ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ အပိုင်း (၄)
သာသနာတော်နှစ် ၂၅၅၂-ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၇၀-ပြည့်နှစ်၊ တပို့တွဲ
လပြည့်ကျော် ၁၄-ရက်၊ (၂၃-၂-၂၀ဝ၉)၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ ကြားတောရလမ်း မင်္ဂလာဈေး
ဓမ္မာရုံတော်ကြီးအတွင်းဝယ် ဆင်ယင်ကျင်းပ ပြုလုပ်အပ်သည့် ညဉ့်ဦးယံဓမ္မသဘင်အခမ်းအနားဝယ်
မင်္ဂလာတောင်ညွန့် မြို့နယ် မင်္ဂလာဈေး နှစ်ဖက်မိဘများနှင့် ဦးတင်စိုးတို့အား ရည်စူး၍
ဒေါ်လှခင် ကိုကျော်သင်း ဆေးဆိုင် မိသားစုတို့၏ အမတဒါန ဓမ္မဒါနအဖြစ်ဖြင့် ဟောကြား တော်မူသည်။
ပဋ္ဌာန်းမြတ်ဒေသနာ
အပိုင်း-၄ မှာ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတဲ့ အဓိပတိပစ္စည်း အကြောင်းကို ရှင်းလင်းပြီး ဟောကြားပါ့မယ်။
အဓိပတိဆိုတာ
လွှမ်းမိုးကြီးစိုးခြင်းလို့ အဓိပ္ပါယ်ရတယ်၊ သဘာဝတရား ၄-ခုဟာ လူ့ရဲ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတတ်တယ်၊
ကျန်တဲ့သဘာဝတရားတွေက ဒီလောက် မလွှမ်းမိုးဘူး၊ တဖန် အချို့အချို့သောအာရုံများက စိတ်ကို
လွှမ်းမိုးကြီးစိုး နိုင်ခြင်း မရှိဘူး၊ အချို့အချို့သောအာရုံများက လူ့ရဲ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုး
ကြီးစိုးနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ “အဓိပတိပစ္စယော- အတူဖြစ်ပြန်၊ ရုပ်နှင့်နာမ်ကို၊ ဧကန်လွှမ်းမိုး၊
ကြီးစိုးနိုင်ဘိ၊ အဓိပတိတရား” လို့ဆိုတာပါ။
ကြီးစိုးနိုင်တဲ့
အဓိပတိတရားဆိုတာ ဆန္ဒ ဝီရိယ ဝီမံသ စိတ္တ တို့ဖြစ်တယ်၊ စိတ်ထဲမှာဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒီစေတသိက်
၃-မျိုးနဲ့ စိတ်ဟာ ဆိုင်ရာနာမ်တရားတွေကို ဟာ စိတ်ပေါင်း ဘယ်လောက်ယှဉ်တုန်းဆိုရင် အကုသိုလ်စိတ်တွေမှာလည်း
ယှဉ်တယ်၊ ကုသိုလ်စိတ်တွေမှာလည်း ယှဉ်တယ်၊ ကြိယာစိတ်တွေမှာလည်း ယှဉ်တယ်၊ ၆၉-မျိုးသော
စိတ်တွေမှာ ယှဉ်တယ်၊ သို့သော် အဓိပတိအနေနဲ့ ဖြစ်နိုင်တာတော့ အားလုံးမှာ မဟုတ်ဘူးတဲ့၊
အကုန်လုံးမှာ အဓိပတိမဖြစ်ဘူး၊ (ဒီမှာ သရုပ်တွေကိုတော့ မပြောတော့ဘူး။)
ဆန္ဒသည်
ဆန္ဒနဲ့အတူအကွဖြစ်ပေါ်လာတဲ့စိတ်တွေ, ထိုစိတ်က ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ ရုပ်တရားတွေကို သူက
လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ထားနိုင်တယ်၊ ဘယ်လိုများ လွှမ်းမိုး ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်တာတုန်းလို့ဆိုလို့ရှိရင်
ဆန္ဒဆိုတဲ့သဘောလေးကို အရင်ကြည့်။
ဆန္ဒဟာ
လောဘမူစိတ်မှာ ယှဉ်သည့်အတွက် လောဘနဲ့ယှဉ်ပြီးလည်း ဖြစ်လာ တတ်တယ်၊ လောဘဆန္ဒ တဏှာဆန္ဒလို့
ခေါ်တယ်၊ လိုချင်တဲ့ဆန္ဒနော်၊ ဆန္ဒဟာ ဒေါသမူစိတ်မှာယှဉ်ပြီး ဒေါသနဲ့တွဲလာလို့ရှိရင်
မုန်းတီးရန်လိုတဲ့ဆန္ဒ၊ သတ်ချင် ဖြတ်ချင် ရိုက်ချင် နှက်ချင်တဲ့ဆန္ဒ ဖြစ်တယ်၊ ယှဉ်တွဲတဲ့သဘာဝတရားနဲ့
သူက ချုပ်ကိုင်ပြီးတော့ လွှမ်းမိုးပြီး ကြီးစိုးတာ။
ကုသိုလ်စိတ်မှာ
အလောဘတို့ အဒေါသတို့ အမောဟတို့နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီးတော့ လာတဲ့အခါဆိုလို့ရှိရင် ဒါနကောင်းမှုပြုလိုတဲ့ဆန္ဒ၊
သီလဆောက်တည်လိုတဲ့ ဆန္ဒ၊ ဘာဝနာတရား ပွားများအားထုတ်လိုတဲ့ဆန္ဒ၊ ဈာန်စိတ်တွေနဲ့ ယှဉ်တွဲလာတဲ့
အခါ ကာမဂုဏ်အာရုံတွေကို လုံးဝဖယ်ရှားပြီး ဈာန်တရားနဲ့ ပျော်မွေ့လိုတဲ့ဆန္ဒ၊ မဂ်စိတ်ဖိုလ်စိတ်တွေနဲ့
ယှဉ်တဲ့အခါ ကိလေသာတွေကို လုံးဝဖယ်ရှားပစ်လိုတဲ့ဆန္ဒ၊ ဒီလို ဆန္ဒက ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ သဘာဝတရားတွေနဲ့
ယှဉ်တွဲလာတဲ့အတိုင်း လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးထားတယ်၊ သာမန်ဆန္ဒ မဟုတ်ဘူး၊ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ဆန္ဒ။
ဆန္ဒဟာ
ရံဖန်ရံခါ လောဘနဲ့ ရောထွေးတတ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုရင် မြန်မာလိုပြန်တဲ့အခါ “ချင်”
နဲ့ ပြန်တာကိုး၊ လိုချင်တယ်၊ စားချင်တယ်၊ သွားချင် တယ်၊ လောဘနဲ့ယှဉ်တွဲရင် လောဘသဘော
ပါတာပေါ့၊ သို့သော် ဆန္ဒတိုင်းဟာ လောဘနဲ့ တွဲလားလို့ဆို မဟုတ်ဘူး၊ လူတစ်ယောက်ကို ရိုက်ချင်တယ်ဆိုရင်
လောဘ ဟုတ်ပါ့မလား၊ မဟုတ်ဘူး၊ သတ်ချင်တယ် ဖြတ်ချင်တယ် ဆိုရင်ရော၊ လောဘ မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီ”ချင်”က
ဒေါသနဲ့ တွဲလာတာ။
သူများပစ္စည်းကို
လိုချင်တယ်၊ နှစ်သက်တယ်၊ တပ်မက်တယ်၊ ရယူချင်တယ် ဆိုတာကျတော့ လောဘနဲ့တွဲတယ်၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုချင်တယ်ဆိုရင်
အလောဘ
နဲ့၊
လူတွေချမ်းသာစေချင်ကယ်ဆိုရင် အဒေါသနဲ့ တွဲလာတာ၊ အမှန်တရားကို သိချင်တယ်ဆိုရင် အမောဟနဲ့
တွဲလာတယ်၊ ဒီ”ချင်”က လောဘနဲ့ မတူဘူးပေါ့။
တစ်ခါတစ်ရံ
ဆန္ဒက အစွမ်းသတ္တိထက်လာပြီဆိုလို့ရှိရင် လောဘကိုလည်း အနိုင်ယူနိုင်တယ်၊ ကြည့်လေ - လူတစ်ယောက်
ဆန္ဒပြင်းပြလာပြီဆိုလို့ရှိရင် သိန်းချီ လှူနိုင်တယ်၊ စိတ်ဆန္ဒရှိရင် လုပ်တာပဲ၊ လောဘက
ဘာမှ မတတ်နိုင်တော့ဘူး၊ ဘုရားအလောင်းတွေဆိုရင် ကြည့်၊ ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒ ဖြစ်လာပြီ
ဆိုတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဒါနကောင်းမှု လုပ်တဲ့အခါမှာ သူပိုင်သမျှ ပစ္စည်းတွေ အကုန်လုံး
အိတ်သွန်ဖာမှောက်လှူတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာရှိတဲ့ သွေးတွေသားတွေ ထုတ်လှူ နိုင်တယ်၊ နောက်ဆုံး
အသက်ပါလှူနိုင်တယ်၊ လောဘကိုတောင်မှ ဟောဒီ ဆန္ဒက ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တယ်၊ လွှမ်းမိုးလာပြီဆိုလို့ရှိရင်
ဆန္ဒက လောဘထက် အားကောင်း တယ်၊ လောဘက အဓိပတိမဟုတ်ဘူး၊ ပျော့ညံ့တယ်၊ ဟောဒီဆန္ဒကမှ အဓိပတိတဲ့။
ဘုရားအလောင်းတော်တွေ
ဗျာဒိတ်ရတယ်ဆိုတာ သာမန်အနေအထားနဲ့ မရဘူး၊ ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒဟာ သူတို့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးပြီးနေပြီဆိုလို့ရှိရင်
ဗျာဒိတ် ရတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဘုရားအလောင်းတွေ ဗျာဒိတ်ရဖို့ရာ အင်္ဂါ ၈-ချက်ဆိုတာ
ရှိတယ်။
“မနုဿတ္တံ လိင်္ဂသမ္ပတ္တိ၊ ဟေတု သတ္ထာရဒဿနံ၊
ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဂုဏသမ္ပတ္တိ၊ အဓိကာရောစ ဆန္ဒတာ”
မနုဿတ္တဆိုတာ
လူသားဖြစ်ရမယ်၊
လိင်္ဂသမ္ပတ္တိက
အမျိုးသားဖြစ်ရမယ်၊
ဟေတု
- တိဟိတ်ပဋိသန္ဓေနေခြင်း အကြောင်းတရားတွေ လုံလောက်ပြီးသား ရှိရမယ်၊
သတ္ထာရ
ဒဿနံ -- ဘုရားနဲ့ တွေ့ ရမယ်၊
ပဗ္ဗဇ္ဇာ
-ရသေ့ရဟန်းအဖြစ် ရှိရမယ်၊
ဂုဏသမ္ပတ္တိ
- အဘိညာဉ်ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း ရှိရမယ်၊ ဈာန်တရားတွေကို ရ,ထားတဲ့ ဂုဏ်ထူးဝိသေသနဲ့
ပြည့်စုံပြီးသားပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ရမယ်၊
အဓိကာရ
- ကုသိုလ် ကောင်းမှု လွန်လွန်ကဲကဲပြုတာဖြစ်ရမယ်၊
ဆန္ဒ
