိကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် မျက်စိကို အဆင်းအာရုံက လာတိုက်လို့ မျက်စိတံခါးကို ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်က ဖွင့်ပေးလိုက်တယ်၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း စိတ် ချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ချုပ်သွား တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် သမ္ပဋိစ္ဆိန်း လက်ခံတဲ့စိတ်၊ လက်ခံတဲ့ သမ္ပဋိစ္ဆိန်းစိတ် ချုပ်သွား တာနဲ့ သန္တီရဏစိတ်၊ ဒီလို Mental process မှာ အစဉ်အတိုင်းသွားတယ်၊

 

အဲဒီလိုအစဉ်အတိုင်းသွားနေတဲ့အထဲမယ် ပဉ္စဒွါရာ ဝဇ္ဇန်းစိတ်ဖြစ်ပြီး ချုပ်သွားတဲ့ နောက်မှာ စက္ခုဝိညာဏ်စိတ်ဖြစ်ဖို့ ကြားထဲမှာ တခြားတရား မခြားဘူးလို့ ပြောတာ၊ အခြားမဲ့လို့ဆိုတာ အခြားမရှိဘူး ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ် ရတယ်။

 

သမနန္တရပစ္စယော ကလည်း ထို့အတူပဲ၊ အခြားမရှိဘူး ဆိုတဲ့နေရာမှာ ရှေ့စိတ်က လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားတာလည်း ဖြစ်ရမယ်၊ နတ္ထိပစ္စယော လုံးဝကင်းပျောက် ပြီးသား ဖြစ်ရမယ်၊ ဝိဂတပစ္စယော၊ အနန္တရပစ္စယော သမနန္တရပစ္စယော နတ္ထိပစ္စယော ဝိဂတပစ္စယောဆိုတာ Mental process နဲ့ ပတ်သက်တယ်လို့ပြောတာ၊ ရှေ့က ဖြစ်သွားတဲ့စိတ်ချုပ်သွားမှ နောက်ကစိတ် ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုကြားမှာ ဘာမှ မခြား ဘူးလို့ ဒီလိုနားလည်ရမယ်။

 

ပိုပြီးတော့ အရေးပါတာက ဘာတုန်းဆိုလို့ရှိရင် ဘဝတစ်ခုအဆုံးသတ်တဲ့ နောက်ဆုံးစိတ်ကို စုတိစိတ်လို့ ခေါ်တယ်၊ ဒီဘဝရဲ့နောက်ဆုံး စုတိစိတ်ရဲ့ အခြားမဲ့ ဘဝသစ်မှာ ပဋိသန္ဓေစိတ်ဆိုတာ လာတယ်၊ အဲဒီနှစ်ခုကြားမှာလည်းပဲ ပဋ္ဌာန်း တရားတော်အရ အခြားမရှိဘူးလို့ ပြောတာနော်၊ ဘဝတော့ ခြားသွားပြီ၊ ဒါပေမယ့် စုတိစိတ်ချုပ်သွားတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပဋိသန္ဓေစိတ်က ဆက်တိုက်လာရတာ၊ အဲဒီလိုမှ အနန္တရပစ္စယောဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်။

 

အဲဒါမျိုးမဟုတ်ဘဲ တချို့ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေမှာ အယူအဆတစ်မျိုး ပေါ်လာတယ်၊ စုတိနဲ့ ပဋိသန္ဓေကြားမှာ ဘဝကလေးတစ်ခုရှိသေးတယ်၊ ဆိုပါစို့ - တိဗက်တွေရဲ့ အယူအဆဆိုလို့ရှိရင် လူတစ်ယောက် သေဆုံးသွားလို့ စုတိစိတ်နောက် ပဋိသန္ဓေ မယူခင် ၄၉-ရက် စောင့်ဆိုင်းနေတယ်၊ နေရာလိုက်ရှာနေတယ်ပေါ့နော် ၄၉-ရက်၊ မြန်မာတွေကျတော့ ရက်လည်ဖို့ဆိုတာကို အတွေးလွဲပြီး ၇-ရက်လို့ ပြော ကြတယ်၊ မနေပါဘူး၊ တောက်လျှောက်သွားတာနော်၊ နေလို့ရှိရင်လည်း တစ္ဆေဖြစ်လို့နေတာ၊ အဲဒါ ဘဝတစ်ခုပဲနော်၊ စုတိချုပ်ပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ပဋိသန္ဓေ၊ ဒီ နှစ်ခုကြားမှာ ဘာစိတ်မှ မခြားဘူးလို့ပြောတာ၊ အချိန်ကာလအားဖြင့်လည်း မခြားဘူး၊ စိတ်အနေ နဲ့လည်း မခြားဘူးလို့ ပြောတာ၊ အနန္တရပစ္စည်းဆိုတာ။

 

အဲဒါကြောင့်မို့ သေပြီးသည်၏ အခြားမဲ့၌ နောက်ထပ် စိတ်အစဉ်ဆိုတာ ပြတ်မသွားဘူး၊ ဘဝဆက် ပြတ်မသွားဘူး၊ ပြတ်မသွားသည့်အတွက်ကြောင့် on line ပေါ့၊ လူ့ရဲ့စိတ်ဟာ line ကလေးတစ်ခုလို၊ အရောင်ပြောင်းချင် ပြောင်းမယ်ပေါ့၊ အကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်လို့ရှိရင် အမည်း line ပေါ့၊ ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်တဲ့အခါ အဖြူ line ဒီလို line ပြောင်းချင်တော့ ပြောင်းသွားမယ်၊ သို့သော် ပြတ်သွားတာ မရှိဘူး၊ ပြတ် သွားတာ မရှိလို့ သုမေဓာရသေ့ဘဝက ပါရမီတွေ ဖြည့်လာတာ ဂေါတမ မြတ်စွာ ဘုရားဘဝမှာ ဒီကြားထဲမှာ ဘဝအမျိုးမျိုးကြုံလိမ့်မယ်၊ ကြုံသော်လည်း ဒီ process ကြီးက ရပ်သွားတယ်၊ ပြတ်သွားတယ်ဆိုတာ မရှိဘူး။

 

အဲဒီ line ထဲမှာ ရှိနေသည့်အတွက်ကြောင့် ကံ,ကံ၏အကျိုးဆိုတာ ပေါ်လာတာပေါ့၊ ဒီလူရဲ့စိတ်အစဉ်ထဲမှာ အကုသိုလ်ကံဖြစ်ရင် ဒီလူနဲ့ပဲ သက်ဆိုင်တယ်၊ ဒါ ပြောတာ၊ “သဗ္ဗေ သတ္တာ ကမ္မဿကာ” ဆိုတာ၊ ကိုယ်လုပ်တာ ကိုယ့်ဥစ္စာ ဆိုတာ တကယ်ဟုတ်တာ၊ ဘာလို့တုန်းဆို ဒီline ထဲ ဝင်သွားတာ၊ ဒီ line ထဲ ဝင်သွားရင် ဒီလမ်းဒီစခန်းပဲ ရောက်မှာပဲ၊ တခြားမရောက်ဘူး၊ အဲဒါ အနန္တရပစ္စယောတို့ သမနန္တရပစ္စယောတို့ နတ္ထိပစ္စယောတို့ ဝိဂတပစ္စယောဆိုတာ သဘောပေါက်လို့ ရှိရင် ဘဝကူးတယ်ဆိုတာလည်း ကြားမှာ ဘာမှမခြားဘူးဆိုတာ သဘော ပေါက်တယ်။

 

စိတ်အစဉ်ဟာ ပြတ်သွားတာ မရှိဘူး၊ ရုပ်ကတော့ တချို့ ရုပ်တွေ ပြတ်သွား တာရှိတယ်၊ ကမ္မဇရုပ်ကတော့ မပြတ်ဘူးလို့ ပြောရမယ်၊ မပြတ်ဘူးဆိုပေမယ့် ဒီဘဝက ကမ္မဇရုပ်က ပါသွားတာမရှိဘူး၊ နောက်ဘဝကမ္မဇရုပ်က အသစ်၊ ဒီဘဝက ဘာမှတော့ ပါမသွားဘူး၊ သို့သော် line အနေနဲ့တော့ ဆက်စပ်နေတယ်လို့ ဒီလို မှတ်ရမယ်၊ ပါသွားတာတော့ ဘာတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ ရုပ်လည်း မရှိဘူး၊ နာမ်လည်း မရှိဘူး။

.

 

စိတ်စွမ်းအား

▬▬▬▬▬

 

ဒါဖြင့် တချို့က မေးကြတယ်၊ ဥပမာ - သေခါနီးမှာ လက်အဖြတ်ခံရပြီး သေသွားတယ်၊ နောက်ဘဝမှာ လက်ပြတ်ကြီးဖြစ်နေတယ်၊ ဘုန်းကြီးတို့ကျောင်းမှာ ဦးဇင်းတစ်ပါးရှိတယ်၊ ခေါင်းမှာ ဓားဒဏ်ရာကြီးနဲ့၊ တစ်နေ့တော့ ဘုန်းကြီးက မြင်လို့ မေးတယ်၊ “ဒီခေါင်းက ဒဏ်ရာကြီးက ဘာဖြစ်တာတုန်း၊ ဘယ်သူက ဓားနဲ့ခုတ်ထား တာတုန်း” လို့ဆိုတော့ “မဟုတ်ဘူး” တဲ့၊ “မွေးရာပါ” တဲ့။

 

ဟိုဘဝက ဓားဒဏ်ရာ ဒီဘဝ ဘယ်လိုလုပ်ပါလာတုန်းဆိုရင် စိတ်စွဲလမ်းမှု ကြောင့် ဖြစ်တာ၊ ဥပါဒါန်ကြောင့် ဖြစ်တာလို့ ပြောရမယ်၊ သူ့ စိတ်ထဲမှာ ခေါင်းက ဒဏ်ရာကြီးဆိုတဲ့အမှတ်နဲ့ သေသွားသည့်အတွက်ကြောင့် နောင်ဖြစ်လာတဲ့အခါ အဲဒီဒဏ်ရာကြီးက အမှတ်အသားဖြစ်နေတယ်၊ စိတ်စွမ်းအားဆိုတာ အင်မတန် ပြင်းထန်တယ်နော်၊ စိတ်ရဲ့စွမ်းအားတစ်ခုဟာ လူကိုလည်း အသက်ရှင်စေနိုင်တယ်၊ လူကိုလည်း သေစေနိုင်တယ်။

 

တစ်ခါတုန်းက ကြားဖူးတယ်၊ Psychologyနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ စမ်းသပ်မှု တစ်ခုရှိတယ်၊ သေဒဏ်ပေးမယ့် ရာဇဝတ်သားတစ်ယောက်ကို ရိုက်နှက်ညှဉ်းဆဲခြင်း မပြုဘဲနဲ့ စိတ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဒုက္ခရောက်အောင်လုပ်ပြီးသတ်တာ ရှိဖူးတယ်။

 

ဘယ်လိုလုပ်တုန်းဆိုလို့ရှိရင် တရားသူကြီးကအမိန့်ချတယ်၊ ဒီရာဇဝတ်သားရဲ့ လည်ချောင်းကိုဖောက်ပြီး လည်ချောင်းသွေးထုတ် သတ်ရမယ်လို့ အဲဒီလို အမိန့် ချတယ်၊ အမိန့်ချပြီးတော့ “ကဲ ဒီကောင် သတ်မယ်၊ မျက်စိကို အဝတ်နဲ့စည်း၊ ရေဇလုံ အနားနားယူထား၊ ကဲလာ ဒီကောင့်လည်ချောင်းသွေးဖောက်” ဆိုပြီးတော့ လည်ချောင်းလေးနည်းနည်း ဆတ်ကနဲနာသွားအောင် ဖောက်လိုက်ပြီး ရေဇလုံ ထဲမှာ ရေကျသံလေးပေးထားတယ်၊ တကယ်က သူ့လည်ချောင်းက သွေးတစ်စက်မှ မထွက်ဘူး၊ အဲဒီလို ရေဇလုံထဲမှာ ရေကျသံကြားတော့ “ငါ့လည်ချောင်း သွေးတွေ ထွက်ပြီး ရေဇလုံထဲ ကျနေပြီ” လို့ သူ့စိတ်ထဲမှာ အဲဒီလို အထင်ရောက်သွားတယ်၊ အဲဒီလို ထင်အောင်လည်းပဲ စီမံချထားတာ၊ အတော်လေးကြာတော့ ခေါင်းကြီး ငိုက်စိုက်ကျပြီး သေသွားတယ်။

 