– ပြင်းပြတဲ့ဆန္ဒ ရှိရမယ်၊
သုမေဓာ
ရသေ့ ဗျာဒိတ်ရတာဟာ ဒီအင်္ဂါရပ်တွေနဲ့ညီလို့။
ဒါဖြင့်
ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒဟာ ဘယ်လောက်ပြင်းလဲ၊ သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေလို ဖြစ်ချင်ရုံ သက်သက်
မဟုတ်ဘူး၊ သူက ဘယ်လောက်ထိအောင် ဘုရားဖြစ်ချင် သလဲဆိုရင် ကြည့်၊ တစ်ဘက်က ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင်
ဒီပင်္ကရာမြတ်စွာဘုရားနဲ့ တွေ့တဲ့အခါမှာ သူက ဈာန်အဘိညာဉ်ရ တန်ခိုးရှင်ရသေ့ဖြစ်နေတာ၊
ဘုရားတရား နာပြီးတော့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရအောင်ကြိုးစားမယ်ဆိုရင် ရဟန္တာဖြစ်နိုင်တာ
ပေါ့၊ သို့သော် ဘုရားဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒကြောင့် လက်လွှတ်လိုက်တယ်၊ မဂ် ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်ကို
မယူဘူး၊ ဒီ လက်လွှတ်တယ်ဆိုတာ နည်းတဲ့သတ္တိ မဟုတ်ဘူး၊ ဘဝပေါင်း မြောက်မြားစွာ အိုရဦးမယ်၊
နာရမယ်၊ သေရဦးမယ်ဆိုတာ သူသိတယ်၊ အကယ်၍ သာ ဒီပင်္ကရာ မြတ်စွာဘုရားထံမှာ တရားဓမ္မနာပြီး
ရဟန္တာဖြစ်လိုက်မယ်ဆိုရင် တစ်ခါပဲ သေမယ်၊ တစ်ခါတည်း သေတာကို အခါပေါင်းမြောက်မြားစွာ
သေတာနဲ့ သူလဲနိုင်တယ်၊ ဆန္ဒလို့ ပြောရမယ်။
အဋ္ဌကထာဆရာကြီးက
ပိုပြီးနားလည်အောင် ဘယ်လိုပြောတုန်းဆိုရင် ဘုရားဖြစ်ဖို့ ဆန္ဒဟာ ဘယ်လောက်ထိအောင် ကြီးကျယ်သလဲ
ဆိုရင်တဲ့ - စကြဝဠာ တိုက်ကြီး တစ်တိုက်လုံးအပြည့် ရဲနေတဲ့မီးကျီးခဲတွေ ထည့်ထား၊ အဲဒီ
မီးကျီးခဲ ပင်လယ်ကြီးကို ဖြတ်ပြီး ဟိုဘက်ကိုရောက်အောင်သွားနိုင်ရင် ဘုရားဖြစ်မယ်ဆိုရင်
သွားမယ်တဲ့၊ အဲဒီလောက်ထိအောင် ဆန္ဒပြင်းတယ်။
စကြဝဠာကြီးတစ်ခုလုံးအပြည့်
မြမြထက်နေတဲ့လှံသွားတွေ ထောင်ထားတယ်၊ အဲဒီလှံသွားတွေပေါ်ကနင်းပြီး ဟိုဘက်ကိုရောက်အောင်
သွားနိုင်ရင် ဘုရား ဖြစ်မယ်လို့ အာမခံမယ်ဆိုရင် သူသွားမှာပဲတဲ့၊ ဒါ ဆန္ဒပြင်းပုံကို
ပြောပြတာနော်၊ အဲဒီလို မီးကျီးခဲဖြတ်ရုံနဲ့ ဘုရားဖြစ်မှာတော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့၊ လှံသွားပေါ်
လမ်းလျှောက်ပြတာနဲ့ ဘုရားတော့ဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်၊ ဆန္ဒပြင်းထန်ပုံက အဲ့ဒီလောက်ထိ
ပြင်းထန်တာ။
သုမေဓာသူဌေးသားက
ပစ္စည်းဥစ္စာ အင်မတန်ချမ်းသာတယ်၊ ရွှေတိုက် ငွေတိုက် ဘဏ္ဍာတိုက်တွေ မက်မောစရာပဲ၊ သို့သော်
အဲဒါတွေကို လိုချင်သူယူ ဆိုပြီး တိုက်ခန်းတွေဖွင့်ပြီး လှည့်မကြည့်ဘဲ သွားနိုင်တယ်၊
စာထဲမှာ ဥပမာပေးထားတာ လူတွေမှာ လှည့်မကြည့်ဘဲသွားတာ တစ်ခုရှိတယ်၊ ဘာလဲလို့ဆိုရင် ထွေးထုတ်
လိုက်တဲ့တံတွေး၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဘယ်သူမှ လှည့်ကြည့်မနေဘူး၊
(နည်းနည်း
ပါးပါး တော့ကြည့်မှာပေါ့ ငါ့တံတွေးထဲများ သွေးများပါမလားလို့ ဒါက ချောင်းဆိုးရင်တော့
သွေးပါမှာ ကြောက်လို့ ကြည့်တာ၊ ပြန်ယူဖို့တော့ မကြည့် တော့ဘူး၊)
အဲဒီလို
ရတနာ ပစ္စည်းတွေကို တိုက်ခန်းဖွင့်ပြီးသွားတာ၊ လှည့်ကို မကြည့်ဘူး၊ လိုချင်သူယူဆိုပြီး
စွန့်ပစ်ထားခဲ့တယ်။
အဲဒါ
ဘယ်အရာက စွန့်လွှတ်တာတုန်းဆို ဆန္ဒက စွန့်လွှတ်တာ၊ တရား ကျင့်လိုတဲ့ ဆန္ဒသည် လောဘကို
ဖယ်ရှားနိုင်တဲ့စွမ်းအား ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့်မို့ အဓိပတိဆန္ဒလို့ ခေါ်တာ၊ သူနဲ့ အတူတူဖြစ်တဲ့စိတ်တွေကို
လွှမ်းမိုးထားတာ၊ ဒါက ကောင်းတဲ့ အဓိပတိပေါ့၊ မဟာကုသိုလ်စိတ်နဲ့ယှဉ်တဲ့ အဓိပတိ။
ကိုယ်မစားရချင်
နေပေ့စေ၊ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့သူတွေ သွားကယ်တယ်၊ ကိုယ်စားမယ့် အစားအစာထဲက ကိုယ်အငတ်ခံပြီး
သူများကိုကျွေးတယ်၊ ဒါလည်း ဆန္ဒပဲ၊ ဆန္ဒပြင်းလာပြီဆိုရင် အကုန်လုပ်နိုင်တယ်၊ ကောင်းတဲ့ကိစ္စတွေမှာလည်း
အကုန်၊ မကောင်းတဲ့ကိစ္စမှာရောဆိုရင် မကောင်းတဲ့ကိစ္စလည်း လုပ်နိုင်တယ်၊ ဆိုပါစို့-
လောဘနဲ့ တွဲလာတဲ့ဆန္ဒကျတော့ကြည့်၊ မရရအောင်ကိုယူတယ်၊
ချောတိုင်
တက်တဲ့လူတွေ ကြည့်ပေါ့၊ ဒီလောက်ချောပြီး ညစ်ပတ်နေတာ၊ ဒီအပေါ် မရရအောင် တက်တယ်၊ လိုချင်တဲ့ဆန္ဒကြောင့်ပဲ၊
ဒါ ဘာဟုတ်သေးလဲ၊ ဒိပြင် လောဘနဲ့ ယှဉ်တွဲလာလို့ရှိရင် ဟောဒီဆန္ဒက လွှမ်းမိုးလာပြီဆိုရင်
သူက ဘာမဆို လုပ်ရလုပ်ရ အကုန်လုပ်တယ်၊ ပိုက်ဆံရမယ်ဆိုရင် ဘာမဆိုလုပ်တယ် ဆိုတဲ့လူတွေ
ရှိတာပေါ့၊ ဒါ လောဘနဲ့တွဲလာတဲ့ ဆန္ဒတဲ့။
၅၅၀-ဇာတ်ထဲက
ကုသဇာတ်ဆိုတာ ရှိတယ်၊ မင်းကုသကြီးအကြောင်း ကြားဖူးကြ ပါလိမ့်မယ်၊ လောဘနဲ့တွဲလာတဲ့ဆန္ဒကြောင့်
ထီးနန်းကိုစွန့်ပြီး ထမင်းချက်သမား လည်း လုပ်တာပဲ၊ ဖျာယက်သမားလည်း လုပ်တာပဲ၊ ဘုရင်ဖြစ်ပါလျက်
ဒီလို ဒုက္ခတွေခံတာ၊ ဒီပြင်းထန်တဲ့လောဘနဲ့ တွဲလာတဲ့ဆန္ဒကြောင့် ဒုက္ခခံပြီး လုပ်တာ
ပဲ၊ အဲဒါမျိုး ဘယ်သူက လုပ်နိုင်မှာတုန်း၊ ဆန္ဒကြောင့် လုပ်တာပေါ့၊ အဲဒါ လွှမ်းမိုး
ထားတာ၊ ဟောဒီဆန္ဒသည် မင်းကုသရဲ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားတာ၊ ဒါ လောဘနဲ့ တွဲတဲ့ဆန္ဒ။
ဒေါသနဲ့
တွဲတဲ့ဆန္ဒကလည်း ထို့အတူပဲ၊ လူတစ်ယောက်ကို မုန်းပြီဆိုရင် အဲဒါတစ်ခုခုလိုက်ပြီး ဒုက္ခပေးနေတယ်၊
အဲဒီအမုန်းစိတ်သည် နှစ်-၁၀၀ လည်း ပျောက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ သတ်ချင်ဖြတ်ချင် ဒုက္ခပေးချင်တယ်၊
ကြည့်လေ- ဒေဝဒတ် ရဲ့ ပဋိဃဆန္ဒ၊ ဒေါသဆန္ဒ၊ အမုန်းဆန္ဒဟာ ဘယ်လောက်အထိ ပြင်းထန်သလဲ ဆိုရင်
ဘုရားအလောင်းတော်နဲ့ ဒေဝဒတ်အလောင်းတို့ သေရိဝဇာတ်မှာ ရွဲကုန်သည် ဘဝတုန်းက သူ့ နယ် ကိုယ့်နယ်ခွဲပြီး
ရွဲ့တွေ ရောင်းကြတယ်၊ တောင်ပိုင်းကို ငါရောင်းမယ်၊ မြောက်ပိုင်းကို မင်းရောင်းပေါ့
ငါက တောင်ပိုင်းက ထွက်သွားပြီဆို တောင်ပိုင်းကို မင်း ဝင်လို့ရတယ်၊ ဟော မြောက်ပိုင်းက
ဒီလူက ထွက်သွားရင်လည်း ကျန်တဲ့လူက မြောက်ပိုင်းကို ဝင်လို့ရတယ်။
အဲဒီမှာ
ဟိုးရှေးတုန်းက မျိုးရိုးစဉ်ဆက်က သူဌေးဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အခု ဆင်းရဲ သွားတဲ့ အဘွားအိုကြီးနဲ့မြေးလေးတို့ဟာ
တဲကုတ်ကလေးမှာနေကြတယ်။ ဒေဝဒတ်အလောင်း ရွဲကုန်သည်က သူတို့ကို ဆင်းရဲသားဆိုတော့အထင်သေးတာပေါ့၊
အဲဒီ သူတို့အိမ်မှာ ဒီအတိုင်းပစ်ထားတဲ့ ဟောင်းနွမ်းပြီး အညှိတက်နေတဲ့ ရွှေခွက်ကြီး
တစ်ခွက်ရှိတယ်၊
မြေးလေးက
ရွဲလိုချင်တော့ ရွှေခွက်ကြီးကို ရွှေခွက်မှန်းမသိဘဲ အဲဒီခွက်ကြီးနဲ့ ရွဲကလေးလဲပါလို့ဆိုတော့
ရွဲကုန်သည်က ကြည့်တယ်၊ တစ်သိန်း တန်တဲ့ ရွှေခွက်ကြီး ဖြစ်နေတယ်၊ သူ့မှာပါလာတဲ့ ရွဲ့ရဲ့တန်ဖိုးတောင်
တစ်သိန်းမရှိဘူး၊ သို့သော် သူက မရိုးသားဘူး၊ အလကားရချင်တယ်၊ ရတုန်း မယူလိုက်ဘဲနဲ့ ပစ်ထား
ခဲ့တယ်၊ ဘာမျှ တန်ဖိုးမရှိဘူးဆိုပြီး ပစ်ချထားလိုက်တယ်၊ ဟန်လုပ်ပြီး ထွက်သွားတာပေါ့။
ဒါနဲ့
သူတို့သဘောတူထားတဲ့အတိုင်း ဘုရားအလောင်းရွဲကုန်သည်က အဲဒီဘက် ရောက်လာတယ်၊ “အင်း ဒီလူကတော့
သဘောကောင်းပုံရတယ်” ဆိုပြီး အဘွားအိုကြီးက ပြောကြည့်တယ်၊ “ပါလာတဲ့ရွဲလေး ဟောဒီခွက်ကြီးနဲ့လဲပါ”
လို့ ပြောတယ်။
.
ဘုရားလောင်းက
တကယ်ရိုးသားဖြောင့်မတ်တယ်၊ “အမေကြီး”တဲ့၊ “ဒီ ရွှေခွက်ကြီး က တစ်သိန်းတန်တယ်၊ ကျွန်တော့်ပါတဲ့ပစ္စည်းက
ဒီလောက်မတန်ဘူး” တဲ့၊ ဒီတော့ အဘွားကြီးက “ကဲကွယ် ဒါက မင်းထိုက်လို့ မင်းရတာ၊ ခုန ရွဲကုန်သည်
တစ်ယောက်က ပြောတယ်၊ နှစ်ပြားဖိုးမှ မတန်ဘူးလို့ပြောပြီး ပစ်ချသွားတယ်၊ မင်း ရှိတာသာ
ပေးခဲ့ပါတော့”လို့ ပြောတယ်။
ဘုရားအလောင်းက
ဘယ်လောက် သဘောကောင်းတုန်းဆိုရင် သူရောင်းလို့ ရတဲ့ငွေတွေလည်း အားလုံးပေးခဲ့တယ်၊ လက်ကျန်ရွဲတွေလည်း
အကုန်လုံးပေးခဲ့ တယ်၊ သူ့ကို ထမ်းပိုးလေးတစ်ချောင်းတော့ပေးပါ ဆိုပြီးတော့ အဲဒီထမ်းပိုးလေး
ယူပြီး အဲဒီရွှေခွက်ကြီးယူပြီး မြန်မြန်သွားတယ်၊ သူကလည်း ဟိုကောင်ရဲ့သဘော သိတယ်၊ မြစ်ဖြတ်ကူးပြီးတော့
ဟိုဘက်ကမ်းကို ရောက်အောင်သွားတယ်။
ဒေဝဒတ်အလောင်း
ရွဲကုန်သည်ကလည်း သူ့ရွှေ့ခွက်ပါသွားပြီဆိုတာ သိတော့ နောက်ကလိုက်လာပြီး ကမ်းလည်းရောက်ရော
ရွဲတွေပစ်ထားခဲ့ပြီးတော့ ထမ်းပိုး ထမ်းပြီးတော့ လိုက်လာတာ၊ “ဒီကောင် ရိုက်သတ်မယ်” ဆိုပြီးတော့၊
ဒေါသ နဲ့ယှဉ်တဲ့ ဆန္ဒနော်၊ ရိုက်ချင်တဲ့ဆန္ဒနဲ့ လိုက်လာတာ၊ ဟိုက ကမ်းက ခွါသွားပြီ၊
ခွါသွားတော့ လှေသမားကို လှမ်းခေါ်တယ်၊ ဘုရားအလောင်းကလည်း “လှေသမား မကပ်နဲ့ မကပ်နဲ့၊
ဒီလူ သူ ရိုက်လိမ့်မယ်၊ ပိုက်ဆံပိုပေးမယ် ရှေ့သာဆက်သွားပါ” ဆိုတော့ အဲဒါနဲ့ အဲဒီမကျေမနပ်နဲ့
နောက်ဆုံး သေသွားတဲ့အထိအောင် ဖြစ်သွားတယ် မဟုတ်လား။
အဲဒီ
ဒေါသအမုန်းတရားက မုန်းလို့၊ မုန်းရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ သတ်ချင် ဖြတ်ချင်တဲ့ စိတ်ဟာ ဘယ်ထိပါလာတုန်းဆို
ဒေဝဒတ်ဘဝ ရောက်သည်ထိအောင် ပါလာတယ်၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားပုံကို ကြည့်ပါ၊ ဘုရားဖြစ်လာတဲ့
ဘဝအထိလည်း သတ်ဖို့ အမျိုးမျိုး ကြိုးစားတယ်လေ၊
လေးသမား
လက်ဖြောင့်တပ်သားတွေ ခေါ်ပြီးတော့ သူကိုယ်တိုင်စီမံတယ်၊ “ရဟန်းဂေါတမ ဘယ်နားမှာ နေတယ်၊
တစ်ယောက်က ဒီလမ်းကသွား၊ သွားပြီး လို့ရှိရင် မင်း အဲဒီမှာ ရဟန်းဂေါတမကို လေးနဲ့ပစ်ခဲ့၊
ပစ်ပြီးရင် မင်း ဘယ်လမ်းက ပြန်ခဲ့” လို့ မှာထားတာ၊ သူက ဒီလေးသမားကို လက်စဖျောက်ချင်တယ်၊
အဲဒီပထမ
ဆုံး လွှတ်လိုက်တဲ့ လက်ဖြောင့်လေးသမားကို “မင်း ဘယ်လမ်းက ပြန်ခဲ့” လို့ မှာပြီးတော့
အဲဒီလမ်းမှာကျတော့ လက်ဖြောင့်လေးသမားနှစ်ယောက် ချထားတယ်၊ “လေးသမားတစ်ယောက် လာလိမ့်မယ်၊
အဲဒီကောင်ကို မင်းတို့ ဖျောက်လိုက်” အဲဒီ နှစ်ယောက်ကိုလည်း တခြားလမ်းက ပြန်ခိုင်းတယ်၊
သူတို့ပြန်လာတဲ့လမ်းမှာ
၄-ယောက် လွှတ်ထားတယ်၊ မလွတ်နိုင်အောင်လို့ နှစ်ဆတိုးတိုးထားတယ်၊ “အဲဒီလူ ၂-ယောက်လာလိမ့်မယ်၊
မင်းတို့ သေအောင်သာ ပစ်သတ်”၊ ၄-ယောက်ပြန်လာ၊ ၄-ယောက်ကိုလည်းပဲ သူက ချိန်းလိုက်တယ်၊
ဘယ်လမ်းက ပြန်လာခဲ့”၊ အဲဒီလမ်း မှာလည်း လူ ၈-ယောက် ချထားတယ်၊ အဲဒီနည်းနဲ့ တရားခံမပေါ်အောင်
လုပ်ထားတာ။
အဲဒီသတ်ချင်တဲ့ဆန္ဒဟာ
မပြေပျောက်နိုင်အောင် သူ့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုး ထားတယ်တဲ့၊ ဒါက ဒေါသနဲ့ယှဉ်တဲ့ဆန္ဒလို့
ပြောတယ်၊ အဲဒါကို မြတ်စွာဘုရားက ဟောတာ - “ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာနံ
ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော” တဲ့။
လောဘနဲ့ယှဉ်တဲ့
ဆန္ဒကလည်း လိုချင်တာကို မရရအောင် ကြိုးစားတယ်၊ ဒေါသနဲ့ယှဉ်တဲ့ ဆန္ဒကလည်း သတ်ဖို့ ကြိုးစားတယ်၊
နှစ်ပေါင်းကြာတောင် ဘဝ သံသရာက ပါလာတဲ့ အမုန်းဆန္ဒတွေ မဖြေဖျောက်နိုင်ဘူးတဲ့၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုး
နေတယ်။
ထို့အတူပဲ
ကုသိုလ်ဆန္ဒတွေ၊ ကုသိုလ်စိတ်နဲ့ ယှဉ်လာလို့ရှိရင် ဒါနကောင်းမှု ပြုချင်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊
ဥပမာမယ် - သိဝိမင်းကြီးတို့ဆိုရင် မျက်လုံးတောင်မှ ဖောက် ပြီးတော့ လှူတယ်၊ ဝေဿန္တရာမင်းကြီးဆိုရင်
အကုန်လှူတယ်၊ သားသမီးတွေလည်း လှူတယ်၊ ဆင်ကြီးလှူလိုက်လို့ ပြဿနာတက်ပြီး တောနှင်ထုတ်ခံရတယ်၊
တောထဲ ရောက်တဲ့အခါ သားသမီးတွေ လှူသေးတယ်၊ နောက်ဆုံးမှာ ဇနီးဖြစ်တဲ့ မဒီဒေဝီကို လှူလိုက်တယ်၊
သူက မလျှော့နိုင်ဘူး၊ လှူချင်တဲ့ဆန္ဒကို ဘယ်သူကမျှ လာပြီး တော့ ဖျက်လို့ မရဘူး၊ ဒါ
ဆန္ဒာဓိပတိလို့ ခေါ်တယ်၊ သူ့ဆန္ဒက လောဘကိုတောင် လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားနိုင်တယ်။
ထို့အတူပဲ
တရားဓမ္မနဲ့ ပျော်မွေ့လိုတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဘယ်လောက် လောကီ စည်းစိမ်တွေရှိရှိ ထိုလောကီစည်းစိမ်တွေကို
မျက်ကွယ်ပြုပြီး လောကီစည်းစိမ်တွေ ကို renounce လုပ်နိုင်တယ်၊ ဘုရားလောင်း တောထွက်သွားတာ
ကြည့်လေ၊ တောမထွက်ခင်က စကြဝတေးမင်း ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ အဟောရောက်ထားတယ်၊ စကြဝတေးမင်းရဲ့
စည်းစိမ်ကိုတောင်မှပဲ လှည့်မကြည့်ဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုရင် အဲဒီကုသိုလ်ဆန္ဒ ပြင်းထန်လို့ပဲ၊
အဲဒီဆန္ဒရဲ့စွမ်းအားကြောင့် လောကမှာ လိုချင်စရာ တွေ မှန်သမျှ အကုန် give up လုပ်သွားတယ်၊
ဒါကြောင့်မို့လို့ ဆန္ဒဆိုတာ လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးလာပြီ ဆိုလို့ရှိရင် လောဘကိုတောင်မှ
ဖယ်ရှားပစ်နိုင်တယ်၊ စွမ်းအားသတ္တိ အင်မတန် ထက်ပါတယ်လို့ပြောတာ။
ဆန္ဒကို
တစ်နေရာမှာ ဣဒ္ဓိပါဒ်လို့ ဟောတာ ရှိသေးတယ်၊ ဣဒ္ဓိဆိုတာ အစွမ်းတန်ခိုး၊ ပါဒက အကြောင်းတရား၊