ဒါ စိတ်နဲ့ သတ်တာနော်၊ သူ့လည်ချောင်းက တကယ်ပဲ သွေးတွေထွက်နေ ပြီလို့ သူ့စိတ်ထဲမှာထင်ပြီး စိတ်စွမ်းအားနဲ့တင်ပဲ ဒီရာဇဝတ်သားဟာ အသက်ဆုံး သွားတယ်တဲ့၊ ဇက်ကျိုးကျပြီးတော့ သေသွားတယ်၊ တကယ်တော့ သူ့လည်ချောင်း ဟာ အရေပါးလေးစုတ်ရုံလောက်လေးတင် လှီးလိုက်တာတဲ့၊ ရေသံပေးနေတာက လည်း သူ့လည်ချောင်းက သွေးထွက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒိပြင်ကနေပြီးတော့ ရေသံ ပေးထားတာ၊ ရေနဲ့ ပိုက်နဲ့၊ သို့သော် သူ့လည်ချောင်းကသွေးက ပိုက်ကနေ ပန်းထွက် ပြီးတော့ ရေဇလုံထဲကျတယ်ဆိုတဲ့ အနေအထားမျိုး၊ “ဟော ထွက်လာပြီ သွေးတွေ ထွက်လာပြီ” နဲ့ ဘေးကပြောပေးတယ်၊ အဲဒီလို ပြောပေးရင်းနဲ့ ဒီလူဟာ ဇက်ကျိုးကျပြီး သေသွားရှာတယ်၊ စိတ်စွမ်းအားဆိုတာ အလွန်ပြင်းထန်တယ်လို့ ပြောတာ နော်၊ စိတ်စွမ်းအားနဲ့ သတ်တာ။

 

အဲဒါကြောင့်မို့ ဘဝတစ်ခုမှာ စိတ်စွမ်းအားတွေနဲ့ ဒီလိုသွားနေကြတာ၊ ရှေ့ စိတ်က နောက်စိတ်ကို တွန်းအားပေးပြီးသွားလို့ သံသရာဘဝအစဉ်ဆက်ဟာ မပြတ် ဘူးတဲ့၊ အဲဒါကို နားမလည်လို့ရှိရင် ဘယ်လိုအယူအဆတွေ ပေါ်လာတုန်းဆိုရင် “လူ့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ထာဝရမြဲနေတဲ့ soul ဆိုတဲ့အရာ ရှိတယ်”၊ (သို့မဟုတ်) မြန်မာတွေအခေါ်ဆို လိပ်ပြာပေါ့၊ “လိပ်ပြာလေး ထွက်သွားပြီးတော့ နောက်ခန္ဓာ ကိုယ်ထဲ ရောက်သွားတယ်” လို့ (သို့မဟုတ်) သူတို့ပြောတဲ့ spirit ပေါ့၊ ဘယ်အရာပဲ ဖြစ်ဖြစ် လူ့ ခန္ဓာကိုယ်ကနေ.. ထွက်ပြီးတော့သွားတာဆိုတာ ဘာမှ မရှိဘူးတဲ့၊ အကြောင်းကြောင့် အကျိုးဖြစ်ပေါ်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်တယ်၊ အကြောင်းဆက် မပြတ် သည့်အတွက် အကျိုးအဆက်အဆက်ဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီသဘောတွေကို ပြောတာ၊ အနန္တရပစ္စယော၊ သမနန္တရပစ္စယော၊ နတ္ထိပစ္စယော၊ ဝိဂတပစ္စယော၊ ရှေ့စိတ်ကလေး ချုပ်သွားမှ နောက်စိတ်ဟာ ပေါ်ခွင့်ရတယ်တဲ့။

.

 

သဟဇာတပစ္စယော

▬▬▬▬▬▬▬

 

သဟဇာတပစ္စယော ဆိုတာကတော့ ပြိုင်တူဖြစ်တာကိုပြောတာ၊ ဥပမာ စိတ်နဲ့ စေတသိက်ဟာ ပြိုင်တူဖြစ်တယ်၊ born together အတူတကွ ဖြစ်ကြတာ၊ အတူတကွဖြစ်ဖက်ချင်းမှ ကျေးဇူးပြုလို့ ရသလား၊ ဖြစ်ဖြစ်ခြင်း အကျိုးကို ထုတ်လုပ် လို့ ရသလား၊ အကျိုးနဲ့ အကြောင်းသည် ပြိုင်တူဖြစ်တာဆိုတာ reasonable ဖြစ်ရဲ့လား၊ ယုတ္တိရှိရဲ့လားလို့မေးရင် ယုတ္တိရှိတယ်လေ၊ ဖယောင်းတိုင်လေးတစ်တိုင် ထွန်းလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ကြည့် - မီးတောက် ပေါ်လာတာနဲ့ အလင်း ရောက်လာတယ် မဟုတ်လား၊ မီးတောက်က အရင်ပေါ်ပြီးမှ အလင်းက တဖြည်း ဖြည်း ဝင်လာတာ မဟုတ်ဘူး၊ မီးတောက်ကလေး ဝင်လိုက်တာနဲ့ မီးအလင်းရောင် ပေါ်လာတာဟာ တစ်ခါတည်း၊ born together ပဲ၊ အဲဒါမျိုးလိုပဲ စိတ်နဲ့ စေတသိက် တွေ born together။

 

မဟာဘုတ်တွေ ဖြစ်လာရင် born together ပဲ၊ အတူတကွ မွေးလာကြတာ၊ စိတ်နဲ့ စိတ္တဇရုပ်တွေဟာလည်း born together ပဲ၊ စိတ်ဖြစ်တိုင်း ဖြစ်တိုင်း ရုပ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်၊ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်တဲ့ စိတ်ဟာ ၁၄-ခုပဲ ရှိတယ်၊ လူ့ပြည်မှာဆိုလို့ ရှိရင် ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်တဲ့စိတ်က ၁၀-ခုပဲ ရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေအားလုံးဟာ စိတ်ဖြစ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ရုပ်ကိုထုတ်လုပ်ပြီးသားပဲ၊ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်တဲ့ စိတ်က စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် မြင်သိစိတ်၊ သောတဝိညာဏ်စိတ် ကြားသိစိတ်၊ ဃာနဝိညာဏ်စိတ် နံသိစိတ်၊ ဇိဝှာဝိညာဏ်စိတ် လျက်သိစိတ်၊ ကာယဝိညာဏ်စိတ် ထိသိစိတ်ဆိုတဲ့ အဲဒီစိတ် ၁ဝ-ခုကတော့ ရုပ်ကို မထုတ်လုပ်ဘူးတဲ့၊ သူတို့က စွမ်းအား နည်းတယ်၊ စွမ်းအားနည်းသည့်အတွက်ကြောင့် စက္ခုဝိညာဏ်စိတ် ပေါ်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ သူတို့က စိတ္တဇရုပ်ကို မဖြစ်စေဘူး၊ ကျန်တဲ့စိတ်တွေ ဘာစိတ်ပဲဖြစ်ဖြစ် သူတို့ပေါ်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ခုနက မီးတောက်လေး ပေါ်လာတာနဲ့ အလင်း ရောင်ကို ထုတ်လုပ်လိုက်သလိုပဲ ဒီစိတ်ကလေး ပေါ်လာတာနဲ့ ရုပ်ကို ဖြစ်စေတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ လူတွေဟာ စိတ်စွမ်းအားနဲ့ ရောဂါကုစားတယ်ဆိုတာ အဲဒီသဘော။

 

ကောင်းတဲ့စိတ်တွေချည်း များများဖြစ်ရင် ကောင်းတဲ့ရုပ်တွေ ထုတ်မှာပေါ့၊ Healthy mind produces healthy body. Healthy mind က healthy body ကို ထုတ်လုပ်တယ်၊ ဒါ မှန်တယ်၊ သဘာဝပဲ၊ ညစ်နွမ်းတဲ့စိတ်တွေက ညစ်နွမ်းတဲ့ရုပ်ပဲ ထုတ်မှာပဲလေ၊ အဲဒါကြောင့်မို့ “စိတ်ထောင်းတော့ ကိုယ်ကြေ” လို့ ပြောကြတာပေါ့၊ ဘာဖြစ်လို့ ကိုယ်ကြေတာတုန်းဆို သူက ထုတ်နေတာကိုး၊ မကောင်းတဲ့စိတ် တွေက မကောင်းတဲ့ရုပ်တွေ ထုတ်တဲ့အခါကျတော့ unhealthy body တွေ ဖြစ်လာတယ်ပေါ့ ဖြစ်လာတော့ လူက ညှိုးနွမ်းပြီးတော့ အဲဒီလိုနေတာ၊ ဒီသဘောတွေကို ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းမှာလည်း ရှင်းပြတာပါ။

.

 

အညမညပစ္စယော

▬▬▬▬▬▬▬

 

အညမညဆိုတာ အကြောင်းနဲ့ အကျိုးတရား အပြန်အလှန် အကျိုးပြုတဲ့ သဘော၊ သုံးချောင်းထောက်များ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုသလို အကျိုးပြုတာ။

.

 

နိဿယပစ္စယော

▬▬▬▬▬▬

 

နိဿယဆိုတာ မှီရာ၊ မှီရာဆိုတာ သစ်ပင်တွေဟာ မြေမရှိဘဲနဲ့ ပေါက်လို့ မရဘူး၊ မြေကြီးကို အမှီပြုပြီးတော့ ပေါက်ရတယ်၊ ရုပ်ပုံလှလှ ပန်းချီကားလေး ရေးတယ်ဆိုရင် နောက်ခံပိတ်တို့ စက္ကူတို့ မရှိဘဲ ရုပ်ပုံဟာ ပေါ်ပါ့မလား၊ ဘာမှ မရှိတဲ့ကောင်းကင်ပြင်မှာ ရေးလို့ ထင်ပါ့မလား၊ မထင်ဘူး။ အဲဒီလို ပိတ်ကားလေး ဆိုတာ ရုပ်ပုံလွှာပေါ်ခြင်းရဲ့အကြောင်းပဲ၊ အမှီပြုပေးတာ၊ သူက အထောက်အကူ ပြုပေးတာ၊ အဲဒါမျိုးကို နိဿယပစ္စယောလို့ ခေါ်တာ၊ သဘာဝတရားတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အထောက်အကူပြုကြတယ်၊ မှီရာအနေနဲ့ အထောက်အပံ့ပေးထားလို့ နိဿယပစ္စယော လို့ခေါ်တာ။

.

 

ဥပနိဿယပစ္စယော

▬▬▬▬▬▬▬

 

နိဿယပစ္စယောမှာ ဥပနိဿယပစ္စယောလို့ “ဥပ” လေး ထည့်လိုက်တယ်၊ ဥပ ဆိုတာ ပိုပြီးတော့ အင်အားကြီးတယ်ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်၊ နိဿယက မှီရာ၊ ဥပနိဿယ ဆိုတာ ပိုပြီးအားကောင်းတဲ့မှီရာလို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ နိဿယထက် ပိုအားကောင်း တယ်၊ ဒါကို ဥပနိဿယပစ္စယောကို “စိတ်စေတရား၊ ဤနှစ်ပါး၏။ အင်အားကြီးစွာ၊ မှီရာဖြစ်မှု၊ ကျေးဇူးပြုသည့်”။

.

 

အာရမ္မဏူပနိဿယ

▬▬▬▬▬▬▬

 

ဥပနိဿယ ပစ္စည်းကို ၃-မျိုးခွဲပြီး မြတ်စွာဘုရား ဟောတယ်၊ အာရမ္မဏဥပနိဿယ တဲ့၊ အာရုံဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတယ်၊ အာရုံကလည်း စိတ်ရဲ့ မှီရာပဲလေ၊ လူ့ရဲ့စိတ်အတွေးလေးတွေဟာ အာရုံကြိုးတန်းကို မှီနေကြတာ၊ လူတွေ တွေးတယ် ဆိုကတည်းက အာရုံကို တွေးတာလေ၊ စိတ်က အာရုံမပါဘဲနဲ့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အာရုံ ကြိုးတန်းကလေးနဲ့ လမ်းလျှောက်တဲ့သဘောပဲ၊ အဲဒီတော့ အာရုံပေါ်မှာ မှီပြီးတော့ ကျက်စားတယ်။

 

ဥပမာကြည့်လေ - မျက်စိက တစ်ခုခုမြင်လိုက်ရင် အဲဒီ မြင်တဲ့အာရုံလေး ပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားပြီး တွေးနေတာ၊ တွေးတဲ့စိတ်တွေအားလုံးဟာ မြင်တဲ့အာရုံ ပေါ်မှာ တွေးတာ၊ အဲဒီအမြင်အာရုံသည် စိတ်ရဲ့မှီရာဖြစ်တယ်၊ ထို့အတူပဲ နားက ကြားလိုက် လို့ရှိရင် အဲဒီအသံကိုတွေးပြီး အဲဒီအသံနဲ့ စိတ်က ဖြစ်နေတာ၊ အသံကတော့ ပျောက်သွားပြီ၊ ပျောက်သွားပေမယ့်လို့ အတွေးက မပျောက်ဘူး၊ အတွေးက အဲဒီအသံကို မှတ်ယူထားလိုက်တာ၊ မှတ်ယူထားပြီး အဲဒီအာရုံကို မှီပြီးတော့ ဒီစိတ်က ဆက်ဖြစ်နေတာ၊ အနံ့ရလိုက်ရင်လည်း ဘာအနံ့ပါလိမ့်ဆိုပြီး အတွေးက လိုက်လာ တယ်၊ အရသာခံလို့ရှိရင်လည်း “ေဩာ် ဒီအရသာလေးက ကောင်းလိုက်တာ” ဆိုတဲ့အတွေး လိုက်လာတယ်၊ “အရသာကြီးကလည်း ဆိုးလိုက်တာ” ဆိုတဲ့ အတွေးက နောက်ကလိုက်တာပဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်အထိအတွေ့ပေါ်မှာလည်းပဲ ထို့အတူ ပဲ၊ အတွေးက နောက်ကလိုက်နေတယ်၊ အာရုံတွေပေါ်မှာ (သို့မဟုတ်) စိတ်ကူးတဲ့ အထဲမယ် ပေါ်လာတဲ့အာရုံပေါ်မှာ ဒီအတွေးက လိုက်နေတယ်။

 

ဒီလိုအာရုံဟာ အလွန်အားကောင်းတဲ့အာရုံမျိုး ဖြစ်လို့ရှိရင် အာရမ္မဏဥပနိဿယ လို့ ခေါ်တယ်တဲ့၊ သူက အာရမ္မဏာဓိပတိ၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတဲ့ အာရုံမျိုးလိုပဲ အင်အား ကောင်းတဲ့အာရုံမျိုးကို အာရမ္မဏဥပနိဿယ၊ ဒါကြောင့်မို့ “စိတ် စေတရား ဤ နှစ်ပါး၏ အင်အားကြီးစွာ မှီရာဖြစ်မှု ကျေးဇူးပြုသည့် အာရမ္မဏူပနိဿယ” တဲ့။

.

 

အနန္တရူပနိဿယ

▬▬▬▬▬▬

 

နောက်တစ်ခုက “ထိုမှတစ်သီး အားကြီးလှစွာ ခြားမဲ့မှာလျှင် မှီရာစင်စစ် နောက်စိတ်ဖြစ်မှု ကျေးဇူးပြုသည့် အနန္တရူပနိဿယ”၊ အနန္တရဥပနိဿယ၊ ရှေ့စိတ်နဲ့ နောက်စိတ်မှာ ရှေ့စိတ်က အလွန်အင်အားကောင်းလို့ နောက်စိတ်လည်း အင်အား ကောင်းတယ်၊ ရှေ့ကအင်အားကောင်းမှ နောက်က အင်အားကောင်းတာ၊ သူက အင်အားကောင်းတဲ့မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ ဒီအဓိပ္ပါယ်မျိုးကိုယူတာ၊ ရှေ့စိတ် တွေရဲ့ တွန်းအားကောင်းလို့ နောက်စိတ်ဟာလည်းကောင်းတယ်၊

 

ဥပမာ- လေးပစ်လိုက်တယ် (သို့မဟုတ်) လောက်လေးတွေ မြားတွေ ဘာတွေ ပစ်တယ် ဆိုပါတော့၊ ပစ်လိုက်တဲ့အရှိန်ပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ သွားတာ၊ ပစ်လိုက်တာက ခပ်ပေါ့ပေါ့ ခပ်လျော့လျော့ ဆိုလို့ရှိရင် အရှိန်က ခပ်လျော့လျော့ လေးပဲသွားမှာပဲ၊ ပစ်တဲ့အရှိန်က ပိုပြင်းထန်ရင် ပိုပြင်းထန်တယ်ပေါ့၊ ဒီလို သဘောမျိုး၊ တွန်းအားက ပိုပြီးတော့ များလာတယ်၊ အဲဒါမျိုးကို “အားကြီးလှစွာ အခြားမဲ့မှာ” - ခြားမဲ့ဆိုတာ အခြားမရှိဘူး ပြောတာ၊ “မှီရာစင်စစ် နောက်စိတ်ဖြစ်မှု ကျေးဇူးပြုသည့် အနန္တရူပနိဿယ”။

.

 

 

 

 

 

ပကတူပနိဿယ

▬▬▬▬▬▬

 

“ထိုမှတခြား အားကြီးစွာသည့် များစွာကြောင်းစု ကျေးဇူးပြုသည့် ပကတူပ– နိဿယ” “ပကတိ ဥပနိဿယ” (သို့မဟုတ်) “ပကတ ဥပနိဿယ”၊ ပင်ကိုယ်က အာရုံအနေနဲ့ အားကြီးတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ရှေ့စိတ်အနေနဲ့ အားကြီးတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ တခြားအားကြီးတဲ့အရာတွေ အားလုံးမှန်သမျှ ပကတူပနိဿယ။ ဥပနိဿယပစ္စည်း ၃-မျိုး ရှိတယ်။

 

လောကမှာ ဥပနိဿယပစ္စည်းနဲ့ လွတ်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန်မှ ခဲယဉ်းတယ်နော်၊ လူတွေပြောကြတယ် - “ကျေးဇူးပြုပါ ကျေးဇူးပြုပါ”လို့၊ “ကျေးဇူးပြုတယ်” ဆိုတာ မဖြစ်သေးတာ ဖြစ်အောင်လုပ်တာနဲ့ ဖြစ်ပြီးသားတွေ တည်တံ့နေအောင် လုပ်တယ်၊ ဒါ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ခေါ်တယ်။

 

ကဲ ကောင်းပြီ - ဥပနိဿယပစ္စယောတဲ့၊ ဒါကို ချဲ့ပြီးတော့ ပြောရအောင်၊ ဥပနိဿယပစ္စယောဆိုတာ တကယ့်ကို အားကြီးတဲ့မှီရာကြီးပဲ၊ မှီရာအနေနဲ့ ကျေးဇူး ပြုလိုက်တာ၊ ဒါကြောင့် လူတွေက ပြောကြတယ်၊ တစ်ယောက်ကြီးပွားပြီဆိုရင် “ဪ သူက ကြီးပွားမှာပေါ့ အမှီကောင်း ရ,ထားတာကိုး”၊ အမှီကောင်း ဆိုပြီး ပြောကြတာ၊ ဒီ ဥပနိဿယ ရည်ရွယ်တာပဲနော်၊ ဘယ်အရာပဲဖြစ်ဖြစ် အမှီကောင်း ရမှ၊ အမှီကောင်း မရလို့ရှိရင် မဖြစ်ဘူး၊ အမှီကောင်း ရ,ထားလို့ရှိရင် အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်က သာတာပဲ၊ အင်အားကြီးတာ နည်းတာက အဓိကမဟုတ်ဘူး၊ အမှီကောင်းက ပိုအဓိကကျတယ်။

 

ထယ်စာခဲထဲက ငှက်ငယ်လေးအကြောင်းကိုပဲ ကြည့်၊ ထယ်စာခဲထဲက ဘီလုံးငှက် ကလေး၊ ဘီလုံးငှက်ကလေးက ကောင်းကင်ပျံတက်ပြီး ကျက်စားတဲ့အခါ သိမ်း စွန်ကြီးက သုတ်ပြီး ချီသွားတယ်၊ သုတ်ချီသွားတဲ့အခါ သူက ဘာပြောတုန်းဆို “ငါ့ကိုက လော်လီတာ၊ ငါ့ကိုက မဟုတ်တာ၊ ကိုယ့်နေရာ ကိုယ်မနေဘူးနော်၊ ဒီလို အပြင်ထွက်ပြီး ငါ လော်လော်လီလီနဲ့ ကျက်စားမိလို့ အခုလို အဖမ်းခံရတာ၊ ငါ့နေရာများဆိုရင် ငါအဖမ်းမခံရဘူး၊ ငါ့နေရာမှာ ငါနေရင် အန္တရာယ်ကင်းတယ်”။

 

အဲဒါပဲ တတွတ်တွတ်ပြောနေတော့ သုတ်ချီလာတဲ့သိမ်းငှက်က မခံချင်ဘူး၊ “အောင်မယ် မင်းက မလောက်လေးမလောက်စားနဲ့၊ ငါ့နေရာမှာဆို ဂရုမစိုက် ဘူးလို့ ပြောတယ်၊ မင်းနေရာ ဘယ်မှာတုန်း” လို့ပြောတော့ “ကျုပ်နေရာ ထယ်စာခဲ ပဲ” “ဒါဖြင့် သွားစမ်း မင်းနေရာ၊ အဲဒီနေရာမှာမှာကော မင်း လွတ်မယ်ထင်လား” ဆိုပြီး လွှတ်လိုက်တယ်၊ ဘီလုံးငှက်ကလေး ထယ်စာခဲနားလည်း ရောက်သွားရော ထယ်စာခဲပေါ်တက် အတောင်လေးဖြန့်ပြီး “သတ္တိရှိရင်လာခဲ့” လို့ သိမ်းငှက်ကြီးကို လှမ်းခေါ်လိုက်တယ်၊

 

ဟိုကောင်ကြီးက သူ့ကို ပမာမခန့် လုပ်ရမလားလို့ဆိုပြီး အတောင်တွေရုပ်သိမ်းပြီး တစ်ခါတည်း ထိုးဆင်းလိုက်တယ်၊ အနားနားရောက်ပြီ ဆိုတော့မှ အဲဒီဘီလုံးငှက် ကလေးက သုတ်ကနဲဆို မြေကြီးခဲအောက် ဝင်ပုန်းလိုက်တာ၊ သိမ်းငှက်ရဲ့ရင်အုပ်နဲ့ ထယ်စာခဲဆောင့်ပြီးတော့ မျက်လုံးထွက်ပြီး သေသွားတယ်၊ ဘီလုံးငှက်ကလေးက နိုင်လိုက်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အမှီကောင်းလို့၊ ဒါကိုပြောတာ - ဥပနိဿယ သတ္တိဆိုတာ၊ အမှီကောင်းသွားပြီဆိုလို့ရှိရင် ကိုယ့်ထက် ဘယ်လောက် အင်အား ကောင်းတဲ့ရန်သူ ဖြစ်ဖြစ် နိုင်သွားတယ်တဲ့။

 

ဥပနိဿယရဲ့ ထူးခြားချက်က တခြားပစ္စည်းများနဲ့ မတူဘူး၊ ဒါကြောင့်မို့ ဥပနိဿယပစ္စယောမှာ -

 

“ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော”။

 

ရှေ့က အားကောင်းတဲ့ ကုသိုလ်ဆိုရင် နောက်ကလည်း အားကောင်းတဲ့ ကုသိုလ်လာတယ်ပေါ့၊ အာရုံတစ်ခုအနေနဲ့လည်း အားကောင်းတဲ့ကုသိုလ်လာတယ်၊ သဘာဝတရားအနေနဲ့လည်း အားကောင်းတဲ့ကုသိုလ်လာတယ်လို့၊ ကုသိုလ်ပြီးရင် ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဒါသဘာဝကျတယ်ပေါ့။

 

သို့သော် နောက်တစ်ခုကိုကြည့် -

 

“ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော”၊ ဒီအချက်ကိုလည်း မှတ်သားရမယ်။

 

ပုရိမာ ပုရိမာ - ရှေးရှေးဖြစ်တဲ့၊

ကုသလာ ဓမ္မာ - ကုသိုလ်တရားတွေက၊

ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ - နောက်နောက်မှဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်တရား တွေကို၊

ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန - ဥပနိဿယပစ္စည်း အချို့ဖြင့်

 

(အနန္တရူပနိဿယ မရဘူးတဲ့) ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်က ဆက်ပြီးလာလို့ မရဘူး၊ ရှေ့စိတ်က ကုသိုလ်၊ နောက်စိတ်က အကုသိုလ်၊ ဒီလိုမရဘူး၊ process တစ်ခု တည်းမှာ ရှေ့စိတ် က ကုသိုလ်ဆိုရင် နောက်စိတ်က ကုသိုလ် (သို့မဟုတ်) အဗျာကတ လာလို့ရတယ်၊ ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ်ဟာ သဘာဝချင်းမတူသည့် အတွက်ကြောင့် ဆက်တိုက်လာလို့ မရဘူး။

 

အဲဒါကြောင့်မို့ ဆက်တိုက်မလာပေမယ့် အာရုံအနေနဲ့ ကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ်၊ အကုသိုလ်ကလည်း ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ်၊ ပကတူပနိဿယ အနေနဲ့လည်း ဖြစ်စေတယ်၊ ဒါကို ပြောတာနော်။

.