အစွမ်းတန်ခိုးရခြင်းရဲ့ အကြောင်းတရား၊ အကျိုးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်တဲ့အစွမ်းတန်ခိုး၊
အဲဒီ အစွမ်းတန်ခိုး ရခြင်းရဲ့ အကြောင်းကလည်းပဲ ဆန္ဒပဲ။
မြတ်စွာဘုရား
၄၅-ဝါ သီတင်းသုံးပြီးတော့ နောက်ဆုံးဝါ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံဖို့ ၁၀-လအလိုလောက်
ဝေသာလီပြည်နားက ဝေဠုဝရွာကလေးမှာ ဝါကပ်တဲ့အချိန်မှာ ရောဂါအပြင်းအထန်ဖြစ်တယ်၊ အဲဒီရောဂါက
နောက်ဆုံးမှာ အသက်ပျောက်သွား လောက်တဲ့ ရောဂါ၊ ကုလို့ မရဘူး၊ incurable ပေါ့၊ မရဏန္တိကဝေဒနာလို့
ခေါ်တယ်၊ သေခြင်းမှာ အဆုံးသတ်သွားမယ်၊ (သို့မဟုတ်) သေဖို့ နီးသွားမယ့်ရောဂါမျိုး။
အဲဒီရောဂါဖြစ်တဲ့အခါ
မြတ်စွာဘုရားက နောက် ၁၀-လမှာ သုဘဒ္ဒဆိုတဲ့ ပရိဗိုဇ်ကြီးနဲ့ တွေ့ပြီးတော့ တရားဟောဖို့
ရှိနေသေးတယ်၊ သုဘဒ္ဒပရိဗိုဇ်ကြီးက ခုချိန်လည်း တွေ့ဦးမှာ မဟုတ်သေးဘူး၊ တွေ့လို့ တရားဟောရင်လည်း
သူ နားလည်ဦးမှာ မဟုတ်သေးဘူး၊ နောက် ၁၀-လ လောက်မှ သူက mature ဖြစ်မယ်၊ ဘုရားက သုဘဒ္ဒကြီးကို
စောင့်ရမယ်၊ ဘုရားက ကိုယ့်အတွက်ဆိုရင်တော့ စောင့်မယ် မဟုတ်ဘူး၊
အခု သုဘဒ္ဒကြီးကို
ငဲ့ညှာပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားက အဲဒီ မရဏန္တိကလို့ ခေါ်တဲ့ incurable ရောဂါကြီးကို ဣဒ္ဓိပါဒ်
၄-ပါးကို ပွားပြီးတော့ တားထားလိုက်တယ်၊ ဆန္ဒနဲ့ တားလိုက်တယ်၊ ဝီရိယနဲ့ တားတယ်၊ ဝီမံသနဲ့
တားတယ်၊ စိတ္တနဲ့ တားတယ်၊ ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါး၊ အဲဒါကို ဆန္ဒ ဝီရိယ ဝီမံသ စိတ္တဆိုတဲ့ ဒီသဘာဝတရား
၄-မျိုးကို ထိန်းပြီးတော့ ဖလသမာပတ် ဝင်စားတယ်၊ အဲဒီ ဖလသမာပတ်ကို အာယုသင်္ခါရလို့ ခေါ်တယ်။
ဟောဒီ
ဣဒ္ဓိပါဒ် ၄-ပါးကို ကျကျနနပွားထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်သည် သက်တမ်း စေ့အောင် နေလို့ရတယ်တဲ့၊
သက်တမ်းကျော်အောင်လည်း နေလို့ရတယ်၊ ဒါက သဘာဝတရား၊ ခုခေတ်တော့ တချို့က ယုံကြည်တယ်၊ ဓာတ်လုံးအောင်လို့ရှိရင်
နေလို့ရတယ်လို့ ပြောတယ်၊ ဟုတ်လား မဟုတ်ဘူးလားတော့ မသိဘူး၊ စစ်ကိုင်းက ဆရာတော်ကြီး တစ်ပါးတော့
အသက်-၇ဝနဲ့ ပျံတော်မူသွားရှာတယ်၊ ထိုးလိုက်ရတာ ဓာတ်လုံး၊ လှိုဏ်ဂူထဲမှာ၊ အမြဲတမ်း
“ရှိထုတ် ရှိထုတ်”နဲ့ ရှိတာတွေလည်း ကုန်ရော။
အဲဒီဆရာတော်ကြီး
တစ်ရက်မှာ နေမကောင်းတော့ သွားမေးတယ်၊ အိပ်ရာထဲမှာ ပက်လက်ကလေး၊ ဘေးနားမှာ လက်ကိုင်ပုဝါအနွမ်းလေးနဲ့
ဓာတ်လုံးကလေးတွေ အင်းကလေးတွေ ထားတယ်၊ အဲဒါကို ရေစိမ်သောက် ရောဂါပျောက်မလားလို့၊ ဘုန်းကြီးသွားတော့ပြောတယ်၊
“ငါ့ကွာ”တဲ့ “နေမကောင်းဖြစ်တယ်၊ ဓာတ်လုံး ရေစိမ်သောက် အင်း ရေစိမ်သောက်၊ ပျောက်ပါဘူးကွာ၊
ဆရာဝန်ခေါ်ရတာပဲ”၊ (ဒါ သူပြောသွားတဲ့စကားအတိုင်း ပြောတာ၊) “ဒီဓာတ်လုံးကလေး အောင်ဖို့၊
ဒီအင်းကလေးတွေ အောင်ဖို့ ငါ့မယ် မီးလွတ်အစားအစာတွေ စားရတယ်၊ ရှိတာလေး ကုန်ရော” တဲ့။
ဖိုဆွဲလိုက်ရင်
“ရှိထုတ် ရှိထုတ်”လို့ အသံကြားရတယ်၊ အဲဒီဆရာတော်ကြီး ပြောတာ “ငါ ဒီတစ်ခါ နေကောင်းရင်
ဘုရားကြိုက်တာပဲ လုပ်တော့မယ်၊ ဒါတွေ မလုပ်တော့ဘူး”၊ အဲဒီလို ပြောတယ်၊ နောက် ဆရာဝန်က
ဆေးလာထိုးတော့ နေကောင်းသွားတယ်။
၂-လလောက်ကြာတော့
ဘုန်းကြီး တစ်ခေါက်ရောက်သွားတယ်၊ ဘယ်ရောက် နေပြန်တုန်းဆို လှိုဏ်ဂူထဲသွားပြီး ရှိထုတ်လုပ်နေပြန်ရော၊
“ဘယ့်နှယ့်လဲ ဆရာတော် ရှိထုတ်လုပ်နေပြန်ပြီလား” လို့ဆိုတော့ “အောင်တော့မှာကွ” တဲ့၊
ဒါလည်း ပြောမယ်ဆို ဆန္ဒပဲနော်၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတာကြည့်၊ “ငါအောင်တော့ မှာ” တဲ့၊
“ဒါ အောင်လို့ရှိရင် အရိမေတ္တေယျဘုရား ဒီခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ဖူးရမှာ” တဲ့၊ သို့သော် အသက်
၇၀-ကျော်နဲ့ ပျံတော်မူသွားတယ်။
ဒါကတော့
အမှန်တရားပါ၊ အဲဒီ ဆရာတော်ကြီးကိုယ်တိုင် ပြောသွားတာ၊ ဘုန်းကြီးတို့နဲ့ အင်မတန်ရင်းနှီးတဲ့
ဆရာတော်၊ ဆရာသမားလိုနေတာဆိုတော့ သူက ပြောပြတာ၊ အဲဒါကိုပဲ ပြောကြဦးမလား၊ “အသေထွက်”တို့၊
“အရှင်ထွက်”တို့၊ ထွက်တာတော့ ထွက်သွားတာပဲ၊ သေချာတယ်၊ လူတွေရဲ့စိတ်ဆန္ဒဆိုတာ အလွန်
ပြင်းတယ်၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတယ်။
မြတ်စွာဘုရားသခင်
ကိုယ်တော်မြတ်က ၁၀-လတိတိ အာယုသင်္ခါရနဲ့ ဖမ်းထိန်း လိုက်တယ်၊ ၁၀-လအတွင်း မသေနိုင်ဘူး၊
ဒီရောဂါ ပြန်မပေါ် စေရဘူး၊ ထိန်းထားတာ၊ ၁၀-လ ပြည့်လို့ ဖြေလွှတ်လိုက်တဲ့အချိန်ကျတော့
မြတ်စွာဘုရား ရောဂါပြန်ဖြစ်တာပဲ၊ တောက်လျှောက် ဆန္ဒကို စွန့်လွှတ်လိုက်တယ်၊ အာယုသင်္ခါရ
ဖလသမာပတ် ဝင်စားတာကို စွန့်လွှတ်လိုက်တယ်၊ အဲဒါကို အာယုသင်္ခါရ လွှတ် တယ်လို့ ခေါ်တယ်၊
ဖလသမာပတ်ဝင်စားပြီးတော့ ထိန်းထားတာ မလုပ်တော့ဘူး၊ ရောဂါကို မထိန်းသည့် အတွက်ကြောင့်
ရောဂါပိုပြင်းလာတယ်ပေါ့၊ နောက်ဆုံး သက်တော်-၈၀ လုပ်စရာ အလုပ် လုပ်ပြီးတဲ့အခါ နောက်ဆုံးည
သုဘဒ္ဒပုရိဗိုဇ်ကြီး ကို တရားဟောပြီး ပရိနိဗ္ဗာန် စံသွားတယ်တဲ့။
အဲဒီဣဒ္ဓိပါဒ်
၄-ပါးထဲမယ် ဆန္ဒဆိုတာ ပါတယ်၊ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးနိုင်တဲ့ စွမ်းအား သတ္တိတွေ ရှိတယ်၊
ဒါကြောင့်မို့ ဆန္ဒတရားဟာ အင်မတန်မှ ပြင်းထန်တယ်၊ အဓိပတိထဲမှာ လွှမ်းမိုးနိုင်တဲ့သဘာဝတရားတစ်ခု။
ဒါ့ကြောင့်မို့
လူတွေက ပြောကြတယ်၊ ဆန္ဒရှိရင် ကြံသမျှ ဖြစ်တယ်၊ “ဆန္ဒဝတော
ကိံ နာမ ကမ္မံ န သိဇ္ဈတိ”၊ ဆန္ဒရှိနေမှ ဘာမဆိုဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ပြောကြတယ်ပေါ့နော်၊
ဆန္ဒရှိလို့ ရှိလျှင် ဘာမဆိုဖြစ်နိုင်တယ်။
.