 

ကုသိုလ်က

အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ

▬▬▬▬▬▬▬▬

 

ကဲ - ကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဘယ်လိုလုပ်ဖြစ်စေတာတုန်း၊ တချို့က ကုသိုလ်လုပ်တယ်ဆို ကုသိုလ်ပဲ ရတယ်လို့ ထင်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တာ ရှိတယ်၊ ဘယ်လိုဖြစ်တုန်းဆိုရင် ဆိုပါစို့ - လူတစ်ယောက်မှာ လှူချင်တန်းချင်တဲ့သဒ္ဓါတရားတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ အဲဒီသဒ္ဓါ တရားဟာ ကုသိုလ်ပဲနော်၊ သို့သော် “ငါ့သဒ္ဓါတရားဟာ ကောင်းလိုက်တာ” လို့ သဒ္ဓါတရားကိုတွယ်တာတဲ့ လောဘစိတ်နဲ့ကြည့်တဲ့အခါ အဲဒီကြည့်တဲ့လောဘစိတ် ကျတော့ အကုသိုလ်ပဲ၊ ဒါ ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ဖြစ်တာလို့ ပြောတာ၊ အဲဒီ တော့ ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ပြောင်းသွားနိုင်တာကို သတိထားဖို့နော်၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်။

 

ကိုယ့်ရဲ့သီလစင်ကြယ်တာကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ “ငါ့သီလက စင်ကြယ်တယ်” ဆိုပြီး သီလကို အကြောင်းပြုပြီး မာနဖြစ်ရင် သီလက ကုသိုလ်, မာနက အကုသိုလ်၊ ဒါ ဥပနိဿယပစ္စည်းလို့ ခေါ်တယ်၊ သဒ္ဓါကို တွယ်တာမှုဖြစ်တယ်၊ ရာဂဖြစ်တယ်၊ တစ်ခါ ကိုယ့်သဒ္ဓါတရားကို ကိုယ်ကြည့်ပြီးတော့ များများစားစား လှူလိုက်မိပြီး နောက်ကျတော့ “ငါ့သဒ္ဓါတရားကလည်းနော် ငါလှူလိုက်တာ မှားလိုက် တာ” ဆိုပြီး သဒ္ဓါတရားကို ရှုတ်ချတဲ့ဒေါသက မပေါ်နိုင်ဘူးလား၊ သဒ္ဓါကို အကြောင်းပြုပြီး ဒေါသလည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲ။

 

ထို့အတူပဲ ကိုယ့်သီလ ကိုယ်ကြည့်ပြီးတော့ ကျေနပ်နေတယ်၊ နှစ်သက်နေ တယ်၊ ကျေနပ်တယ်ဆိုတာ တဏှာလောဘနဲ့ ကျေနပ်တာကို ပြောတာ၊ ကုသိုလ်စိတ်နဲ့ ကျေနပ်တာကို ပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်၊ တဏှာစိတ်နဲ့ ကိုယ့်သီလကို ကိုယ် တွယ်တာပြီး ကျေနပ်နေပြီ၊ သာယာနေပြီ၊ လောဘတွေ ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် သီလ က ကုသိုလ်, ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့လောဘက အကုသိုလ်၊ ကုသိုလ်ကနေပြီး အကုသိုလ် ကို ဖြစ်စေတယ်လို့ ဒီလိုပြောဟာ။

 

စာဂ - ကိုယ့်ရဲ့စွန့်ကြဲမှုကို အကြောင်းပြုပြီး “ငါ့လို ဘယ်သူမှ မလှူနိုင်ဘူး၊ ငါက လှူနိုင်တယ်” လို့ ဆိုပြီး ကိုယ့်အလှူဒါနပေါ်မှာ သိပ်ပြီး ကျေနပ်မက်မော တွယ်တာ နေတယ်ဆိုလို့ရှိရင် စာဂ ဆိုတဲ့ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်ပြန်တာပဲ။

 

သုတ - ကိုယ်က တရားဓမ္မတွေ နာထားတယ်၊ မှတ်လည်း မှတ်တယ်၊ စာ တွေလည်း တတ်တယ်၊ ဗဟုသုတတွေ များလာတယ်၊ အဲဒီများလာတဲ့ ဗဟုသုတ အပေါ် မာန်မာနတွေ တက်လာတယ်၊ ကိုယ့် ဗဟုသုတအပေါ် တွယ်တာမှု နှစ်သက်မှု ရာဂတွေ ဖြစ်လာတယ်ဆိုလို့ရှိရင် တရားဓမ္မသုတက ကုသိုလ်, တွယ်တာမှု ဖြစ်လာတာတို့ မာနတို့က အကုသိုလ်၊ ဒါ ကုသိုလ်ကြောင့် အကုသိုလ် ဖြစ်တာ၊ အဲဒီလို ဖြစ်လာတာ။

 

တစ်ခါ ဈာန်တရားကို အားထုတ်တယ်၊ ကိုယ်ရ,ထားတဲ့ဈာန်ကို သဘောကျ တွယ်တာနေတယ်၊ တပ်မက်နေတယ်ဆိုရင် ဈာန်က ကုသိုလ်, တွယ်တာတပ်မက် တာက အကုသိုလ်၊ ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ဖြစ်တာ။

 

သို့သော် ကိုယ်ရ,ထားတဲ့ မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်ကိုတော့ ဒီလို မဖြစ်ဘူး၊ လောကုတ္တရာ တရားက အလွန်သိမ်မွေ့တာဆိုတော့ လောဘနဲ့ အာရုံပြုလို့မရဘူး၊ အဲဒါကျတော့ လက်လှမ်းမမီဘူးလို့ ပြောတယ်နော်၊ ဘယ်လို လက်လှမ်းမမီတုန်း ဆိုရင် ယင်ကောင်ကြီးဟာ မီးကျီးခဲပေါ်မှာ မနားဝံ့သလို မဂ်စိတ် ဖိုလ်စိတ်ပေါ်မှာ လောဘက မတွယ်ဝံ့ဘူး၊ လောကုတ္တရာစိတ်နား မကပ်နိုင်ဘူး၊ တဏှာက လောကီ စိတ်ကိုသာ နှစ်သက်နိုင်တာ၊ လောကုတ္တရာစိတ်ကျတော့ သူနဲ့ဘက်မဟုတ်ဘူး။

 

ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်တွေဖြစ်ကြသေးတယ်တဲ့၊ ဒါကို အကြောင်းပြုပြီး -

 

“ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော”။

 

ကေသဉ္စိ ဆိုတဲ့စကားက အနန္တရ တော့ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အာရမ္မဏ တော့ ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အာရုံပြုပြီးတော့ လောဘဖြစ်မယ်၊ ဒေါသဖြစ်မယ်၊ မာန်မာနတွေ ဖြစ်မယ်၊ ဣဿာတွေ ဖြစ်မယ်၊ အယူမှားတဲ့ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတွေ ဖြစ်မယ်၊ နောက်က ဖြစ်လာ သမျှသည် အကုသိုလ်တွေချည်းပဲ ဖြစ်လာသည့်အတွက်ကြောင့် ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။

 

ဒါကြောင့် တချို့က အလှူလှူပြီးတဲ့အခါ ဘာလုပ်လဲ၊ မဏ္ဍပ်တိုင် တက်ပြ တယ်လို့ ပြောတာနော်၊ သူ့ရဲ့ဒါနကောင်းမှုကို ဂုဏ်ယူပြီး မာနတွေတက်လာလို့ရှိရင် ဒါနကောင်းမှုကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်ဖြစ်တာပဲ။

.

 

ကရုဏာဒေါသ

▬▬▬▬▬

 

ဒီတော့ သဘာဝတရားနှစ်ခုဟာ ကုသိုလ်က သူ့သဘာဝနဲ့သူ၊ အကုသိုလ် ကလည်း သူ့ သဘာဝနဲ့သူပဲ၊ ကုသိုလ်ကို အကုသိုလ်လို့လည်း ပြောလို့မရဘူး၊ အကုသိုလ်ကို ကုသိုလ်လို့လည်း ပြောလို့မရဘူး၊ တချို့က ပြောကြတယ်၊ ဆရာ သမားတွေက (သို့မဟုတ်) မိဘတွေက သားသမီးကို ဆုံးမတယ်၊ မလိမ္မာလို့ ဒေါသနဲ့ရိုက်တာ၊ ဒါကို ကရုဏာဒေါသလို့ ခေါ်ကြတယ်၊ ဘယ်လိုလုပ် ကရုဏာ ဒေါသ ဖြစ်မှာလဲ၊ ဒေါသကရော ဘယ်လိုကရုဏာဖြစ်လဲ၊ သဘာဝနှစ်ခု မတူတာကို ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ ပြောတာ။

 

ဒီလိုပြောရင်တော့ ရတယ်ပေါ့၊ သနားတဲ့အပေါ်မှာ အခြေခံပြီးတော့ ဒေါသ ဖြစ်တာ၊ အဲဒါသနားတဲ့ကရုဏာကတော့ ကုသိုလ်ပဲ၊ ဒေါသကတော့ အကုသိုလ်ပဲ လေ၊ အဲဒါကို တချို့က အပြစ်မရှိဘူးလို့ ထင်နေတယ်၊ ဒေါသဆိုရင် ဘာဒေါသပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကရုဏာပေါ် အခြေခံထားထား ဘာအခြေခံထားထား ဒေါသက အကုသိုလ်ပဲ၊ အပိုင်းက နှစ်ပိုင်းပဲ၊ သူ့ဟာနဲ့သူ သွားတာ။

 

အကုသိုလ်က အကုသိုလ်အပိုင်းပဲ၊ ကုသိုလ်က ကုသိုလ်အပိုင်းပဲ၊ ကုသိုလ် နဲ့ အကုသိုလ်ဆိုတာ ရောလို့မရဘူး၊ သဘာဝချင်းကိုက အလွန်ခြားနားတယ်၊ ကုသလာ အနဝဇ္ဇ သုခဝိပါကလက္ခဏာ - ကုသိုလ်မှန်လို့ရှိရင် အပြစ်ကင်းတယ်၊ ကောင်းတဲ့ အကျိုးတွေကို ပေးနိုင်တယ်၊ ဒါ ကုသိုလ်ရဲ့ သဘာဝတရား၊ အကုသိုလ် ကျတော့ သာဝဇ္ဇ ဒုက္ခဝိပါကလက္ခဏာ၊ အပြစ်ရှိတယ်တဲ့၊ သဘာဝကိုက အပြစ် ရှိတယ်၊ အပြစ်ရှိရုံတင်မကဘူး၊ ဒုက္ခဝိပါက ဆင်းရဲတဲ့အကျိုးကို ထုတ်လုပ် သေးတယ်၊ ဒါ သူ့ရဲ့သဘာဝ၊ အဲဒီနှစ်ခုက ဘယ်လိုလုပ်ပေါင်းစပ်လို့ ရမလဲ၊ မရဘူး၊ တစ်ပိုင်းစီပဲ မှတ်ရမယ်၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ရင် အကုသိုလ်အပိုင်းပဲ။

 

တချို့က ကောင်းမှုပြုပြီး စိတ်ပျက်တယ်။ ဥပမာ - အလှူအတန်းလှူတယ် ဆိုပါတော့၊ ဥပမာ - လမ်းမှာတွေ့တဲ့ ကိုယ်တော်တစ်ပါးကို လှူလိုက်တယ်၊ အဲဒီ ကိုယ်တော်က ဘုန်းကြီးအစစ်မဟုတ်ဘူး၊ အရေခြုံလာတဲ့ကိုယ်တော် ဆိုပါစို့၊ “ဪ ငါလှူမိတာ မှားလိုက်တာ” ဆိုတာ ကိုယ့်ဒါနကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်တာပဲ၊ ဒါလည်း လှူတုန်းကတော့ ဒါနကုသိုလ်ပဲ၊ အဲဒီဒါနကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်တာပဲ၊ အဲဒီ ဒါနကို စိတ်ပျက်သွားပြီးလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်မတုန်း၊ အကုသိုလ်ပဲ ဖြစ်တာပဲ၊ ဒါ ဘာတုန်းဆို ဥပနိဿယပစ္စည်း၊ ကုသိုလ်ကလည်း အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ် ဆိုတာကို ဒီလိုသတိထားရမယ်ပေါ့။

 

ဒီတော့ ကုသိုလ်လုပ်တိုင်း ကုသိုလ်ရတာမဟုတ်ဘူး၊ သူ့ အပိုင်းလိုက်သူ၊ ကုသိုလ် ရတဲ့အပိုင်းက ရတယ်၊ အကုသိုလ်ဖြစ်တဲ့အပိုင်းက အကုသိုလ်ပဲ၊ အဖြူနဲ့ အမည်းပဲ၊ တွဲလို့ မရဘူး။

 

(အဖြူနဲ့အမည်း တွဲလိုက်လို့ရှိရင် ဘာဖြစ်သွားမလဲ အကြောင်ကြီး ဖြစ်သွားမှာပေါ့။)

 

ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ - ရှေးတုန်းက ဖြစ်လာတဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေဟာ နောက်နောက် အကုသိုလ်တရား တွေကို ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပါတယ်။

 

ဈာန်တရားရတယ်၊ ထိုဈာန်လျောသွားသည့်အတွက်ကြောင့် စိတ်ထဲမှာ မကျေမနပ် ဝမ်းနည်းပမ်းနည်း ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဈာန်တရားက ကုသိုလ်၊ ဝမ်းနည်း ပမ်းနည်း ဖြစ်တာက အကုသိုလ်၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်ဖြစ်တာပဲ၊ အားလုံးဟာ ဒီအတိုင်းပဲ သဘောပေါက်ရမယ်နော်၊ ဒါ ဥပနိဿယပစ္စယော။

.

 

ကုသိုလ်က ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

 

ကုသိုလ်က ကုသိုလ်ဖြစ်စေတာတော့ နားလည်တယ်၊ ဆိုပါစို့ - ဒါနကို အကြောင်း ပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်စိတ်တွေထပ်ပြီးတော့ ဖြစ်လာတယ်၊ ဒါ ကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်လို့ပြောရမယ်၊ သီလကိုအကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ် ကောင်းမှုတွေ ထပ်ဖြစ်လာတယ်၊ ကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ကို ထုတ်လုပ်တယ်လို့ ပြောရမယ်။

 

သုတကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်တွေ ထပ်ဖြစ်လာတယ်၊ သုတက ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမယ်၊ ဒီလိုလည်း ရှိတာပဲ။

 

ကုသိုလ်က အဗျာကတ ဖြစ်စေတယ်ဆိုတာတော့ ဒါက ကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ အကျိုးပေးတာတွေပေါ့၊ ရုပ်အကျိုးပေးတာ ရှိတယ်၊ နာမ်အကျိုးပေးတာ ရှိတယ်၊ နာမ်တရားထဲက ဝိပါက်ဆိုတာတွေ ထုတ်လုပ်ပေးတာတွေရှိတယ်၊ ဒါက တော့ .ထင်ရှားတယ်၊ ထားတော့။

.

 

အကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

 

နောက် point တစ်ခုပြောရအောင်၊

 

“ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော”။

 

ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ - ရှေးရှေးဖြစ်နှင့်တဲ့ အကုသိုလ်တရား များသည်၊

ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ - နောက်နောက်မှဖြစ်လာတဲ့ အကုသိုလ် တွေကို၊

ဥပနိဿယပစ္စယေန- ဥပနိဿယသတ္တိဖြင့်၊

ပစ္စယော - ကျေးဇူးပြုတယ်။

 

ရှေးကဟာလည်း အကုသိုလ်၊ နောက်ကဟာလည်း အကုသိုလ်၊ အာရုံ အနေနဲ့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ အနန္တရအနေနဲ့ အကုသိုလ်ပြီးရင် အကုသိုလ်၊ ဒီလို လည်း ဖြစ်လို့ရတယ်၊ ရှေ့စိတ်က အကုသိုလ်၊ နောက်စိတ်ကလည်း အကုသိုလ်၊ အနန္တရူပနိဿယ လို့ခေါ်တယ်။

 

ရှေ့စိတ်က အာရုံအနေနဲ့ အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ နောက်က ပေါ်လာတာလည်း အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ဆိုပါစို့ - ကိုယ့်ရဲ့ရာဂကို ကိုယ်ပြန်ပြီးတော့ တွယ်တာ တယ်၊ တချို့က ကိုယ့်ရဲ့ဒေါသကို ကိုယ်ပြန်ပြီးတော့ ကျေနပ်တယ်၊ လူတစ်ယောက် စိတ်ဆိုးပြီးလို့ရှိရင် တစ်ယောက်ကို နိုင်လိုက်လို့ရှိရင် ကိုယ့်ဒေါသ ကိုယ်ပြန်ချီးမွမ်း တဲ့လူ ရှိတယ်၊ ကိုယ့်ဒေါသ ကိုယ်ပြန်ကျေနပ်တယ်၊ အဲဒါဆိုရင် ဒေါသကလည်း အကုသိုလ်၊ နောက်က ကိုယ့်ဒေါသ ကိုယ်တွယ်တာတာကလည်း အကုသိုလ်ပဲ၊ အကုသိုလ်က အကုသိုလ်ကို ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောရမယ်။

.

 

အကုသိုလ်က

ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပုံ

▬▬▬▬▬▬▬

 

ထို့အတူပဲ အကုသိုလ်ကလည်း ကုသိုလ်ဖြစ်စေနိုင်သေးတယ်တဲ့။

 

“ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော”။

 

ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ - ရှေးရှေးကဖြစ်တဲ့ အကုသိုလ်တရား တွေဟာ၊

ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ - နောက်နောက်ဖြစ်လာမယ့် ကုသိုလ်တရား တွေကို၊

ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန - ဥပနိဿယပစ္စည်းအချို့ဖြင့်၊

ပစ္စယော ဥပကာရကော - ကျေးဇူးပြုတတ်တယ်။

 

အချို့ဆိုတာ ခုနပြောသလို အနန္တရ မရနိုင်ဘူး၊ အကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ ကုသိုလ် တိုက်ရိုက်ဆက်လို့ မရဘူး၊ သို့သော် အကုသိုလ်ကို အာရုံပြုပြီးတော့ ကုသိုလ် ဖြစ်တာကို ပြောတာ။

 

ရှေးတုန်းက သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် လယ်ယာလုပ်ငန်းကို လုပ်ကြတယ်၊ နှစ်ယောက်အတူ လယ်လုပ်ရင်း မောတဲ့အခါသောက်ဖို့ ရေဘူးလေးတစ်ဘူးစီ ယူလာကြတယ်၊ မောတဲ့အခါ ရေလေးသောက်လိုက်ကြတာပေါ့၊ လယ်သွားထွန် လိုက်ကြ ရေသောက်လိုက်ကြနဲ့၊ အဲဒီမှာ တခြား သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က ထယ်ထွန်နေတုန်း သူရေဆာလို့ ရေလာသောက်တယ်၊ သူ့ ဘူးထဲက ရေလေးက နည်းနေလို့ ဟိုလူ့ ဘူးထဲကရေကို ခိုးသောက်လိုက်တယ်၊ သူက မပန်ကြားဘဲ ရေကို ခိုးသောက်တာ၊ သူ့ ဘူးထဲကရေ ကုန်မှာစိုးလို့ သူများဘူးထဲကရေကို ခိုးသောက် တယ်၊ ခိုးသောက်ပြီးတော့ တစ်နေကုန်အလုပ်တွေလုပ်ပြီး ညနေကျတော့ ရေမိုးချိုး ကြတယ်ပေါ့။

 

ရေမိုးချိုးပြီးတော့ အဲဒီ ခိုးသောက်တဲ့လူက သူ့ကိုယ်သူစဉ်းစားတယ်၊ “ငါ ဒီကနေ့ ဘာများ မဟုတ်တာ လုပ်မိတုန်း”၊ ဘာမဟုတ်တာ လုပ်မိတုန်းလို့ဆိုတော့ သူက သွားတွေ့တယ်၊ ဘာသွားတွေ့တုန်းဆို ရေခိုးသောက်တာ သူ သွားတွေ့ တယ်၊ ငါ မဟုတ်တာ လုပ်ထားတယ်၊ အဲဒီတော့ ခိုးသောက်တယ်ဆိုတာ အကုသိုလ် မဟုတ်လား၊ အဲဒီအကုသိုလ်ကို ကြည့်ပြီး သူ့စိတ်ထဲမှာ သံဝေဂတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ “ဪ ဒီအကုသိုလ်တွေ ကြီးထွားသွားမယ် ဆိုလို့ရှိရင် ငါ အပါယ်ဒုက္ခ ရောက်တော့မှာပဲ၊ ဒီအကုသိုလ်တွေနှိမ်မှပဲ” လို့ဆိုပြီး “ငါ မဟုတ်တာတွေ တော်တော် လုပ်တဲ့ကောင်ပဲ” လို့ သူ့ကိုယ်သူ မကျေမနပ်ဖြစ်ပြီး သူ့စိတ်ရဲ့ အပြစ်တွေမြင်ပြီး သင်္ခါရတရားတွေရဲ့အပြစ်ကို ဆင်ခြင်လိုက်တာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓပါရမီ ရင့်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တော့ အဲဒီနားမှာ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ် ရသွားတယ်၊ တရား ဆင်ခြင်ရင်းနဲ့ ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ် ရသွားတယ်။

 

ရသွားတဲ့အခါ ဟို ရေဘူးထဲကရေအခိုးခံရတဲ့ သူငယ်ချင်းက ရေချိုးပြီး တက်လာတဲ့အခါ “သူငယ်ချင်း အိမ်ပြန်စို့လေ” လို့ပြောတော့ “ဟာ ငါ အိမ်မပြန် တော့ဘူး၊ ငါ ပစ္စေကဗုဒ္ဓဖြစ်နေပြီ” ဆိုတော့ “မင်း မဟုတ်တရုတ်ပြောပြီ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဆိုတာ မင်းလိုမဟုတ်ဘူး” လို့ပြောတယ်၊ “ဟ ဒါဖြင့် ပစ္စေကဗုဒ္ဓဆိုတာ ဘယ်လို တုန်း” ဆိုတော့ “ပစ္စေကဗုဒ္ဓဆိုတာ ခေါင်းကလည်း ခေါင်းတုံးနဲ့၊ အဝတ်ကလည်း သင်္ကန်းဝတ်၊ သပိတ်လွယ်နဲ့ ဒီလိုနေတာ၊ မင်းဟာက လူဝတ်ကြီးနဲ့ ဘယ်လို ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဖြစ်မှာတုန်း”။

 

အဲဒီအချိန်မှာ သူက သတိရပြီး သူ့ခေါင်းကို ပွတ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် သူက အသွင်ပြောင်းသွားတာ၊ တစ်ခါတည်း လူ့အသွင်ပျောက်ပြီးတော့ ရဟန်း အသွင် ရောက်သွားတယ်၊ သပိတ်လွယ်လျက် ပရိက္ခရာ ၈-ပါးနဲ့ ကောင်းကင်ပေါ် ပျံတက်ပြီး သူငယ်ချင်းကို နှုတ်ဆက်ပြီး ထွက်သွားတယ်။

 

အဲဒါ ဘာတုန်းဆို အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောတာနော်၊ အကုသိုလ် ကလည်း ဒီလိုပဲ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့အကုသိုလ်ကို ရှုဆင်ခြင်တာ။ နောက်တစ်ခါ လူတစ်ယောက်ဟာ ဒေါသဖြစ်တယ်၊ အဲဒီဒေါသဖြစ်ပြီး “ဪ ဒီဒေါသဟာ မကောင်းပါလား”၊ မကောင်းဘူးလို့ မြင်လိုက်ကတည်းက ဒါ ကုသိုလ် ဖြစ်ပြီ သူက၊ “ဒေါသဟာ မကောင်းပါလား၊ ဒေါသရဲ့အပြစ်တွေက အင်မတန် ကြီးလေးပါလား” လို့ ဒေါသရဲ့ အပြစ်တွေကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားလာတာလည်း သူ ကုသိုလ်တွေရတယ်၊ ဟော ဒေါသဖြစ်တုန်းက အကုသိုလ်၊ ဆင်ခြင် စဉ်းစားတာ ကျတော့ ကုသိုလ်၊ ဒီလိုဖြစ်တာ။

 

ဒါကြောင့်မို့လို့ စိတ္တာနုပဿနာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဟောထားတာ -

 

“သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ၊ သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ သဒေါသံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ”

 