ဝီရိယာဓိပတိ
▬▬▬▬▬
နောက်တစ်ခုက
ဆန္ဒလိုပဲ သူက ဆိုင်ရာဆိုင်ရာကို ကြီးစိုးထားနိုင်တဲ့ဝီရိယ ဆိုတာ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒါကို
မြတ်စွာဘုရားက -
“ဝီရိယာဓိပတိ ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ
အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော” ။
ဝီရိယာဓိပတိ
- ဝီရိယလို့ဆိုတဲ့ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးထားနိုင်တဲ့ သဘာဝတရား တစ်ခုသည်၊
ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ
- ဝီရိယနှင့်ယှဉ်ဖက်ဖြစ်ပေါ်လာကြတဲ့၊
ဓမ္မာနံ
- စိတ်စေတသိက်တို့အားလည်းကောင်း၊
ဝီရိယနဲ့ယှဉ်တယ်ဆိုတာ
ဖြစ်တာလည်း အတူတူဖြစ်တယ်၊ ချုပ်သွားတော့ လည်း အတူတူချုပ်တယ်၊ အာရုံလည်း တစ်ခုတည်းကိုယူတယ်၊
မှီရာဝတ္ထုကလည်း တစ်ခုတည်းပဲ၊ အဲဒီ ၄-ချက်ညီတာကို ယှဉ်တယ်လို့ ပြောတာနော်၊ အဲဒီတော့
တစ်ခုတည်းလို ဖြစ်တယ်၊ သမ္ပယုတ္တဆိုတာ တစ်ခုတည်းအဖြစ် ယှဉ်တွဲထားတာကို ပြောတာ။
ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ
- ဝီရိယနှင့်ယှဉ်တွဲ၍ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တဲ့၊
ဓမ္မာနံ
- စိတ်စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊
တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ
- ထိုဝီရိယနှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်စေတသိက်တို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့၊
ရူပါနံ
- ရုပ် တရားတို့အားလည်းကောင်း၊
အဓိပတိပစ္စယေန
- အဓိပတိပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊
ပစ္စယော
ဥပကာရကော - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊
ဟောတိ
- စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါလေတော့၏။
ဆန္ဒက
လွှမ်းမိုးသလိုပဲ ဝီရိယကလည်းပဲ လွှမ်းမိုးထားနိုင်တယ်၊ တချို့ကျတော့ လုံ့လဝီရိယအလွန်ကောင်းတယ်၊
ဆိုပါစို့ - ဝီရိယက စိတ်ကိုလွှမ်းမိုးထားတာ ကြည့်၊ ဇာတ်တော်ကြီး ၁၀-ဘွဲ့ထဲမှာ ဇနကမင်းကြီးရဲ့စိတ်ကို
ဝီရိယက လွှမ်းမိုးထားပုံလေး ကြည့်ပေါ့၊ ပင်လယ်ကြီးဆိုတာ ကမ်းလည်း မမြင်ရဘူး၊ မှန်းသမ်းပြီးတော့သာ
ကူးနေရတာ၊ ကမ်းမမြင် လမ်းမမြင် လှိုင်းလုံးတွေကလည်း အင်မတန်ကြီး၊ ငါး လိပ်မကန်းတွေရဲ့ဘေးရန်ကလည်း
ရှိတယ်၊ တကယ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် မျှော်လင့်ချက် ဘာမျှမရှိဘူး၊ မရှိပေမယ့်လို့ ဝီရိယလွှမ်းမိုးထားသည့်အတွက်ကြောင့်
ပင်လယ်ထဲမှာ လက်ပစ်ကူးနေတာ။
ပင်လယ်ထဲ
လက်ပစ်ကူးပြီးနေတာ မရောက်နိုင်ဘူးဆိုတာလည်း သူသိတာပဲ၊ ကမ်းမျှမမြင်တဲ့နေရာကြီးတစ်ခုကို၊
ဘယ်စခန်းရောက်လို့ ဘယ်လမ်းပေါက်မှန်းမှ မသိတဲ့နေရာ၊ အဲဒီ ပင်လယ်ကြီးထဲမှာ လက်ပစ်ကူးနေတာ
ဝီရိယ ဆိုတဲ့ အဓိပတိက လွှမ်းမိုးထားလို့တဲ့၊ သူ လှုပ်ရှားနိုင်တယ်၊ မစဉ်းစားဘူး၊ နတ်သမီးက
လာမေး တယ်လေ၊ ဒီကမ်းမမြင်ရတဲ့နေရာကြီးကို လက်ပစ်ကူးလို့ ရောက်မယ်လို့ ထင်လို့လား လို့
မေးတယ်၊ ဒါတွေ သူ မစဉ်းစားဘူးတဲ့၊ သူလုပ်ရမယ့်ကိစ္စကိုပဲ သူ လုပ်တယ်တဲ့၊ ရောက်တာ မရောက်တာ
သူနဲ့မဆိုင်ဘူး၊ ကူးတာ သူ့တာဝန်။
နောက်ဆုံးမှာ
သူက အကျိုးကျေးဇူးကို ပြောပြတယ်၊ “ကြည့် - သူနဲ့ တူတူ ပါလာတဲ့ သင်္ဘောသားတွေ တစ်ယောက်မျှ
မရှိကြတော့ဘူး၊ သူတို့က လုံ့လ မထုတ်ကြဘူး၊ ဘာလုပ်တုန်းဆိုရင် တစ်ခါတည်း ဒူးထောက်ပြီး
အရှင်နတ်မင်းကြီး ကယ်တော်မူပါ လုပ်နေတာကိုး၊ ကိုယ့်ဝီရိယမှကိုယ်မထုတ်တာ၊ နတ်ကိုလှမ်းတမ်းတ၊
နတ်လှမ်း တမ်းတရင်း ငါးပါးစပ်ထဲ ရောက်သွားကြတယ်။
ဘုရားလောင်းမဟာဇနကမင်းကတော့
ဒါတွေ တမ်းတမနေဘူး၊ သူ ဘာလုပ် သင့်တယ်ဆိုတာတွေကို လုပ်တယ်၊ သူ့ ရဲ့လုံ့လဝီရိယကို သူအားထားတယ်၊
ဒါကြောင့်မို့ ဒီ လုံ့လဝီရိယက သူ့စိတ်ကို ဘယ်လောက်လွှမ်းမိုးထားသလဲလို့ဆိုရင် ပင်လယ်ကမ်းခြေကို
သူရောက်မယ် မရောက်ဘူး လုံးဝမစဉ်းစားဘူး၊ လုပ်ရမှာ သူ့ တာဝန်၊ မလုပ်ဘဲ သေသွားရင် သူရှက်စရာချည်းပဲ၊
ဒါပဲ သူတွေးတယ်၊ ဒိပြင် ဘာမျှမတွေးဘူး။
ယောက်ျားတွေ
အားထုတ်သင့်တဲ့ လုံ့လဝီရိယကို အားမထုတ်ဘူးလို့ အပြောခံရမှာ သူကြောက်တယ်၊ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မယ်
ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ပင်လယ်ပြင်ကြီးကို ဖြတ်ကူးနေတာ၊ ၇-ရက်တိတိ ဖြတ်ကူးလာတာ၊ နောက်ဆုံးမှာ
နတ်သမီး ကယ်လို့ ဘုရင်အဖြစ် ရောက်သွားတယ်ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းပေါ့၊ အဲဒီမှာလည်း ဒါ ဝီရိယာဓိပတိ
လို့ ခေါ်တယ်၊ ဝီရိယကနေ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတာ။
ဒီနေရာမှာလည်း
ကြည့် - ဝီရိယာဓိပတိဆိုတာ လောဘနဲ့ တွဲလာလို့ရှိရင် ဘာဖြစ်လဲ၊ ညဉ့်နက်အောင်ထိအောင် မအိပ်မနေ
သူခိုးကြီးဖြစ်တာပေါ့၊ အင်မတန် အန္တရာယ် များတဲ့ တိုက်ကြီးတွေကို ပိုက်လုံးကနေ တက်တယ်၊
ဒါက ကြည့် လောဘနဲ့ တွဲလာတဲ့ဝီရိယနော်၊ ချောင်းနေတာ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာရချင်တော့ အဲဒါ ချောင်းပြီးတော့
ကြိုးစားနေတယ်။
ဒေါသနဲ့တွဲတဲ့
ဝီရိယကလည်း ထို့အတူပဲ၊ ကိုယ်မုန်းတဲ့လူတစ်ယောက်ကို ဒုက္ခ လိုက်ပြီးတော့ ပေးနေတာ၊ ဘယ်လောက်
ဝေးတဲ့နေရာ ရောက်ရောက် ဇာတ်လမ်း တွေမှာတော့ ရှိတာပေါ့နော်၊ ဘယ်လောက်ဝေးဝေး လိုက်ပြီးတော့
ဒုက္ခ ပေးတာ၊ အဲဒါ ဒေါသနဲ့တွဲတဲ့ ဝီရိယ။
ကုသိုလ်နဲ့တွဲတဲ့
ဝီရိယကျတော့ လှူဖို့တန်းဖို့ ကြိုးစားတာ၊ နောက်ပြီးတော့ အများကောင်းကျိုးအတွက် ဆောင်ရွက်တာ၊
အမောဟနဲ့တွဲတဲ့ ဝီရိယက ပညာ လိုက်စားတာတို့၊ အဲဒီလို ဝီရိယာဓိပတိကလည်း စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားပြီးတော့
လူ့ရဲ့ဘဝတစ်ခုလုံးကို ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်တယ်၊ အဲဒါ အဓိပတိပစ္စယောလို့ ပြောတာ နော်။
.
စိတ္တာဓိပတိ
▬▬▬▬
နောက်တစ်ခုက
စိတ္တာဓိပတိ၊
“စိတ္တာဓိပတိ စိတ္တသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ၊
အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော”။
စိတ္တာဓိပတိ
- စိတ်လို့ဆိုရတဲ့ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတတ်တဲ့ သဘာဝတရားသည်၊
စိတ္တသမ္ပယုတ္တကာနံ
– စိတ်နဲ့ ယှဉ်၍ဖြစ်တတ်တဲ့၊
ဓမ္မာနံ
– စိတ်စေတသိက်တရား တို့အားလည်းကောင်း၊
တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ
– ထိုစိတ်နှင့် စေတသိက်တရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့၊
ရူပါနံ
- ရုပ်တရားတို့အား လည်းကောင်း၊
အဓိပတိပစ္စယေန
- အဓိပတိပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊
ပစ္စယော
ဥပကာရကော – ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊
ဟောတိ
- စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါပေတော့၏။
မြတ်စွာဘုရားက
တစ်ခါတစ်ရံကျတော့ စိတ်သက်သက်ကို ဟောတယ်၊ ဆန္ဒ မဟုတ်ဘူး၊ ဝီရိယ မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ဓာတ်ကိုက
ခိုင်မာတာ၊ စိတ်ဓာတ်ကိုက လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတာ၊ စိတ်က အားလုံးချုပ်ကိုင်ထားလိုက်သည့်အတွက်ကြောင့်
စေတသိက်တွေလည်း သူ့နောက် အကုန်ပါလာရတယ်။
ဒါကြောင့်မို့လို့
လူတွေ တစ်ခါတစ်ခါပြောတယ်၊ ဒီလူက စိတ်ဓာတ်သိပ်မာ တယ်၊ စိတ်ဓာတ်က ပြင်းထန်တယ်နဲ့ ပြောကြတယ်လေ၊
အဲဒီတော့ စိတ်ကလည်းပဲ ဒီလို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတာ၊ သဘာဝတရားတွေ အားလုံးကို ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်တယ်၊
ချုပ်ကိုင် ထားနိုင်လို့ ဒါ အဓိပတိသတ္တိနဲ့ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလိုပြောတာ။
.