ကိုယ့်စိတ်လေးဟာ တဏှာရာဂနဲ့တွဲနေရင်လည်း တဏှာရာဂနဲ့ တွဲနေတယ်လို့ သိရမယ်၊ ကိုယ့်စိတ်ကလေးဟာ ဒေါသနဲ့တွဲနေရင်လည်း ဒေါသနဲ့ တွဲနေတယ်လို့ သိရမယ်၊ သိတယ်ဆိုတာ အာရုံပြုတာကို ပြောတာ၊ ကြည့်လေ၊ “ဪ ငါ့စိတ်က ရာဂနဲ့တွဲနေပါလား” လို့ဆိုရင် ရာဂက အကုသိုလ်၊ သိလိုက်တဲ့ စိတ်ကျတော့ ကုသိုလ်၊ ရာဂဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားကြောင့် သိခြင်းဆိုတဲ့ ကုသိုလ် တရား ဖြစ်လာတယ်တဲ့၊ ဒါကို ပြောတာနော်။

 

စိတ္တာနုပဿနာ အားထုတ်တဲ့အခါကျတော့ အကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ ကုသိုလ် ဖြစ်တယ်၊ ရာဂကို ရှူမယ်ဆိုရင် ရာဂက အကုသိုလ်၊ အာရုံက အကုသိုလ်၊ ရှူတဲ့စိတ်က ကုသိုလ်၊ ဒေါသကို အာရုံပြုမယ်ဆိုရင် ဒေါသက အကုသိုလ်၊ ရှုတဲ့ စိတ်က ကုသိုလ်၊ စိတ္တာနုပဿနာမှာ မြတ်စွာဘုရားက ဒီလို ဟောထားတာလေ၊ ဒါ ဥပနိဿယပစ္စည်းပဲ။

 

ကိုယ့်သန္တာန်မှာဖြစ်လာတဲ့ ရာဂပဲဖြစ်ဖြစ် ဒေါသပဲဖြစ်ဖြစ် မောဟပဲဖြစ်ဖြစ် မာနပဲဖြစ်ဖြစ် ဣဿာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရှေးသူတော်ကောင်းကြီးတွေ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဖြစ်တဲ့ အဲဒီ လောဘ ဒေါသ မာနတရား ဣဿာတရားတွေရဲ့ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ပြီး တော့ အကျွတ်တရားရသွားတာတွေ အများကြီးပဲ၊ အဲဒါတွေဟာ အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ်သွားတာ။

 

ဒီတော့ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ်သွားရင်တော့ ဒါ အမြတ် ရတယ်လို့ ပြောရမှာပေါ့နော်၊ ကုသိုလ်ကနေပြီးတော့ အကုသိုလ်ပြောင်း သွားမှာ ဆိုလို့ရှိရင် ရှုံးတာပဲ၊ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ ကုသိုလ်ဖြစ်ရင် ကောင်းတယ်၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီးတော့ အကုသိုလ်တော့ မဖြစ်စေနဲ့။

 

လုပ်တာက ကုသိုလ်၊ ဖြစ်တာက အကုသိုလ်တဲ့၊ ဒါမျိုးတွေက မသိရင် အများကြီးပဲ၊ ဒါနကောင်းမှုလုပ်ပြီး “ငါတို့က ဒီလိုလှူတာ၊ ဒိပြင်လူတွေက ဒီလို မဟုတ်ဘူး” ဆိုရော အတ္တုက္ကံသန ပရဝမ္ဘန ဖြစ်ရော၊ “ငါတို့က ဒီလိုလှူတာ” လို့ ဆိုကတည်းက ရာဂနဲ့, မာနနဲ့ ပြောတာမျိုး၊ ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ် ရောထွေး ကုန်တယ်၊ ဥပနိဿယပစ္စည်း ဆိုတာ အဲဒါကို ပြောတာနော်။

 

ကောင်းပြီ - အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်တာတွေ အများကြီးရှိတယ်၊ လူတစ်ယောက်က ကြက်သတ်ပြီး ဘုန်းကြီးတွေကို ကြက်သားဟင်းနဲ့ ဆွမ်းကပ်တယ် ဆိုပါစို့၊ ကြက်သတ်တာက အကုသိုလ်၊ ဘုန်းကြီးတွေ ဆွမ်းကပ်တာကျ ကုသိုလ်၊ သူ့ဟာနဲ့သူ တစ်ပိုင်းစီကိုး၊ ဒါက အကုသိုလ်လုပ်ပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ ... အကုသိုလ်က အကုသိုလ်ပိုင်း၊ ကုသိုလ်က ကုသိုလ်ပိုင်း၊ သူ့ကျတော့ ကြက်သတ်ခြင်းက အကုသိုလ်၊ ဘုန်းကြီးတွေ ဆွမ်းကပ်တာကျတော့ ကုသိုလ်။

 

မုဆိုးတွေ တံငါတွေ သတ္တဝါတွေ သတ်ဖြတ်တယ်၊ ထိုသတ်ဖြတ်ပြီးတော့ ရလာတဲ့ ပစ္စည်းကို လှူတယ်၊ တစ်ပိုင်းစီပဲ မှတ်ရမယ်၊ သတ်တဲ့ဖြတ်တဲ့ အချိန်က ဘာတုန်း? အကုသိုလ်၊ လှူဒါန်းတဲ့အချိန်က ကုသိုလ်၊ ဟော သူ့အပိုင်းနဲ့သူပဲ။

 

တချို့က ထင်ကောင်းထင်လိမ့်မယ်၊ ဆိုပါစို့ - မုဆိုး တံငါတွေ လှူတာ ကုသိုလ် မရဘူးလို့ထင်ကောင်းထင်လိမ့်မယ်၊ မဟုတ်ဘူး၊ သူ့ အကန့်နဲ့သူ၊ သလဲသီးလိုပဲ တစ်ကန့်စီ တစ်ကန့်စီပဲ ယူရမယ်၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ရင် ကုသိုလ်ပဲ၊ အကုသိုလ် ဖြစ်ရင် အကုသိုလ်ပဲ၊ သူ့ဟာနဲ့သူ နေတာနော်၊ ရောပစ်လို့ မရဘူးတဲ့၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ တချို့ တံငါ မုဆိုး လုပ်ပြီး ကုသိုလ်ကောင်းမှု လုပ်သွားတာ၊ အဲဒီ ကုသိုလ် ကောင်းမှုရဲ့အကျိုး ခံစားရတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေလည်း မြောက်မြားစွာရှိတာပဲ။

 

ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ် ဘယ်သူက အကျိုးပေးတုန်းလို့ဆိုရင် အင်အား ပိုကောင်းတာ အကျိုးပေးတယ်၊ ကုသိုလ် အကူအညီရရင် ကုသိုလ်က အကျိုးပေးမှာပဲ၊ အကုသိုလ် အကူအညီရရင် အကုသိုလ်က အကျိုးပေးမယ်၊ ဒီနှစ်ခုစလုံးဟာ ဆိုင်ရာအကူအညီ တစ်ခုကို စောင့်မျှော်နေကြတယ်။

 

ကံတရားဆိုတာ ဆိုင်ရာအကူအညီတစ်ခု မပါဘဲနဲ့ ဥပမာ - မျိုးစေ့ကလေး တွေဟာ မြေရေဆိုတဲ့ တခြားအကြောင်းတရားတွေ မပါဘဲနဲ့ သူတို့ချည်း အပင် ထပေါက်လို့ မရဘူး၊ မြေနဲ့ ရေဆိုတဲ့ အကူအညီရမှ အပင်ပေါက်တာ၊ ထို့အတူပဲ ကံတရားဟာ သူ့ချည်းသက်သက် အကျိုးပေးလို့မရဘူး၊ ကုသိုလ်ကံက အခွင့်အရေးလေး ရသွားရင် ကုသိုလ်ကံက ထအကျိုးပေးမှာပဲ၊ အကုသိုလ်ကံက အခွင့်အရေး ရလာလို့ရှိရင် အကုသိုလ်က အကျိုးပေးတာ။

 

ဒါကြောင့်မို့ ကံနဲ့ ပတ်သက်လာလို့ရှိရင် အမှန်အကန် ဆုံးဖြတ်ဖို့ရာ တော်တော် ခဲယဉ်းတယ်၊ အမှန်အကန်ဆုံးဖြတ်ဖို့ ခက်တယ်ဆိုတာ လူတွေ မျက်စိလည်ဖို့ အများကြီးရှိတယ်လို့ ပြောတာနော်၊ သာမန်ကြည့်ပြီး ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် မျက်စိလည်ကြမှာ၊ အဲဒါကို မဟာကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ် မှာ မြတ်စွာဘုရား ဟောထား တာရှိတယ်၊ လူတစ်ယောက်ဟာတဲ့ မကောင်းတာတွေချည်းပဲလုပ်တယ်၊ သေတော့ နတ်ပြည်ရောက်သွားတယ်ဆိုရင် ကျန်တဲ့လူတွေက ဘယ်လိုတွေးမလဲ၊ ဒီကောင် တော်တော်ဆိုးတယ်၊ အရက်သမား၊ မဟုတ်တာတွေလည်း လုပ်တယ်၊ ဒါပေမယ့် သူသေတော့ လူဝင်စားပြန်ဖြစ်တယ်တို့, နတ်ပြည်ရောက်တယ်တို့ဆိုရင် အံ့ဩစရာ မကောင်းဘူးလား၊ အကုသိုလ်တွေ အကျိုးမပေးဘူးလို့ ထင်ကောင်း ထင်မိလိမ့်ဦး မယ်နော်၊ အဲဒါက မျက်စိလည်သွားခြင်းပဲ။

 

ပုံသေမှတ်ထားရမှာက အကုသိုလ်က ကောင်းကျိုးပေးတာ မရှိဘူး၊ ကုသိုလ် ကလည်း မကောင်းကျိုးပေးတာ မရှိဘူး၊ ဒါ ပုံသေ၊ The law of nature ဒါ ပုံမှန်ပဲ။ သို့သော် ကုသိုလ်နဲ့ အကုသိုလ် ဘယ်သူက အရင်အကျိုးပေးမယ် ဆိုတာကိုတော့ ပြောလို့မရဘူး၊ အဲဒါ မသေချာတဲ့အရာတစ်ခုပဲ၊ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တပည့်တွေ ထဲမှာ သရဏာနိဆိုတဲ့ သာကီဝင်မင်းတစ်ယောက်ရှိတယ်၊ သရဏာနိ ဆိုတဲ့လူက အရက်ကလေးတမြမြနဲ့နေတာ၊ နေ့တိုင်း beer လေးနဲ့ အရက်ကလေးနဲ့နေတာ၊ သူ အရက်သောက်တာပဲ လူတွေက မြင်ကြတယ်၊

 

သူသေသွားတဲ့အခါကျတော့ မေးကြတယ် - “ဒီကောင် ဘယ်ရောက်သွားတုန်း၊ အရက်ချိုး ဘယ်ရောက် သွားတုန်း” မေးတော့ “ဟ ဒီကောင်က သောတာပန်တဲ့” ဆိုတော့ အံ့ဩမကုန် ဘူးလား၊ လူတွေ အံ့ဩကုန်တယ်၊ ဘုရားလက်ထက်ကနော်၊ “ဒီကောင်က သောတာပန်” ဆိုတော့ လူတွေကပြောကြတယ်”သရဏာနိလို အရက်သမားတောင် သောတာပန်ဖြစ်မှတော့ကွာ ဘယ်သူ သောတာပန် မဖြစ်ဘဲ နေမလဲ” နဲ့ ပြောကုန်ကြတယ်။

 

အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ရှင်းဟောတယ်၊ “မှန်တယ်” တဲ့၊ “သရဏာနိဟာ အရက်သောက်တတ်သူဖြစ်ပေမယ့်လို့ သေခါနီးကျတော့ သူ သီလလုံသွားတာ လူတွေ မသိလိုက်ကြဘူး” တဲ့၊ “သေခါနီးလေးမှာ သူက တရားထူးရသွားတာ”၊ အဲဒီ လျှို့ဝှက်ချက်ကို လူတွေက မသိလိုက်ဘူး၊ သူအရက်သောက်တာကိုပဲ သိကြတယ်၊ အဲဒါ သုတ္တန်ပါဠိတော်တွေမှာ ရှိတယ်။

 

ဒီတော့ လူတစ်ယောက်ကို လူဆိုးလို့ တစ်သက်လုံး သတ်မှတ်လို့ မရဘူး၊ လူကောင်းလို့လည်း တစ်သက်လုံး သတ်မှတ်လို့ မရဘူး၊ သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်ကို ကြည့်ပြီး တော့ လူဆိုးလူကောင်း ပြောရမယ်၊ အခု လူမိုက်ကြီး ဖြစ်ပေမယ့် တော်ကြာ လူလိမ္မာ ဖြစ်ချင်ဖြစ်သွားတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့ အပြောင်းအလဲရှိတယ်၊ ကြည့်လေ - ကုသိုလ်ကနေ အကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ အကုသိုလ်ကနေ ကုသိုလ်ဖြစ် တယ်၊ လုပ်နေတာက ကုသိုလ်, ဖြစ်နေတာက အကုသိုလ်၊ လုပ်နေတာက အကုသိုလ်, ဖြစ်တာက ကုသိုလ်၊ ဥပနိဿယသတ္တိဆိုတာ အဲဒါမျိုး ပြောတာ။