ဝီမံသာဓိပတိ
▬▬▬▬▬
နောက်တစ်ခုက
-
“ဝီမံသာဓိပတိ ဝီမံသသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ၊
အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော”။
ဝီမံသာဓိပတိ
- အသိဉာဏ်လို့ဆိုတဲ့ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးတတ်တဲ့သဘာဝတရားသည်၊
ဝီမံသသမ္ပယုတ္တကာနံ
– ဝီမံသ အသိဉာဏ်နှင့် ယှဉ်၍ ဖြစ်ပေါ် လာတတ်တဲ့၊
ဓမ္မာနံ
- စိတ်စေတသိက်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊
တံ သမုဋ္ဌာနာနဉ္စ
ရူပါနံ - ထိုစိတ်စေတသိက်တွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်တရားတို့အားလည်းကောင်း၊
အဓိပတိပစ္စယေန
- အဓိပတိပစ္စယသတ္တိဖြင့်၊
ပစ္စယော
ဥပကာရကော - ကျေးဇူးပြုတတ်သည်၊
ဟောတိ
- စင်စစ်မသွေ ဖြစ်ပါပေတော့၏။
တစ်ခါတစ်ရံကျတော့
ဉာဏ်က လွှမ်းမိုးထားတယ်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်တဲ့အခါမှာ ဉာဏ်က လွှမ်းမိုးထားတယ်၊ ပညာလိုက်စားတဲ့
အခါမှာ တစ်ခါတလေ ဉာဏ်က လွှမ်းမိုး ထားတယ်၊ အသိဉာဏ်က အားလုံးကို လွှမ်းမိုးထားတယ်။
ရှင်သာရိပုတ္တရာမထေရ်မြတ်တို့ဆို
အသိဉာဏ်က ဘုရားအရာမေးတဲ့ မေးခွန်း တောင်မှ ဖြေနိုင်လောက်အောင် သူ့ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်စွမ်းက
အလွန်ထက်တယ်၊ အားလုံးကို ဉာဏ်က အုပ်စိုးထားလိုက်တယ်၊ ဘယ်လိုမေးခွန်းတွေမေးမေး ဉာဏ်ရည်
ဉာဏ်သွေးက အလွန်ထက်ပြီးတော့ ဉာဏ်ထဲမှာ အကုန်လာလာပြီးတော့ ထင်တယ်၊ ဖြေစရာတွေ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း
သိသာတယ်၊ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးက လွှမ်းမိုး ထားတာတဲ့။
အဲဒီ
ဝီမံသဆိုတာ ဟေတုပစ္စည်းနဲ့ ပြောမယ်ဆိုလို့ရှိရင် အမောဟပဲ၊ အမောဟ ဆိုသည့်အတွက်ကြောင့်
သူက ဟေတုသတ္တိပါ ပါဝင်တယ်လို့ ဒီလိုမှတ်ရမယ်၊ အဲဒီ ဝီမံသပိုင်းရောက်တဲ့အခါကျတော့ ခုနက
လောဘဆိုတာ မပါဘူး၊ ဒေါသ ဆိုတာ မပါတော့ဘူး၊ အဲဒီ ဝီမံသာဓိပတိကျတော့ အကောင်းပိုင်းသက်သက်။
ခုနတုန်းက
ဆန္ဒာဓိပတိ ဝီရိယာဓိပတိ တို့ကျတော့ အကုသိုလ်လည်း ပါတယ်၊ ကုသိုလ်လည်း ပါတယ်၊ ဝီမံသာဓိပတိကျတော့
ကောင်းတဲ့ကုသိုလ်ပိုင်းပဲ ပါတယ်၊ အကုသိုလ်တွေ မပါတော့ဘူး၊ အမောဟဆိုတော့ အသိပညာနဲ့ လာတာ၊
ပညာရပ်က လွှမ်းမိုးပြီးတော့ထားသည့်အတွက်ကြောင့် သိစရာရှိတာတွေ အကုန်လုံး သိနေတယ်၊ ဘယ်အရာကိုမျှ
ချွင်းချွင်းချန်ချန်မရှိဘဲ အားလုံးကို အကုန်အစင် သိနိုင်တယ်။
ပညာကလွှမ်းမိုးထားလို့
အဓိပတိသတ္တိတင် ရှိတာမဟုတ်ဘူး၊ အမောဟ ဆိုတော့ ဟေတုသတ္တိ၊ သူနဲ့ ယှဉ်ဖက်တရားတွေကို ခိုင်မာအောင်လည်း
လုပ်ထား နိုင်သေးတယ်၊ ဒီကျတော့ ဟေတုပစ္စည်းပါလာတယ်၊ ခုနတုန်းက ဆန္ဒာဓိပတိတို့ ဝီရိယာဓိပတိတို့
စိတ္တာဓိပတိတို့တုန်းက ဟေတုပစ္စည်းမပါဘူး၊ အခုကျတော့ သတ္တိ တစ်ခု ထပ်တိုးတယ်။
သဟဇာတဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့်
ဆန္ဒသည် ဆန္ဒနဲ့ယှဉ်တဲ့စိတ်ကို ပြိုင်တူ ဖြစ်တယ်ဆိုတော့ သဟဇာတသတ္တိလည်း ရှိတယ်၊ အပြန်အလှန်ရသည့်အတွက်
ကြောင့် အညမညသတ္တိ ရှိတယ်၊ မှီရာဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် နိဿယသတ္တိ ရှိတယ်၊ ရှိနေတုန်း
ကျေးဇူးပြုတတ်သည့်အတွက်ကြောင့် အတ္ထိသတ္တိ၊ မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုလို့ အဝိဂတသတ္တိလို့
ဒီလို ပြောလို့ရတာပေါ့၊ ပါဝင်လာတဲ့ပစ္စည်းတွေ အများကြီးရှိတယ်ပေါ့၊ ဒါက အကြမ်းဖျင်းပြောပြတာနော်။
စိတ္တာဓိပတိကျတော့
ဘာတွေထိအောင် ပါဝင်လာတုန်းဆို အာဟာရ ပစ္စယောတို့ပါ ပါလာတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းဆိုတော့
စိတ်ဆိုတာ ဝိညာဏပဲ၊ ဝိညာဏနဲ့ စိတ်နဲ့ သွားပြီးတော့ တူလို့ ပါလာတယ်၊ ဝီမံသကျတော့ ဘာတွေပါလာ
တုန်းဆို ဣန္ဒြိယတို့လည်း ပါလာနိုင်တယ်၊ မဂ္ဂတို့လည်း ပါလာနိုင်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့ တုန်းဆို
ပညိန္ဒြေရှိတယ်၊ ပညာနဲ့ ပတ်သက်တာတွေ၊ တရားဓမ္မဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ပတ်သက် လာတာတွေကို ကြည့်ပြီးတော့
၂၄-ပစ္စည်းဟာ အားလုံးသဘာဝချင်းတူပြီ ဆိုရင် ပါတာပဲ အကုန်လုံးနော်။
ဒီ၂၄-ပစ္စည်းဆိုတာ
မြတ်စွာဘုရားက ဘာကို သရုပ်ဖော်တာတုန်းလို့ဆို “သင်္ခါရ” ကို သရုပ်ဖော်တာပဲ၊ သင်္ခါရတို့
သင်္ခတတို့မှာ သံဆိုတာ အကြောင်းတရား တွေက စုပေါင်းပြီးတော့၊ ခါရ (သို့မဟုတ်) ခတ ပြုလုပ်ထားတဲ့
အကျိုးတရားတွေ အကြောင်းတရားတွေ မြောက်မြားစွာပေါင်းစုပြီး လုပ်ဆောင်ထားတာလို့ ဒီလို
ပြောတာ။
ဒါကြောင့်မို့
ပစ္စည်းဆိုတာ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ ၂၄-ပစ္စည်းမှာ ပစ္စည်း တစ်ခုတည်းတင် ပြောတာမဟုတ်ဘူး၊
ကျန်တဲ့သတ္တိတွေ, ပါဝင်ဆောင်ရွက်ထားတဲ့ သတ္တိတွေ မြောက်မြားစွာရှိတယ်ပေါ့၊ စွမ်းရည်သတ္တိချင်း
မတူကြဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့ မတူလဲဆိုတော့ function ချင်း မတူဘူးပေါ့၊ သူ့ရဲ့ စွမ်းရည်သတ္တိလေးတွေ
မတူကြဘူး။
ဘယ်နေရာပဲဖြစ်ဖြစ်
ဒီတိုင်းပဲလေ၊ လူတွေမှာ မျက်စိပါတယ်၊ နားပါတယ်၊ နှာခေါင်းပါတယ်၊ လျှာပါတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ပါတယ်၊
ခြေတွေလက်တွေပါတယ်၊ တစ်ခု နဲ့တစ်ခု ဆောင်ရွက်တာချင်း တူမှမတူဘဲ၊ မျက်စိက မြင်မှုကိစ္စမှာ
ဆောင်ရွက်တယ်၊ ဒိပြင်နေရာမှာ သူမစွမ်းနိုင်ဘူး၊ သူ မကြားနိုင်ဘူး၊ မျက်စိက အနံ့မရဘူး၊
သူ အရသာမသိဘူး။
ဒါကြောင့်မို့
ဟင်းလေး ကောင်းမလားလို့ နှိုက်ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် ကောင်း မကောင်း ဆိုတာ လျှာကမှ အဆုံးအဖြတ်ပေးတာ၊
မျက်စိနဲ့ကြည့်တော့ ကောင်းမယ် ထင်တယ်၊ လျှာထဲ ရောက်တော့ မကောင်းတာတွေ အများကြီးတွေ့တယ်၊
ချိုမယ် ထင်ပြီး သွားနှိုက်လိုက်တာ အခါးဖြစ်ချင် ဖြစ်နေတယ်၊ အဲဒီတော့ မျက်စိက မသိနိုင်ဘူး၊
လျှာကမှ တကယ်အရသာကို သိတာ။
ခန္ဓာကိုယ်နဲ့
ထိတွေ့ ရမယ့်ဟာကလည်း ခန္ဓာကိုယ်ကမှ သိတယ်၊ မျက်စိက မသိဘူး၊ ဒီတော့ function တွေက မတူဘူး၊
မတူသည့်အတွက်ကြောင့် သဘာဝ တရားတွေကလည်း သူ့ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ စွမ်းရည်သတ္တိတွေချင်းမတူကြဘူးလို့
ဒီလို မှတ်ရမယ်။
အကျိုးတရားတစ်ခုကို
အထောက်အကူပြုတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ စွမ်းရည် သတ္တိတွေ မြောက်မြားစွာ ပေါင်းပြီး လုပ်ဆောင်တာ၊
အဲဒါကို သင်္ခါရ (သို့မဟုတ်) သင်္ခတလို့ ခေါ်တာ၊ အကြောင်းတရားတွေ စုပေါင်းပြီးတော့
လုပ်ကိုင်ထားတာ။ ဒါက အဓိပတိပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ ဆန္ဒာဓိပတိ ဝီရိယာဓိပတိ စိတ္တာဓိပတိ
ဝီမံသာဓိပတိလို့ အဓိပတိတရား ၄-ပါး၊ ဒီတရား ၄-ပါးက သဟဇာတမျိုးဖြစ်လို့ သဟဇာတာဓိပတိလို့
ခေါ်တယ်၊ အကြောင်းတရားနဲ့ အကျိုးတရားသည် ပြိုင်တူ ဖြစ်တယ်၊ born together သဟဆိုတာ အတူတကွ၊
ဇာတဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်၊ အတူတကွဖြစ်လာပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာတွေ၊ ဒီလိုမှတ်ရတယ်။
.
အာရမ္မဏာဓိပတိ
▬▬▬▬▬▬
နောက်တစ်ခါ
အာရမ္မဏာဓိပတိ ဆိုတာက စိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားနိုင်တဲ့ အာရုံအနေနဲ့ ကျေးဇူးပြုတာ၊
အဲဒီ အာရမ္မဏာဓိပတိကလည်း အာရုံတိုင်းက စိတ်ကို မလွှမ်းမိုးနိုင်ဘူး၊ စိတ်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်တဲ့အာရုံဆိုတာ
အမြင့်ကနေ စပြီး ပြောမယ်ဆိုရင် ကြည့် - သောတာပန်တို့၊ သကဒါဂါမ်တို့၊ အနာဂါမ်တို့ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်
တို့ရဲ့ စိတ်ကို ခန့်မှန်းပြီးတော့ ကြည့်ရအောင်။
သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်က
နိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုချင်ရင်ဘာလုပ်ရတုန်းဆို ဝိပဿနာ ရှူရမယ်၊ ဝိပဿနာလမ်းကြောင်းကပဲသွားရတာ၊
နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုချင်ရင် ဒီအတိုင်း တန်းပြုလို့ မရဘူး၊ ဘာဖြစ်လို့တုန်းလို့ဆိုရင်
နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ “သင်္ခါရာနံ အပ္ပဝတ္တိ၊ သင်္ခါရတရားတွေ မဖြစ်တာ နိဗ္ဗာန်” ဝိပဿနာဆိုတာ
သင်္ခါရတရားတွေကို ရှုမှတ်နေ တာ၊ သင်္ခါရတရားဆိုတာ ရုပ်နဲ့နာမ်ပေါ့ အကြောင်းတရားတွေက
စုပြီးတော့ ဖန်တီး ထားတာ။
အဲဒီသင်္ခါရတရားတွေကို
အာရုံပြုတဲ့ ဝိပဿနာဉာဏ်က သင်္ခါရတရားတွေ ကို trace လုပ်တာ၊ လိုက်နေတယ်၊ လိုက်ရင်း လိုက်ရင်းနဲ့
သင်္ခါရတရားတွေဟာ တဖြည်းဖြည်း သိမ်မွေ့သိမ်မွေ့ သွားပြီး နောက်ဆုံး သင်္ခါရတရားတွေ
ချုပ်သွားတဲ့ အဆင့်ကို ရောက်သွားတာ၊ အဲဒီအဆင့်ဟာ နိဗ္ဗာန်၊ အဲဒီရောက်မှ သူက နိဗ္ဗာန်ကို
အာရုံပြုတာ။
ဆိုပါစို့
- ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ဆိုတော့ ပထမ သူက ဘာ စ,ကြည့်တာတုန်း ဆိုလို့ရှိရင် သတ္တဝါဆိုတဲ့ လူတွေရဲ့
အတွေးအထင်တွေကို ဖယ်ရှားလိုက်ပြီးတော့ ရုပ်နဲ့ နာမ် နှစ်ခုပဲ ရှိတယ်ဆိုတာ မြင်လာတယ်၊
နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်၊ အဲဒီရုပ်နဲ့ နာမ် ဟာလည်းပဲ သူ့ဟာသူ ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဆိုင်ရာအကြောင်းတရားတွေ
ရှိတယ်ဆိုတာ မြင်လာတယ်၊ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်၊ အဲဒီမြင်လာပြီးသား ရုပ်နာမ် တွေဟာ ဖြစ်ပြီး
ပျက်သွားတယ်ဆိုတဲ့သဘောတွေကို သူ သုံးသပ်မိလာတယ်၊ သမ္မသနဉာဏ်၊ သုံးသပ်မိလာတဲ့အခါကျတော့
ရုပ်နဲ့ နာမ်တွေဟာ ဖြစ်ပြီး ပျက် နေတယ်ဆိုတာ သူမြင်လာတယ်၊ ဒါကို ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်လို့ ခေါ်တယ်။
ဖြစ်ပျက်သိတဲ့အသိဉာဏ်က
မြန်လာတဲ့အခါကျတော့ ဖြစ်တာတောင် မမြင် တော့ဘူး၊ အပျက်ချည်းပဲ မြင်တယ်၊ ဒါ ဘင်္ဂဉာဏ်၊
အဲဒီအပျက်တွေချည်း မြင်လာ တဲ့အခါ ကြောက်စရာလို့ မြင်လာတာက ဘယဉာဏ်။
ကြောက်စရာကြီးပါလား၊
ပျက်နေတာချည်းပဲဆိုတော့ ပျက်နေတာကြီး ပေါ်နေရ သလို ကြောက်နေတာ၊ ကိုယ်က အားထားနေရတဲ့
အရာကြီးတစ်ခုက ထာဝရ ပျက်နေတာကြီး ပြိုပျက်နေတာကြီးဆိုတာ့ ကြောက်စရာကြီးလို့ မြင်လာတယ်
- ဘယဉာဏ်။
အပြစ်တွေ
မြင်လာတယ် အာဒီနဝဉာဏ်၊ ငြီးငွေ့လာတယ် နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်၊ သင်္ခါရကြီးအပေါ်မှာ ငြီးငွေ့လာတယ်၊
ငြီးငွေ့လာတဲ့အခါကျတော့ ဒီထဲကနေ ထွက်ပြေးချင်လာတယ်၊ လွတ်ချင်လာတယ် - မုစ္စိတုကမျတာဉာဏ်။
အဲဒီတော့
လွတ်ရာလွတ်ကြောင်း၊ ဥပမာ - အိမ်ထဲမှာ လှောင်ပိတ်ခံထားရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ဟာ အိမ်ထဲက
ထွက်ချင်တယ်ဆိုရင် ဘယ်နေရာက ထွက်လို့ ရမလဲ လိုက်ရှာတယ်ပေါ့၊ အဲဒါလိုပဲ ဒီသင်္ခါရတွေက
ထွက်ပေါက်ရှာတဲ့အခါမှာ ဒီထဲမှာပဲ ပြန်ရှာတယ်၊ ပြန်ရှာတာကို ပဋိသင်္ခါဉာဏ်လို့ ခေါ်တယ်။
ပြန်ရှာတော့
သူ ဘာတွေ့ သွားတုန်းလို့ဆိုလို့ရှိရင် သင်္ခါရတရားတွေဟာ ဒီအတိုင်းပဲ၊ သင်္ခါရတရားတွေပေါ်မှာ
နဂိုက မုန်းတာတို့ စိတ်ပျက်စရာကောင်းတာ တို့ဆိုတဲ့ အတွေးတွေနဲ့ နေရင်းကနေ နောက်ကျတော့
“ဪ ငါ စိတ်ပျက်နေလို့ လည်း မဖြစ်ဘူး၊ ကြောက်စရာလို့ တွေးနေလို့လည်း မဖြစ်ဘူး၊ လွတ်ချင်နေလို့လည်း
မဖြစ်ဘူး၊ သင်္ခါရတရားတွေရဲ့သဘာဝက ဒီအတိုင်းပဲ” လို့ စိတ်ကလေးကို ငြိမ်ငြိမ် ထားနိုင်သွားတာ၊
သင်္ခါရတရားတွေကို လိုလားတဲ့စိတ်လည်း မရှိဘူး၊ မုန်းတီးတဲ့ စိတ်လည်း မရှိဘူး၊ စိတ်ကလေးငြိမ်သွားတာ၊
ဥပေက္ခာရှုနိုင်သွားတာ သင်္ခါရုပေက္ခာ ဉာဏ်လို့ ခေါ်တယ်။
သင်္ခါရတရားတွေပေါ်မှာ
ချစ်ခြင်းမုန်းခြင်း ကင်းသွားတာ၊ အရင်ကလို တွယ်တာလည်း မရှိတော့ဘူး၊ စွန့်ပစ်ချင်တာလည်း
မရှိတော့ဘူး၊ စိတ်ကလေးက ငြိမ်သွားတယ်၊ အဲဒီငြိမ်သွားတဲ့စိတ်နဲ့မှ ဉာဏ်တွေက တအားတက်လာတယ်။
ချစ်ခြင်းမုန်းခြင်းက
အနှောင့်အယှက်ပေးနေတယ်ဆိုတာ ဘာနဲ့ ဥပမာတူ တုန်းဆို ရေထဲကို ခဲချတဲ့အခါ လှိုင်းလေးတွေ
ထနေသလိုပဲ၊ လှိုင်းလေးတွေထနေ တဲ့ရေထဲမှာ ပေါ်တဲ့အရိပ်ဟာ လှုပ်နေတယ်၊ အဲဒါလိုပဲ ငြိမ်သက်သွားတဲ့ရေပြင်
ပေါ်မှာ ထင်လာတဲ့အရိပ်သည် မလှုပ်ဘူး၊ ငြိမ်သွားတယ်၊ သင်္ခါရုပေက္ခာဉာဏ် အဆင့် ရောက်သွားတဲ့အခါ
မလှုပ်ဘူး၊ ငြိမ်သွားတယ်၊ အဲဒီကနေဆက်ပြီး စူးစမ်း လိုက်တဲ့အခါကျတော့ ဉာဏ်တွေ အဆင့်ဆင့်တက်ပြီး
သင်္ခါရတရားတွေ မဖြစ်တဲ့ ချုပ်ဆုံးတဲ့ အင်မတန်သိမ်မွေ့နက်နဲတဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို သူသွားတွေ့တယ်။
အဲဒီ
နိဗ္ဗာန်သည် ဒီစိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတယ်၊ သောတာပန်ရဲ့ သောတာပတ္တိ ဖိုလ်စိတ်ကို
လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတယ်၊ ဘယ်လောက်ထိ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတုန်း ဆိုတော့ အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာကို
အာရုံပြုနေလိုက်တဲ့အချိန်မှာ တစ်နာရီ ဆိုရင် တစ်နာရီလုံး နိဗ္ဗာန်ပဲ၊ ငြိမ်ကျနေတာ၊
တစ်နေကုန်ဆို တစ်နေကုန် နိဗ္ဗာန် အာရုံနဲ့ပဲ နေတယ်၊ ငြိမ်ကျသွားတာ၊ လွှမ်းမိုးထားတာ၊
အဲဒါကို အာရမ္မဏာဓိပတိ ပစ္စည်းလို့ ခေါ်တာနော်၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံသည် သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို
လွှမ်းမိုး ထားတယ်။
ထို့အတူပဲ
သောတာပန်က သကဒါဂါမ်ဖြစ်အောင် လုပ်ချင်လို့ရှိရင်လည်း ဝိပဿနာ ရှုရတာပဲ၊ ဝိပဿနာရှုရင်
သကဒါဂါမ်ဖြစ်တယ်၊ သကဒါဂါမ်ဖြစ်ပြီးတော့ သကဒါဂါမိ-ဖိုလ်နဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို သွားချင်ပြန်ရင်လည်း
ဝိပဿနာလမ်းကြောင်းကပဲ ပြန်သွားတာပဲ၊ ဝိပဿနာဉာဏ်သည် အဆင့် မြင့်မြင့်မြင့်မြင့်ပြီးတော့
သွားတာ၊ level တွေ degree တွေက တိုးတက်သွားတယ်၊ အဆင့်မြင့်သွားတယ်။
ထို့အတူပဲ
သကဒါဂါမ်ကနေ အနာဂါမ်သွားရင်လည်း ဝိပဿနာနဲ့ပဲ သွားတယ်၊ အနာဂါမ်ကနေ ရဟန္တာဖြစ်အောင် သွားရင်လည်း
ဟောဒီ ဝိပဿနာနဲ့ပဲ သွားတာပဲ၊ ရဟန္တာဖြစ်ပြီး နိဗ္ဗာန်အာရုံပြုနေချင်ပါတယ်၊ ဆိုလို့ရှိရင်
ဟောဒီ ဝိပဿနာကနေ သွားပြီးတော့ ခုနကလို သင်္ခါရတရားတွေကို trace, လိုက်ရင်း သင်္ခါရတရားတွေကို
စူးစမ်းရင်းကနေ အသိဉာဏ်က အဆင့်မြင့်မြင့် ပြီး နောက်ဆုံး သင်္ခါရတရားတွေ ချုပ်သွားတဲ့အဆင့်လေးကို
မြင်လိုက်ရတယ်၊ အဲဒီမှာပဲ စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားတယ်။
သာမန်အချိန်မှာ
နေမယ်ဆိုလို့ရှိရင် နိဗ္ဗာန်က စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားတာ မရှိဘူး၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်လည်းပဲ
ဖလသမာပတ်ဝင်စားတာ မဟုတ်ဘူးဆိုရင် လူသာမန် လိုပဲ သူလည်း မြင်စရာတွေ မြင်နေမှာပဲ၊ ကြားစရာတွေ
ကြားနေမှာပဲ၊ စိတ်ကို နိဗ္ဗာန်ကနေ လွှမ်းမိုးထားသလို လွှမ်းမိုးထားနိုင်ခြင်း မရှိဘူးတဲ့၊
အဲဒါက နိဗ္ဗာန်က နေပြီးတော့ ဖိုလ်စိတ်တွေကို လွှမ်းမိုးထားပုံပေါ့။
ထို့အတူပဲ
သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေကျတော့ ဈာန်အာရုံတွေကလည်းပဲ ဈာန်စိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားနိုင်တယ်။
နောက်
လောကီအာရုံတွေကလည်း လောဘစိတ်ကို လွှမ်းမိုးထားနိုင်တယ်၊ အဲဒီအပိုင်းတွေကို ဒီစာထဲမှာ
စာလိုတော့ ရှင်းပြထားတယ်ပေါ့နော်၊ စာလို ရှင်းပြ ထားတာကတော့ စာသင်ထားတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ကျမှပဲ
သဘောပေါက်မယ်။
စာလို
ရှင်းပြထားတဲ့နေရာမှာ အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်းကို အပိုင်း ၄-ပိုင်းခွဲထားတယ်။
ကြည့်
- အမှတ်(၁) လောကီစိတ် ၇၆-ခု၊ စေတသိက်-၄၇ ဆိုတဲ့ သဘာဝတရား တွေရယ်၊ ဣဋ္ဌနိပ္ဖန္နရုပ်၊
ဣဋ္ဌနိပ္ဖန္နရုပ်ဆိုတာ လိုချင်စရာကောင်းတဲ့ရုပ်၊
(လိုချင်စရာကောင်းတဲ့ရုပ်တွေဆိုတာ