 

ဒီတော့ စိတ်ကလေးရဲ့ အခြားမဲ့မှာ ပြောင်းလဲသွားမှုဟာ မြတ်စွာဘုရားက လွဲလို့ ဘယ်သူမှမသိဘူး၊ ဒါ့ကြောင့် မဟာကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်မှာ ပုဂ္ဂိုလ် ၄-မျိုး ခွဲထားတယ်၊

 

(၁) ဒီဘဝမှာ မကောင်းတာတွေလုပ်ပြီး သေတော့ ကောင်းရာသုဂတိ ရောက်သွား တဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ရှိတယ်တဲ့၊

 

(၂) မကောင်းတာတွေ လုပ်ပြီးတော့ အပါယ်ငရဲ ကျသွားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ရှိတယ်တဲ့၊

 

(၃) ကောင်းတာတွေလုပ်ပြီး ငရဲကျသွားတဲ့လူတွေ ရှိတယ်၊

 

(၄) ကောင်းတာကိုလုပ်ပြီး ကောင်းတဲ့ဘုံကို ရောက်သွားတာရှိတယ်။

 

 ́ဒီတော့ မကောင်းတာလုပ်လို့ မကောင်းတဲ့ဘုံ ရောက်သွားတာကတော့ သူ့ထိုက်နဲ့ သူ့ကံလို့ ပြောကြမှာပေါ့ ကောင်းတာတွေလုပ်လို့ ကောင်းတဲ့ဘုံ ရောက်သွားလို့ ရှိရင်လည်း ဘယ်သူကမျှ စောဒကမတက်ဘူး၊ သူကောင်းလို့ သူရောက်တယ်ပဲ။

 

သို့သော် ကောင်းတာလုပ်တဲ့လူက ငရဲကျသွားပြီ၊ မကောင်းတာလုပ်တဲ့လူက နတ်ပြည်ရောက်သွားပြီဆိုရင် ပြောစရာ မဖြစ်လာဘူးလား၊ ဖြစ်လာတယ်၊ သို့သော် သူ့ရဲ့သန္တာန်မှာ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး ကုသိုလ်ဖြစ်သွားတာ၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ် ဖြစ်သွားတဲ့အပိုင်းလေးကို လူတွေက မသိလိုက်ကြဘူး တဲ့၊ ဥပနိဿယသတ္တိဆိုတာ ဒါမျိုးကိုပြောတာ၊ လူတစ်ယောက်ဟာ ဘယ်လောက်ပဲ မကောင်းမကောင်း သေခါနီးအချိန်ကလေးမှာ ကောင်းသွားတာမျိုး ရှိသေးတယ်။

 

ဆိုပါစို့ - တမ္ဗဒါဌိကဆိုတဲ့ လူသတ်သမား၊ သေဒဏ်ကျတဲ့သူတွေကိုသတ်ဖို့ သူ့ ကို ရာထူးပေးထားတာ၊ အနှစ် ၅၀-လုံးလုံး၊ တစ်နေ့ကို ၅-ယောက် သတ်ရ တာရှိတယ်၊ ၁၀-ယောက် သတ်ရတာ ရှိတယ်၊ အယောက်-၂ဝ သတ်ရတာ ရှိတယ်၊ လူတွေ သတ်လာတာ အနှစ်-၅ဝ၊ သို့သော် နောက်ဆုံး သူရာထူးကပြုတ်တဲ့နေ့မှာ သူ သေတယ်၊ အဲဒီနေ့မှာ ရေမိုးချိုး၊ အဝတ်အစား အကောင်းတွေ ဝတ်ပြီးတော့ ကောင်းပေ့ဆိုတဲ့ အစာစားတယ်၊

 

အရှင်သာရိပုတ္တရာက ကြွသွားတာ၊ အရှင် သာရိပုတ္တရာက တရားဟောတယ်၊ တရားဟောတဲ့အခါ ဝိပဿနာဉာဏ် အဆင့် တက်သွားတာ သောတာပတ္တိမဂ်နား ကပ်သွားတဲ့ ဉာဏ်မျိုးထိအောင် ရောက်သွားတယ်၊ အရှင်သာရိပုတ္တရာကို လိုက်ပို့ရင်း လမ်းမှာပဲ နွားတစ်ကောင်က ဝင်ဝှေ့လို့ သေသွားတယ်၊ “ဟ ဒီ လူသတ်သမားကြီး ဒီနေ့ပဲ ရာထူးပြုတ်တယ်၊ ဒီနေ့ပဲ အရှင်သာရိပုတ္တရာနဲ့ တွေ့တယ်၊ တွေ့ပြီးတော့ သူက ဆွမ်းကပ်လို့၊ အခု ဘယ်များ ရောက်ပါလိမ့်” မေးတော့ “တုသိတာမှာ” တဲ့၊ မျက်စိလည်စရာ မကောင်းဘူးလား၊ ကြည့် - သူ လုပ်ခဲ့တဲ့အကုသိုလ်တွေက နောက်ကျသွားပြီး ကုသိုလ်က ဝင်ပြီး အကျိုးပေး လိုက်တာ အဲဒါ။

 

သို့သော် ဒီလိုတော့ မအောက်မေ့နဲ့ - သူလုပ်ခဲ့တဲ့ အကုသိုလ်တွေ သူ မခံရဘူး လို့တော့ မထင်နဲ့၊ အဲဒါတွေက ရှိနေဦးမယ်နော်၊ အခွင့်အရေးကြုံလာ လို့ရှိရင် သူခံရမယ်၊ ဒါတွေက on line ပဲ၊ အကုသိုလ်ကတော့ ရှိနေမှာပဲ၊ ရံလိုက်နေမှာ၊ ဒီ အကုသိုလ်တွေက ကုန်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ခန္ဓာရှိနေသရွေ့ ဒီအကုသိုလ်တွေက အကျိုးပေးဖို့ သူ့သန္တာန်မှာ ရှိနေဦးမှာပဲ၊ အခွင့်အရေးရတာနဲ့ အကျိုးပေးမှာ။

 

ကြည့်လေ - အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်မထေရ်မြတ်ကြီး အခွင့်အရေးရတာနဲ့ ဝင်အကျိုး ပေးတာ၊ ဘယ်လိုအခွင့်အရေးတုန်း၊ အရှင်မောဂ္ဂလာန်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ အတိတ် ဘဝက မိဘတွေကို သတ်ခဲ့တယ်၊ အဲဒီအကုသိုလ်က နောက်က လိုက်ချောင်း နေတယ်၊ ရဟန္တာဖြစ်တဲ့ဘဝ ရောက်လာတယ်၊ ဒါ နောက်ဆုံးဘဝပဲ၊ အဲဒီ နောက် ချောင်းလို့ မရတော့ဘူး၊ ဘာလို့လဲဆို ဘဝမှ မရှိတော့တာနော်၊ ခု ဘဝ ရှိတော့ ဒီအကုသိုလ်က လိုက်ချောင်းနေတာ၊ ချောင်းနေတော့ ဘယ်လိုလုပ်ပြီးတော့ သူအခွင့်အရေးရသွား တုန်းဆို အရှင်မောဂ္ဂလာန်က တောထဲနေတာ၊ ဒါက အခွင့် အရေးရခြင်း အကြောင်းတစ်ခုပဲ၊ သံဃာတွေထဲနေရင် သူ ဒီလိုဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ တစ်ပါးတည်း နေတာဆိုတော့ အသတ်ခံရတာပေါ့၊ ဟုတ်တယ် မဟုတ်လား၊ သံဃာ တွေထဲမှာ နေမယ်ဆိုရင် လုပ်ရဲပါ့မလား၊ မလုပ်ရဲဘူး၊ အဲဒီ တစ်ပါးတည်းနေတာကိုက အခွင့်အရေးရခြင်း အကြောင်းတစ်ခုပဲ။

 

နောက်တစ်ခုက သူ့ကို ဒီလိုလူသတ်သမားတွေ လွှတ်ပြီးတော့ သတ်ရ လောက်အောင် သူ ဘာတွေလုပ်တာတုန်းလို့ဆိုတော့ အရှင်မောဂ္ဂလာန်က တန်ခိုး ကြီးတဲ့ပုဂ္ဂိုလ် ဆိုတော့ ခရီးခဏခဏသွားတယ်၊ ခရီးသွားတာ ဘယ်ကို သွားတုန်း ဆိုရင် နတ်ပြည်လည်း သွားတာပဲ၊ ငရဲလည်း သွားတာပဲ၊ ပြန်လာရင် သူက ဟောတော့တာပဲ၊ ခရီးသွားအတွေ့ အကြုံတွေကို ပြောတော့တာ၊ ဘယ်မြို့က ဘယ်သူဖြင့် မကောင်း တာတွေလုပ်လို့ ပြိတ္တာကြီး ဖြစ်နေတယ်၊ ဘယ်သူကဖြင့် ဘယ်နေရာမှာ ဘာဖြစ်နေတယ်၊ ငရဲကျနေတယ် စသည်ဖြင့် ဒီဟာတွေ ပြောတာ၊ တစ်ခါ ဘယ်သူ ကဖြင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ လုပ်လို့ နတ်ပြည်မှာ ရောက်နေတယ်လို့ နတ်ပြည်က ပြန်လာပြန်တော့လည်း သူက ဖောက်သည် ချတယ်။

 

အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် ဖောက်သည်ချတဲ့ ဝတ္ထုတွေကို ဝိမာနဝတ္ထုနဲ့ ပေတဝတ္ထု ဆိုပြီးတော့ ရှိတယ်၊ ဒါ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ရဲ့ ခရီးသွားမှတ်တမ်းလို့ ပြောချင် ပြောပေါ့၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် ပြန်ပြန်ဟောတာ၊ အဲဒီလို ပြန်ဟောခြင်းသည် ဘာသာခြားတွေရဲ့ မုန်းတီးမှုကို ခံရခြင်းပဲ၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆို “ဟေ့ ဘယ်ဘာသာ ကိုးကွယ်တဲ့ကောင်က ငရဲကျနေတယ်၊” ဒီလိုကိုး - သူက၊ “ဘယ် ဘာသာ ကိုးကွယ်နေလို့ သူငရဲကျတယ်”။

 

အဲဒီတုန်းက အများဆုံးကတော့ Brahman တွေပေါ့၊ ဗြဟ္မဏဝါဒ ကိုးကွယ်တာ၊ ဗြဟ္မဏပုဏ္ဏားတွေဆိုတာ သူတို့က ဗြဟ္မာကို ပူဇော်ချင်တဲ့အခါကျတော့ မီးပူဇော်တယ်၊

 

(မီးပူဇော်တယ်ဆိုတာ ခုခေတ် ရွှေတိဂုံဘုရားပေါ်သွားပြီးတော့ ဆီမီး တစ်ထောင် ပူဇော်တာမျိုး မဟုတ်ဘူး)

 

ထင်းမီးတို့ ဘာတို့ မီးဖိုထားပြီး အဲဒီထဲကို ထောပတ်တွေ လောင်းထည့်လိုက်၊ မန္တာန်ရွတ်လိုက်၊ မီးပူဇော်တယ်ဆိုတာ အဲဒီလို လုပ်တာ ပြောတာနော်၊ မီးကို ရှိခိုးတယ်၊ မီးထဲမှာ လောင်စာတွေ ထည့်ပေးတယ်၊ ထောပတ်တွေ ထည့်တယ်၊ အဲဒီမှာ မီးကနေ ထောပတ်ကို လောင်ပစ်လိုက်တာကို ဗြဟ္မာပြည်ရောက်တယ်လို့ သူတို့က ယူဆတယ်၊ ဗြဟ္မာအတွက် ထည့်ပေးတယ်ပေါ့၊ အဲဒီလို မီးပူဇော်တဲ့ ပုဏ္ဏားတွေက မီးကို သိပ်ပြီးတော့ ရိုသေလေးစားကြတယ်။

 