လူတွေက မျက်စိနဲ့ မြင်ရတာတို့ နားနဲ့ ကြားရတာတို့ နှာခေါင်းနဲ့ နမ်းရှူရတာတို့၊ အဲဒါတွေအားလုံးကို
ပြောတာနော်၊)
လိုချင်စရာကောင်းတဲ့ရုပ်တွေက
ဘယ်သူ့ကို လွှမ်းမိုးထားတုန်းဆို လောဘမူစိတ် ၈-ခုနဲ့ စေတသိက်-၂၂ ကို လွှမ်းမိုးထားတာ၊
လောဘစိတ်ကို အာရုံတွေက လွှမ်းမိုး ထားနိုင်တယ်၊ ဒါက တစ်ခု။
နောက်တစ်ခု
အမှတ်(၂) မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုကို လောကီ ကုသိုလ်စိတ်- ၁၇ ခုက လွှမ်းမိုးထားနိုင်တယ်၊
အာရုံအနေနဲ့ လောကီကုသိုလ်စိတ် ၁၇-ခုက အာရုံ၊ မဟာကုသိုလ်စိတ် ၈-ခုက အာရုံပြုတဲ့စိတ်၊
အဲဒီအာရုံပြုတဲ့စိတ်က လောကီ ကုသိုလ်စိတ်ကိုပဲ အာရုံပြုနိုင်တယ်၊ တခြားဟာ အာရုံမပြုနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့်
သူ့ကိုလည်း လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားနိုင်တယ်တဲ့။
နောက်တစ်ခါ
အမှတ်(၃) မဟာကုသိုလ်ဉာဏသမ္ပယုတ်နဲ့ မဟာကြိယာ ဉာဏသမ္ပယုတ်စိတ်ကို လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ခု
နဲ့ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံက လွှမ်းမိုး ထားနိုင်တယ်။
နောက်
အမှတ်(၄) လောကုတ္တရာစိတ် ၈-ခုကို နိဗ္ဗာန်အာရုံက လွှမ်းမိုး ကြီးစိုး ထားနိုင်တယ်၊
လွှမ်းမိုးကြီးစိုးနိုင်တဲ့ အာရုံကို အပိုင်း ၄-ပိုင်းပိုင်းပြီးတော့ ပြောထား တာနော်၊
အဲဒါ အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်းလို့ခေါ်တယ်။
လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားပုံကတော့
အာရုံထဲမှာ စိတ်ဟာ နစ်မြုပ်သွားတယ်၊ အဲဒါကြောင့် မို့လို့ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်မှာ -
“ယံ ယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊
တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော”။
ယံ ယံ
ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ ဆိုတာ အလေးအနက် လွှမ်းမိုးထားနိုင်လောက် အောင်၊ သာမန်အာရုံပြုတာ မဟုတ်ဘူး၊
မျက်စိကနေ အဆင်းအာရုံကို မြင်တယ် ဆိုတာ တစ်ခါတလေ သာမန်ပဲ မြင်လိုက်တာလေ၊ သိပ်ဂရုမစိုက်ဘူး၊
အခု ဒီအာရုံက အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ကို လှမ်းချုပ်ကိုင်ထားတဲ့အာရုံမျိုး၊ လူတွေ ပြောကြတယ်
မဟုတ်လား၊ မျက်စိထဲကကို မထွက်ဘူးလို့ ပြောတာလေ၊ ဟုတ်ရဲ့လား၊ မျက်စိ ထဲကကို မထွက်ဘူး၊
နားထဲကကို မထွက်ဘူး၊ လိုချင်ရင် အဲဒီလိုပဲနော်၊ နားထဲကကို မထွက်ဘူး။
ဒီအမွှေးနံ့လေး
ကြိုက်လိုက်တာ၊ နှာခေါင်းထဲကကို မထွက်ဘူး၊ ဒီဟင်းလေး ကလည်း အရသာရှိလိုက်တာ၊ လျှာပေါ်ကကို
မထွက်ဘူး၊ ဒီလို စိတ်ကို လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးထားတဲ့ အာရုံမျိုး၊ အဲဒါ နံပါတ်(၁)ထဲမှာ
ပါတယ်။
အဲဒါမျိုးလိုပဲ
အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့စိတ်တွေကိုလည်းပဲ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံ က လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးထားနိုင်တယ်တဲ့၊
အဲဒါကိုပဲ မြတ်စွာဘုရားက ယံ ယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ ဆိုတာ အလေးအနက်ထားတာ၊ လွှမ်းမိုးထားတာ၊
အလေးအနက်ထား လိုက်တယ်၊ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ – စိတ်စေတသိက်တွေ
ကို လွှမ်းမိုးပြီးတော့ ထားနိုင်တယ်၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အဓိပတိပစ္စယေန
ပစ္စယော၊ အဲဒီလို အာရမ္မဏာဓိပတိအနေနဲ့ ပြောတာ။
ပြန်ပြီးတော့
အချုပ်ပြောမယ်ဆိုရင် ထက်သန်သောဆန္ဒ မိမိစိတ်ထဲ ဖြစ်လာမယ် ဆိုရင် အဲဒီဆန္ဒက စိတ်ကူးတွေးတောမှုတွေ,
ပါးစပ်ကနေ ပြောဆိုနေတာတွေ, လုပ်ကိုင်လာတာတွေ အားလုံးကို လွှမ်းမိုးထားတယ်ပေါ့၊ ဒီဆန္ဒက
ကြီးစိုးထားတာ။
ထို့အတူပဲ
ကြီးမားကြံ့ခိုင်တဲ့ ဝီရိယတို့၊ ထက်မြက်တဲ့ အသိဉာဏ်တို့၊ ခိုင်မာတဲ့ စိတ်ဓာတ်တို့က
စိတ်ကူးတာတွေ တွေးတောတာတွေ, ပြောတာဆိုတာတွေ, လုပ်ကိုင်တာတွေ အကုန်လုံးကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတာ၊
ဒါက သဟဇာတပိုင်းက။
တစ်ခါ
စွဲမက်စရာ နှစ်သက်စရာအာရုံတွေက စွဲမက်တတ်တဲ့စိတ်တွေကို လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးထားတယ်၊
ဒါက လောဘစိတ်ကို ပြောတာ၊ အလေးအနက်ထားရမယ့် အာရုံများသည် အလေးအနက် ထားတတ်သောစိတ်များကို
လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတယ် နော်၊ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့အာရုံက လောကုတ္တရာစိတ်ကို လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတယ်။
အဲဒီလို
လွှမ်းမိုးကြီးစိုးပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတတ်တဲ့ အဓိပတိတရားတဲ့၊ အဲဒီ လွှမ်းမိုး ကြီးစိုးထားတဲ့
အဓိပတိသတ္တိကိုပဲ မြတ်စွာဘုရားသခင်ကိုယ်တော်မြတ်က “အဓိပတိ ပစ္စယော” လို့ ဒီလိုဟောတာပါ။
အဲဒီ
အဓိပတိထဲမှာ သဟဇာတအဓိပတိမှာဆိုရင် ပါဝင်လာနိုင်တဲ့စွမ်းရည် သတ္တိ တွေက ဘာတွေတုန်းဆိုရင်
ဆန္ဒာဓိပတိတို့ ဝီရိယာဓိပတိတို့မှာဆိုရင် အဓိပတိ၊ သဟဇာတ၊ အညမည၊ နိဿယ၊ သမ္ပယုတ္တ၊ အတ္ထိ၊
အဝိဂတ၊ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဒါတွေ ပါလာမယ်၊ ဒီသဘာဝတရားတွေ အကုန်ပါလာမယ်။
နိဿယဆိုတာ
မှီရာဖြစ်ပြီးတော့ ကျေးဇူးပြုတာ၊ သဟဇာတဆိုတာ အတူတူ ဖြစ်ပြီး ကျေးဇူးပြုတာ၊ အညမညဆိုတာ
အပြန်အလှန် အထောက်အကူ ပြုပြီးတော့ ကျေးဇူး ပြုတာ၊ အတ္ထိဆိုတာ ရှိနေတုန်း ကျေးဇူးပြုတာ၊
အဝိဂတဆိုတာ မကင်းကွာခင် ကျေးဇူးပြုတာ၊ သမ္ပယုတ္တဆိုတာ ယှဉ်တွဲနေတဲ့အချိန်မှာ ကျေးဇူးပြုတာ၊
ဝိပ္ပယုတ္တ ဆိုတာ မယှဉ်တွဲတဲ့အခါမှာ ကျေးဇူးပြုတယ်လို့ ဒီလို သဘာဝတရားတွေဟာ အကုန်လုံး
စပ်ဆိုင်ပြီးတော့ ပါဝင်လာတယ်။
အဲဒီတော့
၂၄-ပစ္စည်းဟာ ပစ္စည်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး၊ အားလုံးဟာ စပ်ဆိုင်ပြီးတော့ အကြောင်းတရားတွေ
ပါဝင်လာတယ်။
ဒါ့ကြောင့်မို့လို့
ဘုန်းကြီးတို့ ၂၄-နာရီမှာ ၂၄-ပစ္စည်းနဲ့ နေနေကြတယ် ဆိုတာ ဒါပြောတာနော်၊ ၂၄-နာရီမှာ
၂၄-ပစ္စည်းနဲ့ နေတာ၊ ဒီထဲမှာ လွှမ်းမိုးကြီးစိုးထားတယ်၊ ဒီဟာက အဓိပတိပစ္စည်းနဲ့ ပတ်သက်တယ်။
တရားချစ်ခင်
သူတော်စင် ပရိသတ်အပေါင်းတို့သည် ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ ဟောကြားတော် မူခဲ့တဲ့အထဲမှာ ခုပြောတဲ့
ဆန္ဒတို့ ဝီရိယတို့ ဝီမံသတို့ စိတ္တတို့ ဆိုတဲ့ ဒီ သဘာဝ တရားတွေကို မိမိတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာ
စနစ်တကျလေ့လာ ပြုစု ပျိုးထောင် ထားမယ်။
လောဘနဲ့
တွဲလာမယ့်ဆန္ဒကိုတော့ ဖယ်ရှားဖို့လိုတယ်၊ ဒေါသနဲ့ တွဲလာမယ့် ဆန္ဒကိုတော့ ဖယ်ရှားဖို့
လိုတယ်၊ ဖယ်ရှားတယ်ဆိုတာ ဆန္ဒကို ဖယ်ရှားတာ မဟုတ်ဘူး၊ လောဘကို ဖယ်ရှားရမှာနော်၊ ဒေါသကို
ဖယ်ရှားရမှာ၊ လောဘ ဒေါသကို ဖယ်ရှားလိုက်ရင် ဆန္ဒသက်သက်က ဒုက္ခမပေးဘူး။
ကုသိုလ်မှာ
ဆိုလို့ရှိရင် အလောဘနဲ့ တွဲလာတဲ့ဆန္ဒ၊ အဒေါသနဲ့ တွဲလာတဲ့ ဆန္ဒ၊ အမောဟနဲ့ တွဲလာတဲ့ ဆန္ဒ
တွေက ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဖြစ်ပွားစေမှာ၊ ဈာန်တရားတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ တွဲလာတဲ့ ဆန္ဒ
ကလည်း ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဖြစ်ပွားစေမှာပဲ။
ဝီရိယကလည်း
ထို့အတူပဲ၊ ဝီမံသကျတော့ အသိဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်လာလို့ အကောင်း သက်သက်ပါ၊ စိတ်ကလည်း အကောင်းအဆိုး
နှစ်မျိုးရှိတဲ့အထဲမယ် ကောင်းတာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာဖို့ အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်။
အကြောင်းတရားဆိုတိုင်း
အကောင်းချည်း မဟုတ်ဘူး၊ မကောင်းတဲ့ အကြောင်း တရားတွေလည်း မိမိသန္တာန်မှာ ရှိနေတယ်၊
မကောင်းတဲ့ အကြောင်း တရားတွေကို ကောင်းတဲ့အကြောင်းတရားတွေနဲ့ အစားထိုးခြင်းသည်ပင်လျှင်
ဓမ္မကို ကျင့်ကြံ ကြိုးကုတ် အားထုတ်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်နော်။
ဒါကြောင့်
တရားချစ်ခင် သူတော်စင်ပရိသတ်တို့သည် အဓိပတိပစ္စယော ဆိုတဲ့ ပဋ္ဌာန်း ပါဠိတော်မှာလာတဲ့
သဘာဝတရားကို ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကို နာယူမှတ်သား ကြပြီးလျှင် မိမိတို့သန္တာန်မှာ ရှိသင့်ရှိထိုက်တဲ့
ဆန္ဒ ဝီရိယ ဝီမံသ စိတ္တ တရားများကို ရှိစေပြီး မိမိတို့ရဲ့စိတ်ကို မကောင်းတဲ့အာရုံများရဲ့
လွှမ်းမိုးမခံရအောင် သတိထားပြီး ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်တော်မူနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