ပုဏ္ဏားကြီးတစ်ယောက် သေခါနီးရောက်လာတယ်၊ သေခါနီးရောက်လာတဲ့ အခါ သူတို့ပုဏ္ဏားဆရာတွေက ရောက်လာတယ်၊ “မင်း ဘာတွေမြင်တုန်း”ဆိုတော့ “မီးတောက်ကြီးမြင်တယ်” တဲ့၊ “အေး အဲဒါ မင်းမီးတောက်ကြီး၊ မင်း ဗြဟ္မာပြည် ရောက်တော့မှာပဲ”၊ အဲဒါ မီးတောက်ကြီးကြည့်ပြီး သူသေသွားတာ၊ ဘယ်ရောက် သွားလဲ၊ အဝီစိငရဲမီးဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီမီးက ဗြဟ္မာပြည်သွားတဲ့မီး မဟုတ်ဘူး၊ အဝီစိငရဲမီးဖြစ်ပြီးတော့ ငရဲကျသွားတယ်၊ ဒီလိုလည်း ရှိတယ်နော်၊

 

အာရုံနိမိတ်တွေ ထင်တဲ့အခါ မီးတွေ ထင်နေတယ်၊ “အေး မီးတွေမြင်နေလို့ရှိရင် ဗြဟ္မာပြည် မင်း ရောက်ပြီ”လို့ ဟိုက ပြောတာ၊ တကယ်သေတော့ ဘယ်ရောက် သွားလဲ၊ အဝီစိငရဲ ရောက်သွားတယ်၊ အဝီစိငရဲက မီးတောက်ကို ဗြဟ္မာပြည်က မီးတောက် ထင်နေတယ်၊ လောကကြီးကလည်း တော်တော်ထူးဆန်းတယ်။

 

အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန် မထေရ်မြတ်ဟာ အဲဒီလို လိုက်ပြီး တရားဟောတာ ကြောင့်မို့လို့ ဘာသာခြားတွေရဲ့ မုန်းတီးရွံရှာမှုကို ခံရတယ်၊ ဒါက အခွင့်အရေး ရသွားခြင်း အကြောင်းတစ်ခုပဲ၊ သူ့လုပ်ရပ်အပေါ်မှာ အကုသိုလ်အကျိုးပေးဖို့ အတွက် အခွင့်အလမ်းတွေ ဖွင့်ပေးနေသလို ဖြစ်တယ်၊ တစ်ပါးတည်း ကာဠသိလာ ဆိုတဲ့ တောင်ထိပ်မှာ သွားပြီး သီတင်းသုံးနေတာ၊ ဒါလည်း အခွင့်အရေးရခြင်း အကြောင်း တစ်ခုပဲ။

 

ဒါ့ကြောင့်မို့ သူခိုးဓားပြ-၅၀၀ က အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ကို သတ်ဖို့ဆိုပြီး အဲဒီ တောင်ကြီးကို ဝိုင်းပြီးတော့ တက်တယ်၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ဟာ တန်ခိုးနဲ့ နှစ်ကြိမ် ပျံထွက်သွားတယ်၊ လွတ်သွားတယ်၊ တတိယအကြိမ်ကျတော့ သူ မထွက် တော့ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ မထွက်သလဲဆို “ငါ့ရဲ့ကံကြမ္မာက အကျိုး ပေးတော့မယ်” ဆိုတာသူသိတယ်၊ သိသည့်အတွက်ကြောင့် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ဟာ အမိခံ လိုက်တယ်၊ အမိခံလိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဝိုင်းပြီးရိုက်ကြနှက်ကြတာလေ၊ အရိုးတွေ ကြေသွားတာ၊ အမှုန့်ထောင်းပြီးသား ဖြစ်သွားတယ်၊

 

အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်က အဲဒါကို သမာပတ်စွမ်းအားနဲ့ ပြန်ထိန်းပြီးတော့ ဘုရားကို လာကန်တော့သေးတာနော်၊ သာမန်ဆို ဘယ်ကန်တော့လို့ ရတော့မှာတုန်း၊ သမာပတ်စွမ်းအားနဲ့ ပြန်ပြီးတော့ စုစည်းလိုက်တဲ့အခါ ကြေနေတဲ့ အရိုးတွေက ပြန်ဆက်ပြီး မြတ်စွာ ဘုရားကို လာကန်တော့ပြီးတော့မှ ပရိနိဗ္ဗာန် စံသွားတယ်တဲ့၊ ဒါက အကျိုး တရားကို ခံစားရတာ၊ ဒါနောက်ဆုံးပဲတဲ့၊ ဒီ့နောက်တော့ အကုသိုလ်က လိုက်လို့ မရတော့ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ လိုက်မရတာတုန်း၊ ဘဝမရှိတော့လို့။

 

အဲဒီဘဝကို ဘယ်သူကဖန်တီးနေတာတုန်းဆို ကံက အဓိကမဟုတ်ဘူး၊ ကိလေသာ က ဖန်တီးပေးနေတာ၊ ကံနဲ့ ကိလေသာတွေက ပေါင်းပြီးတော့လုပ်တာ၊ ဒါကြောင့်မို့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်မှာ မြတ်စွာဘုရားကဟောထားတာ မဟုတ်လား၊ အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ၊ သင်္ခါရပစ္စယာ ဝိညာဏံ၊ နှစ်ခုပြောပြီးမှ ဝိညာဏဆိုတဲ့ ဘဝသစ်ကို ပေးတာ၊ ကြည့်လေ အဝိဇ္ဇာဆိုတာ ကိလေသာ၊ သင်္ခါရဆိုတာ ကံ၊ ကံနဲ့ ကိလေသာ ပေါင်းပြီးတော့မှ ဝိညာဏကို ထုတ်လုပ်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ ကံ တစ်ခုတည်းက ဝိညာဏကို မထုတ်ဘူး၊ ကိလေသာတစ်ခုတည်းက ဝိညာဏကို မထုတ်ဘူး၊ ကံနဲ့ ကိလေသာပေါင်းလိုက်မှ ဒီအကျိုးတရားတစ်ခု ရတယ်တဲ့၊ ဒါကို ပြောတာနော်။

 

အဲဒီအထဲမှာ ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးလိုက်တာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် ကံက အလုပ် လုပ်လို့ မရတော့ဘူး၊ ကံက အကျိုးမပေးတော့ဘူး၊ အရှင်အင်္ဂုလိမာလ၊ သူသတ်သမားကြီးပဲ၊ သတ်လိုက်တဲ့လူတွေ နည်းတာမှ မဟုတ်ဘဲနဲ့၊ ဘာကို သူဖျက်ပစ်လိုက်တာ တုန်းဆို ကိလေသာကို ဖျက်လိုက်တာ၊ သူ ကံကို ဖျက်လို့ မရဘူးလေ၊ သူ လုပ်ခဲ့တဲ့ အလုပ်က အကျိုးပေးလို့ မရတော့ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ကိလေသာ က ကုန်သွားပြီ၊ ကိလေသာကုန်သွားသည့်အတွက်ကြောင့် နောက်ထပ်ဘဝဆိုတာ မရှိတော့ဘူး၊ မရှိတော့သည့်အတွက်ကြောင့် သူ့ အကုသိုလ်တွေက ဒီဘဝမှာ အကျိုး ပေးတယ်၊ ဆွမ်းခံသွားတယ်၊ ဆွမ်းမရဘူး၊ ခဲတို့ တုတ်တို့ပဲ ရတယ်၊ ဒါ ဒီဘဝရတဲ့ အကျိုးတရားတွေပေါ့နော်။

 

ဒါကြောင့်မို့လို့ သဘာဝတရားဆိုတာ အလွန်တရာမှ ဆန်းကျယ်တယ်၊ ကုသိုလ် ကနေပြီးတော့လည်း အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတတ်တယ်၊ အကုသိုလ်ကလည်း ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေတတ်တယ်၊ ဒါ ဥပနိဿယသတ္တိ။

 

နောက်ဆုံး မှတ်စရာက -

 

“ဥတုဘောဇနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော၊

သေနာသနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော၊

ပုဂ္ဂလောပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော”။

 

ဥတုနဲ့ ဘောဇဉ်ကလည်း ဥပနိဿယပစ္စည်းတစ်ခုပဲတဲ့၊ တရားထူး တရားမြတ် ရဖို့ဖြစ်စေ ဒီဥတုဘောဇဉ်ကလည်း အင်မတန်မှ အရေးပါတယ်လို့ ပြောရမယ်နော်၊ ရာသီဥတုလေး ကောင်းမယ်ဆိုရင် အသိဉာဏ် ပိုပွင့်လာတယ်၊ ဒါ ဥတုကနေ အထောက်အကူပြုတာ၊ ဥပနိဿယပစ္စည်း။

 

ကောင်းတာလေး စားလိုက်ရလို့ ရှိရင်လည်း ပိုဉာဏ်ပွင့်သတဲ့၊ ကြည့်လေ  မာတိကမာတာရဲ့ ဇာတ်လမ်းကြည့်ပေါ့၊ ကိုယ်တော်တွေက သူတို့ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ မျှတ တဲ့ အာဟာရ ဘုဉ်းပေးရတဲ့အခါမှာ တရားထူး တရားမြတ်တွေ ရကုန်တာလေ၊ အစာအာဟာရကောင်းကောင်း မစားရတဲ့အခါ တရားအားထုတ်ပေမယ့် တရားထူး မရဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် ဥတုနဲ့ ဘောဇဉ်သည် အဆုံးအဖြတ်ပေးသေးတယ်၊ အထောက်အကူအများကြီး ဖြစ်တယ်၊ ဒါကို ဥပနိဿယပစ္စည်းလို့ ပြောတာ။

 

သေနာသန - မိမိနေထိုင်တဲ့အဆောက်အဦးကလည်းပဲ အထောက်အကူ ဖြစ်တယ်၊ ကောင်းတဲ့ဘက်လည်း အထောက်အကူဖြစ်တယ်၊ မကောင်းတဲ့ဘက်လည်း အထောက်အကူဖြစ်တယ်၊ ကြီးမားတဲ့အထောက်အကူတစ်ခုကို ဥပနိဿယပစ္စည်း လို့ ခေါ်တယ်။

 

နောက်တစ်ခု - ပုဂ္ဂိုလ်ကလည်း အထောက်အကူဖြစ်တယ်၊ ကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ပေါင်းသည့်အတွက် ကောင်းတဲ့နေရာ ရောက်သွားတာ၊ မကောင်းတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ပေါင်းမိလို့ရှိရင် မကောင်းတဲ့နေရာရောက်သွားတယ်၊ beer အဖော်နဲ့ တွေ့ ရင် beer ဆိုင်ရောက်သွားမှာပဲ၊ တရားနာတဲ့အဖော်နဲ့ တွေ့ရင်တော့ ဘယ်ရောက်သွားတုန်း? တရားပွဲရောက်တာပေါ့၊ ဒါလည်း “ပုဂ္ဂလောပိ ဥပနိဿယ ပစ္စယေန ပစ္စယော” ပဲ၊ အဲဒါတွေကို မြတ်စွာဘုရားသခင်ကိုယ်တော်မြတ်က ပဋ္ဌာန်း မှာ ဥပနိဿယပစ္စယော လို့ ဒီလိုဟောတာ ဖြစ်ပါတယ်။

 

ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့သည် မိမိ တို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝဟာ ဥပနိဿယပစ္စည်းကို အမှီရကြပြီးတော့ ကောင်းတဲ့ ဥပနိဿယ ပစ္စည်းတွေ မိမိတို့သန္တာန်မှာဖြစ်ဖို့ပါ၊ ကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး အကုသိုလ်မဖြစ် စေကြဖို့၊ အကုသိုလ်ကို အကြောင်းပြုပြီး ကုသိုလ်တော့ ဖြစ်အောင် လုပ်နိုင်ဖို့၊ အဲဒီလို ဥပနိဿယပစ္စည်းရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိတွေကို သိရှိနားလည်ပြီး မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ ဘယ်အကြောင်းတရားက ချုပ်ကိုင်ထားတယ်၊ မိမိတို့ဘဝကို လွှမ်းမိုး ထားတယ်၊ ဘယ်လိုကြိုးစားကြရမယ်ဆိုတာကို သဘောပေါက်ပြီး အကြောင်း နဲ့အကျိုးကို ကောင်းကောင်း နားလည်ပြီ ဆိုလို့ရှိရင် ဘဝခရီးလျှောက်လှမ်းဖို့ လမ်းကြောင်း ဖြောင့်လိမ့်မယ်။

 

ဒါကြောင့်မို့ တရားချစ်ခင် သူတော်စင် ပရိသတ်တို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြား တော်မူခဲ့တဲ့ ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကြီးမှာလာတဲ့ မှတ်သားစရာ လက်တွေ့ကျတဲ့ တရားများကို လေ့လာလိုက်စားပြီး မိမိတို့ရဲ့ ဘဝစခန်းကို ကောင်းမြတ်သော လမ်းကနေပြီး လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။


Related Posts